Politiek filosoof

Mathijs van de Sande (1984) is politiek filosoof en als promovendus verbonden aan de KU Leuven. Vertrekkend vanuit een breed scala aan radicale politieke tradities (jong-hegelianisme, anarchisme, (post-)marxisme), richt zijn onderzoek zich met name op het raakvlak tussen filosofie, politiek activisme en discoursanalyse. Hij publiceerde bij verschillende tijdschriften en blogs over uiteenlopende onderwerpen: anarchistische en marxistische filosofie, ‘prefiguratieve politiek’, (de geschiedenis van) extreem-rechts, taal en politiek, populisme, etc. Mathijs is lid van de linkse basisorganisatie Doorbraak.

Een open brief aan Jochem Myjer

Over het verzoek van de cabaretier om niet te demonstreren tegen Zwarte Piet wegens gebeurtenissen in Parijs

Beste Jochem,

Het zijn misschien jihadisten, maar wel ónze jihadisten!

Ik zie me dus gedwongen het op te nemen voor jihadisten

Het was, zo kopte het NRC, misschien wel Ahmed Aboutaleb’s ‘Ich bin ein Berliner’-moment. Aangemoedigd door duizenden demonstranten trok de Rotterdamse burgemeester op de solidariteitsbetoging met Charlie Hebdo een scheidslijn tussen ‘de Rotterdammers’– ‘niet verdeeld, maar samen’ – en de apologeten van jihadistisch geweld. Voor die laatsten had Aboutaleb, eerder die week, een andere boodschap: ‘pak je koffer, en vertrek. Er is misschien een andere plek in de wereld waar je toch je recht kan komen.’ En: ‘ja, mag ik het zo zeggen: … rot toch op.’

Een stad vol demonstranten

Waarom het recht om te demonstreren in Gouda eenzijdig was tijdens de Sinterklaasintocht.

Het begon allemaal drie jaar geleden in Dordrecht, toen twee critici van Zwarte Piet zich langs de route van Sinterklaas’ landelijke intocht hadden opgesteld. Op hun T-shirts stond de leus ‘Zwarte Piet is racisme’, hetgeen voor de aanwezige politie genoeg reden was om Quinsy Gario en Kno’ledge Cesare met geweld te arresteren. Zowel het OM als de Nationale Ombudsman oordeelden uiteindelijk dat hun arrestatie onterecht was. Afgelopen weekend stonden er op de Goudse markt ruim 100 actievoerders, met precies dezelfde bedoeling als Gario en Cesare drie jaar ervoor: op uitdrukkelijk stille en vreedzame wijze protest aantekenen tegen een racistisch stereotype. De afloop van het verhaal is bekend: ook dit keer werd het overgrote deel van de demonstranten met geweld afgevoerd en opgepakt.

De politie is allang je beste vriend niet meer

'Met de keuze voor zero tolerance herpositioneren politie en justitie zich in toenemende mate als strijdende partij, in plaats van objectieve interveniënt'

Inmiddels traditiegetrouw, stond de berichtgeving rond de jaarwisseling ook de afgelopen weken weer in het teken van de openbare ordehandhaving. Met snelrechtzittingen, een massale politie-inzet en de nodige stoere oneliners voerde Ivo Opstelten een zorgvuldig geplande, politieke campagne. De boodschap: de politie is niet meer ieders ‘beste vriend’. Waar nodig kan de burger rekenen op ‘zero tolerance’. Onmiskenbaar is het (zelf)beeld van politie en justitie de afgelopen decennia sterk veranderd. Maar in tijden van toenemend ‘lik-op-stuk’ beleid zullen burgers en media zich ook kritischer tegenover dit politieoptreden moeten opstellen – hetgeen vooralsnog uitblijft.

Een paar kritische (peper)noten

Het debat rond Zwarte Piet wordt ieder jaar dominanter en omvattender, en dat is een goed teken: blijkbaar voelen toch veel Nederlanders aan dat er hier iets goed verkeerd zit

Toen ik mij een jaar of vijf geleden aansloot bij Doorbraak, was dat een van de weinige linkse organisaties die zich expliciet en zichtbaar verbond met het toenemende protest tegen Zwarte Piet. Eerlijk is eerlijk: destijds vond ik het een verspilling van tijd en energie. Weliswaar hadden Doorbraak en andere critici gelijk, maar ik zag niet direct de meerwaarde of het politieke belang ervan. Nu sinds een paar jaar het debat in alle hevigheid is losgebarsten (en ieder jaar de gemoederen verder lijken op te lopen), ben ik overtuigd. Het debat rond Zwarte Piet is juist nu van onmetelijk belang. Niet in de laatste plaats omdat er veel meer op het spel staat dan alleen de knecht van Sinterklaas.

Leve de gevaarlijke utopie!

Is het niet hoog tijd voor meer gevaarlijke utopieën?

Op Joop.nl publiceerde Studium Generale Utrecht eerder deze week een debat “Denker des Vaderlands” tussen Hans Achterhuis, en SP-huisfilosoof en Kamerlid Ronald van Raak. “De SP is een groep gevaarlijke utopisten”, zo luidt Achterhuis’ positie. Van Raak ontkent dit stellig, en met recht: de SP heeft de afgelopen jaren laten zien allesbehalve utopistisch te zijn – laat staan gevaarlijk. Hetgeen eerder een argument is tegen de SP dan tegen de utopie. Natuurlijk zijn utopieën gevaarlijk, maar dat waarom is dat een argument? Is het niet hoog tijd voor meer gevaarlijke utopieën?