Laatste update 20:11
137

De Standaard ontslaat columnist Abou Jahjah wegens Facebook-posting

De Vlaamse krant De Standaard heeft columnist Dyab Abou Jahjah op staande voet ontslagen vanwege zijn commentaar na een aanslag in Jeruzalem waarbij een Palestijn vier Israëlische militairen heeft gedood. De dader reed bij een bushalte met een truck op de slachtoffers in. Vijftien anderen raakten gewond.

Op Facebook plaatste Abou Jahjah na de aanslag de zin “By any means necessary. #FreePalestine”. In een commentaar zegt De Standaard:

Aan het brede debat zijn grenzen, en die liggen voor ons bij het ondersteunen van geweld zonder onderscheid. Op Facebook schreef Dyab Abou Jahjah zondag na de aanslagen dat de bevrijding van Palestina ‘by any means necessary’ moet gebeuren. Dat is een verwijzing naar Malcolm X. Vlak na een aanslag laat die zin helaas geen ruimte voor interpretatie, voorwaardelijkheid of broodnodig debat meer.

Abou Jahjah ontkende na zijn ontslag dat hij geweld goedkeurt:

Geweld is niet goed, maar geweld in de vorm van zelfverdediging is soms onvermijdelijk. Zeker als andere oplossingen door de bezetter worden gedwarsboomd. Bovendien is de bezetting het echte geweld. De bezetting is een vorm van georganiseerd, structureel en terugkerend geweld waar het Palestijnse volk sinds 1948 (na de Israëlisch-Palestijnse oorlog, red.) onder lijdt.”

Abou Jahjah stelt dat de daad van de Palestijn is toegestaan onder internationaal oorlogsrecht:

Los van zijn ideologische strekking en los van zijn lidmaatschap van welke organisatie dan ook, mag elke Palestijnse burger en elke burger waar dan ook in de wereld die leeft onder een illegale militaire bezetting, zich daartegen verzetten. Dat recht is vastgelegd in het internationaal recht en in de conventie van Genève.

Die bewering wordt tegengesproken door rechtsgeleerden. Docent internationale politiek aan de UGent Tom Ruys wijst er tegenover de VRT op dat voor dat recht aan allerlei voorwaarden moet zijn voldaan. Het moet bijvoorbeeld uitgevoerd worden door een georganiseerde groep.

Bovendien is er nog de vraag op welke wijze men aan verzet mag doen. Ook hier zijn er een aantal grenzen in het oorlogsrecht die bepalen wat kan en niet kan. “Zelfmoordaanslagen zijn niet verenigbaar met het oorlogsrecht, wordt vaak gesteld”, zegt Ruys. “Men maakt een onderscheid tussen listen, die toegelaten zijn, en perfide daden, bijvoorbeeld zich voordoen als een burger, die beschouwd worden als een oorlogsmisdaad. De grens tussen de twee is soms erg klein.”

De uitspraak (“Met alle middelen die noodzakelijk zijn.”) is afkomstig van de burgerrechtenactivist Malcolm X, het grote voorbeeld voor Abou Jahjah die zijn eigen Movement X naar de Amerikaan heeft vernoemd. Hij zei in 1964 in een toespraak:

We declare our right on this earth to be a man, to be a human being, to be respected as a human being, in this society, on this earth, in this day, which we intend to bring into existence by any means necessary.” (We verklaren ons recht op deze aarde om mens te zijn, om gerespecteerd te worden als mens, in deze maatschappij, op deze aarde, in deze tijd, en willen dat realiseren met alle middelen die noodzakelijk zijn)

De uitspraak van Malcolm X is omstreden omdat die kan worden opgevat als een oproep tot het gebruik van geweld. Anderen wijzen er op dat ‘noodzakelijk’ juist ook als nuance gezien kan worden om geweld uit te sluiten.

Nelson Mandela nam in ieder geval het risico niet toen hij in 1992, twee jaar na zijn vrijlating, in de biopic van Spike Lee over Malcolm X een cameo vervulde als onderwijzer. Hij spreekt de tekst van Malcolm X uit tegenover een klas schoolkinderen maar weigerde de laatste zin “by any means necessary” omdat hij vreesde dat de Zuid-Afrikaanse regering die zou aangrijpen als oproep tot geweld. Lee laat die zin daarom daar Malcolm X zelf zeggen. Een keuze die Abou Jahjah niet gemaakt heeft.

Geef een reactie

Laatste reacties (137)