Laatste update 18:49
94

De JSF is mislukt

Amerikaanse luchtmachtofficieren geven toe dat het project een nachtmerrie is ... Er is alleen geen weg terug

De F-35 Joint Strike Fighter (JSF) is mislukt en het hele project is een absolute nachtmerrie. Dat zeggen Amerikaanse overheidsfunctionarissen die nauw betrokken zijn bij de ontwikkeling van het gevechtsvliegtuig. Alleen, het is inmiddels veel te laat om het project waarmee meer dan 400 miljard dollar is gemoeid te stoppen. Het aantal voor Nederland bestemde JSF’s is vastgelegd op 37.

Volgens Christopher Bogdan, luitenant-generaal bij de Amerikaanse luchtmacht en hoofd van het JSF-programma, wordt er momenteel nagedacht over de ontwikkeling van een nieuw type vliegtuig en wat het allemaal moet kunnen. Bogdan deed die uitspraken eerder deze maand op een militair congres in Washington. Als aanvulling daarop liet een andere hooggeplaatste luchtmachtofficier, James Holmes, weten: ‘Dat vliegtuig is niet de JSF.’

Waar eerst alle betrokkenen nog bij hoog en laag volhielden dat het jarenlange gesteggel met het nauwelijks vliegende vliegtuig slechts wat obstakels waren, maar dat het echt wel goed zou komen, geven nu hooggeplaatste ambtenaren en legerofficieren toe dat de JSF een prutswerk van kolossale proporties is.

Het Amerikaanse mea culpa komt op een ongelegen moment. Terwijl inmiddels de een na de andere betrokkene het faliekant floppen toegeeft, is het ontwikkelproces zo vergevorderd dat van terugkrabbelen geen sprake meer kan zijn. Er is simpelweg teveel geld uitgegeven en er zijn teveel arbeidsplaatsen mee gemoeid, om nu nog de handdoek in de ring te gooien. Ook rollen er inmiddels al teveel F-35’s uit de fabriek. Met de nadruk op rollen.

Nachtmerrie
Het JSF-project begon zo rond de eeuwwisseling met een droom van het Amerikaanse leger: er moest een nieuw, “universeel” type gevechtsvliegtuig worden ontwikkeld dat in staat was alles te doen wat elk andere type gevechtsvliegtuig ook kon doen. Inmiddels zijn we zestien jaar verder en de JSF doet exact het tegenovergestelde van wat ooit de planning was. Het toestel doet namelijk vrijwel niets.

Eerder gaven betrokkenen al schoorvoetend toe dat de JSF tot nu toe niet echt een lekker wendbaar toestel is. Helemaal niet, zelfs. Of dat het boordkanon niet werkt omdat de software daarvoor op z’n vroegst aan het eind van dit decennium beschikbaar is. Door een ander software-dingetje moeten piloten soms midden in de lucht alle systemen opnieuw opstarten omdat het toestel anders onbestuurbaar rondvliegt. Als-ie überhaupt van de grond afkomt, that is. En o ja, de JSF wil ook nog wel eens spontaan vlam vatten.

Door al die mankementen zou je haast vergeten dat het toestel inmiddels zo duur is geworden, dat als de Amerikanen elke divisie van de luchtmacht met JSF’s wil uitrusten, er wel eerst een vijfde van de huidige capaciteit geschrapt moet worden.

Nederland
Nederland houdt voorlopig vast aan de peperdure aanschaf van de gemankeerde vliegtuigen. In 2002 besloot de Nederlandse regering deel te nemen aan het ambitieuze project. Sindsdien heeft de overheid de kosten van de JSF buitensporig zien stijgen, zonder dat er ook maar één werkend toestel in ontvangst is genomen. Ook heeft het voor Nederland amper banen opgeleverd, terwijl een van de onderdelen van de overeenkomst was dat het project banen op zou leveren.

Stop ermee, betoogde voormalig officier-jachtvlieger Abe van der Schaaf vorige maand nog in NRC. Volgens hem doet Nederland er verstandig aan uit het project te stappen nu het verlies voor Nederland weliswaar groot, maar te overzien is. Er zouden volgens Van der Schaaf zat alternatieven zijn. Of verantwoordelijk minister Hennis (Defensie) die mening deelt valt zeer te betwijfelen. In januari van dit jaar liet zij nog weten dat het budget wordt aangepast aan de stijgende kosten en dat dit kabinet mogelijk zelfs nog een paar JSF’s extra aanschaft.

Bron: The Daily Beast
Foto: Defensie

Geef een reactie

Laatste reacties (94)