Sociaal psycholoog

Werner de Gruijter (1976, Winterswijk) psycholoog en docent sociale wetenschappen op de Hogeschool van Amsterdam. Hij verdiepte zich zowel in Jungiaanse psychoanalyse als in de geschiedenis van het Westerse intellectuele denken.
Voor meer schrijfsels zie: www.wernerdegruijter.nl

Coronacrisis maakt schadelijkheid van neoliberaal virus inzichtelijk

De economische koers die het politieke midden de afgelopen 40 jaar heeft uitgezet, leidt tot onhoudbare maatschappelijke-, ecologische- en gezondheidsproblemen.

Onlangs schreef de Volkskrant-columniste en econome Heleen Mees het ongenoegen van zich af over een interview met NRC-journalist en schrijver Bas Heijne in het Vlaamse M*O-magazine. Heijne, geïnterviewd naar aanleiding van zijn nieuwste boek Mens/onmens, vertelde het Vlaamse magazine dat als er ‘een kracht is’ die gemeenschap ondermijnt, dit toch wel het neoliberalisme is. Daarmee […]

Wat er gebeurt als de leugen regeert

Anti-intellectualisme en pseudowetenschap gingen vooraf aan de opkomst van het nationaalsocialisme in Duitsland. Ook nu ligt het gezonde verstand onder vuur. Zal de geschiedenis zich herhalen?

Een blik op de geschiedenis leert dat de democratie afhankelijk is van het vertrouwen in haar instituten zoals politiek en media. Het geloof in de integriteit van de politiek neemt echter al jaren af. In deze (en andere) democratische instituten draait het om de speurtocht naar waarheid. Dus als het vertrouwen in een van deze […]

Hoe Rutte III zijn fundamentele kennisbron verwaarloost

De lessen van Hannah Arendt voor het onderwijs

Door: Werner de Gruijter en Elisa Klaus De macht in het Westen verschuift richting een nieuw soort feodalisme, ook wel neoliberalisme genoemd. Onder het mom van marktwerking verdween de macht uit handen van de burger en kwam terecht bij investeerders die met geld invloed hebben uitgeoefend op het (Europese) onderwijsbeleid. Deze aanpak vertoont steeds meer […]

De ultieme waarheid is een subjectieve ervaring

Russell’s Teapot en Inez Flameling ontmaskerd: de sociale wetenschappen zijn niets minder waard dan de natuurwetenschappen

Mensen hebben de neiging de wereld eerder aan hun ideeën aan te passen, dan dat ze hun ideeën aanpassen aan de wereld. Met deze bezwering ontlokte de Rotterdamse hoogleraar Rinus van Schendelen ooit eens mijn sceptische Zelf. Niet het zeker weten, het pretenderen de waarheid in pacht te hebben – maar juist het moedwillig twijfelen […]

Vijf suggesties om een nieuw feodaal tijdperk af te wenden

Historisch gezien blijkt dat we welvarender zijn, als gemeenschap, in tijden met een bescheidenere financiële sector

Vaak wordt gesignaleerd dat de verschillen tussen rijk en arm toenemen, zoals ook afgelopen week met de publicatie van de Paradise Papers. Tot op heden heeft dat echter niet geleid tot een debat waarin constructieve oplossingen centraal staan. Passiviteit overheerst. Vandaar vijf suggesties om een feodaal tijdperk af te wenden. Wat een week weer. Ten […]

Hoe het politieke midden de voedingsbodem van het hedendaagse fascisme creëerde

Van de Griekse Phoebus Apollo naar de Noorse Wodan: het Westen mag dan aan de oppervlakte seculier lijken, onder de oppervlakte overheerst toch echt het bijgeloof

De beroemde Zwitserse psychiater Carl Jung (1875-1961) constateerde zo rond het jaar 1936 in zijn essay ‘Wodan’ iets wonderlijks dat mogelijkerwijs, min of meer, ook nog weleens, in zekere zin, een beetje van toepassing zou kunnen zijn op onze tijd. U merkt het al – ik ben een beetje voorzichtig in mijn woordgebruik. Het verhaal […]

De ‘vrije’ markt heeft de democratie niet nodig

De zogenaamde ‘vrije’ markt is geen weergave meer van investeringen ten behoeve van de samenleving. Het is een rookgordijn om de kartelvorming in de financiële sector te maskeren. Toch lopen onze leiders achter dit idee aan, als dwazen. Dat brengt grote risico’s met zich mee.

Volgens Hannah Arendt, de beroemde Joods-Duitse filosofe die het totalitarisme bestudeerde, introduceert de totalitaire heerser een nieuw soort wet, die hij ontleent aan zijn vermeende inzicht in bovenmenselijke processen van de Natuur. Zo ook in onze tijd. Want onze politici lopen immers volgzaam achter de priesters van de zogenaamde ‘vrije markt’. Alsof dat de werkelijkheid zou […]

Zit het hoger onderwijs in diepe crisis?

Dertig jaar onderwijsbeleid in een notendop: desinvestering op desinvestering

“Slachtoffers van geestelijke manipulatie weten niet dat zij slachtoffers zijn. Voor hen zijn de muren van hun gevangenis onzichtbaar, ze geloven dat ze vrij zijn.” Dat beweerde Aldous Huxley (1894 – 1963) eens, de scherpzinnige Britse schrijver. Toch zou ik zelf niet zo ver willen gaan – de menselijke geest voorstellen als een soort onoplosbaar […]

Hoe de babyboomers een wereld vol zombies creëerden

Wat de gouden generatie onder het mom van vrijheid vergat, waren de lessen uit de Depressie-jaren

De babyboomer richtte zich, achteraf gezien, onbekommerd op het genot van snel geld in plaats van de wijsheid van het hart. Deze disbalans kwam uiteindelijk aan het licht nadat een financiële crisis van ongekende omvang was ontstaan. Het verhaal over babyboomers zoals een van hen het zelf ervaren heeft, de Britse schrijver Francis Beckett. Nooit […]

Hoe Rutte II de tegenstellingen in de samenleving verder heeft vergroot

De Haagse obsessie met geld tast de kwaliteit van samenleven aan

Onze politieke top beloofde voor aanvang van het kabinet Rutte II ‘bruggen te bouwen’ in de samenleving. Daar is vrijwel niets van terechtgekomen. De tegenstellingen zijn eerder vergroot dan verkleind. Onze leiders lijken zo geobsedeerd door geld – dat ze vergeten wat ervoor nodig is om een samenleving te balanceren. Prinsjesdag is achter de rug. […]

Meer zien