91

5 mei: vrij of niet vrij?

Bevrijdingsdag is eens in de 5 jaar een nationale feestdag, behalve voor iedereen

Nederland viert vandaag dat 70 jaar geleden na een gruwelijke bezetting de nazi’s werden verslagen en het land bevrijd. In 1990 werd vastgelegd dat eens in de vijf jaar 5 mei een nationale feestdag zou zijn waarop iedereen vrij is. Nou ja, met een paar uitzonderingen. En die uitzonderingen nemen steeds meer toe. 5 mei dreigt zo een nationale optionele feestdag te worden.

Untitled
‘De verwarrendste vrije dag van het jaar’ noemt de Volkskrant het

Zomaar een vrije dag cadeau: een keer in de vijf jaar overkomt de Nederlanders dat op Bevrijdingsdag. Vandaag is het zo ver, maar toch moeten veel dakdekkers, autodealers, spoorwegenbouwers, metaalarbeiders en gemeenteambtenaren gewoon aan het werk. 

Die verwarring is het gevolg van het halfslachtige compromis dat in 1990 werd gesloten: in de cao mocht vastgelegd worden dat 5 mei geen officiële vrije dag is. Werkgevers zagen een extra vrije dag namelijk niet zitten en dat is nog steeds zo. De NOS schrijft:

Wie jaarlijks vrij wil zijn op 5 mei, kan zelf een vrije dag nemen”, zeggen VNO-NCW en MKB-Nederland. “Als er in de periode van Koningsdag (27 april) en Hemelvaart (14 mei) nóg een jaarlijkse vrije dag bijkomt, ligt de productie lang stil”, zeggen de ondernemersorganisaties. Cijfers van het CBS wijzen uit dat een collectieve vrije dag tussen 1 en 1,5 miljard euro kost.

Maar ja, een nationale feestdag waarop je zelf bepaalt of het een feestdag is, is natuurlijk geen nationale feestdag. Je kunt immers iedere dag vrij nemen. Sommige werkgevers pakken het nog anders aan: ze dwingen hun werknemers een vrije dag op te nemen en die uit eigen zak te betalen. Met vrijheid lijkt dat al helemaal niets meer te maken te hebben. Het past wel in de traditie dat Nederland in vergelijking met andere landen weinig nationale feestdagen heeft. Het gevolg is dat werknemers meer dan elders vakantiedagen hebben die naar eigen inzicht kunnen worden opgenomen. Misschien is dat wel de meest praktische vrijheid.

Complete willekeur is in ieder geval het gevolg op 5 mei. Een deel van de werknemers, zoals ambtenaren, heeft vrij, andere moeten gewoon werken. De ene winkel is open de andere niet. De NOS noteert dat van de 530 Hema-vestigingen er vandaag 270 open zijn. 

cc-foto: Maarten Jüngen/Comité 4 en 5 mei Amsterdam. 2011.

Geef een reactie

Laatste reacties (91)