Laatste update 27 mei 2019, 08:34
64

Europa kiest: exit polls en uitslagen

Update maandag 27 mei
Zondagavond is na het sluiten van de laatste Europese stembussen duidelijk geworden hoe het nieuwe Europees Parlement eruit zal zien. Ook werd de uitslag van de Nederlandse gang naar de stembus duidelijk, die op enkele punten afwijkt van de exitpolls. De meest opvallende verschuivingen zijn dat de PvdA definitief de grootste partij is geworden en er in vergelijking met de exitpolls van de NOS en Ipsos zelfs nog een zetel bij krijgt. Daarmee komt de Partij van de Arbeid in totaal op zes zetels. In elke Nederlandse gemeente ging de PvdA er op vooruit en werd zelfs in de helft van de gemeenten de grootste partij.

Voor populistische partijen PVV en SP blijken de verkiezingen nog rampzaliger verlopen dan uit de exitpolls bleek. Werd er op de verkiezingsdag nog voorspeld dat beide partijen één zetel in het parlement behielden, zo blijkt nu dat zowel de PVV als de SP compleet uit het Europees Parlement verdwijnen. Zowel de PVV als de SP hebben in elke Nederlandse gemeente stemmen ingeleverd. In SP-bolwerk Oss werd de PvdA de grootste partij, in de thuisbasis van Geert Wilders Venlo moest de PVV genoegen nemen met een vijfde plek.

De opkomst van de verkiezingen was dit jaar beduidend hoger dan bij de vorige stembusgang, vijf jaar geleden. Toen kwam 43 procent van de kiezers opdagen, dit jaar was dat 51 procent.

Eerder:

Het is de laatste dag van de Europese verkiezingen en inwoners van 21 EU-landen brengen vandaag hun stem uit voor het Europees Parlement. Donderdag werd er al in Nederland en het Verenigd Koninkrijk gestemd, Tsjechië en Ierland gingen vrijdag naar de stembus. Zaterdag konden de inwoners van Letland, Malta, Tsjechië (waar twee dagen kon worden gestemd) en Slowakije stemmen. Vanavond om 23.00 uur sluiten de laatste stemlokalen in Italië, daarna worden de definitieve uitslagen bekendgemaakt.

De opkomst in de 27 EU-landen is substantieel hoger dan in 2014 en komt – zonder het Verenigd Koninkrijk – uit boven de 50 procent. In 2014 was de opkomst nog 43 procent. Dat heeft een woordvoerder van het Europees Parlement zondagavond bekendgemaakt.

Duitsland
In Duitsland zijn de stembureaus gesloten en is de eerste exit poll al gepubliceerd. Regeringspartijen CDU/CSU en SPD verliezen flink, terwijl de Groenen veel winnen en de tweede partij worden.

Frankrijk
Volgens schattingen van het Franse onderzoeksbureau IFOP heeft het extreemrechtse Rassemblement National van Marine Le Pen (en lijsttrekker Jordan Bardella), de meeste stemmen behaald in Frankrijk. De partij zou met 23,2 procent van de stemmen de pro-Europese beweging van president Emmanuel Macron (21,9 procent) net voorblijven.

Verenigd Koninkrijk
Hoewel het Verenigd Koninkrijk pas na 23.00 uur uitslagen bekend maakt, zijn de prognoses dat de Conservative Party van Theresa May een gigantisch verlies lijdt. De Brexit-stem gaat naar de Brexit Party van Nigel Farage, die de grootste lijkt te worden. Daarmee lijdt ook Labour een pijnlijke nederlaag, die wellicht voorkomen had kunnen worden indien Labour-leider Jeremy Corbyn zich eerder en duidelijker had uitgesproken voor Remain of een tweede referendum. Veel trouw Labour-stemmers zagen zich hierdoor genoodzaakt om op de Liberal Democrats of Green Party te stemmen, zeggen Labour-parlementariers nu zelf:

België
In België heeft het extreem-rechtse Vlaams Belang veel zetels gewonnen. België koos vandaag niet alleen voor het Europese, maar ook voor het federaal parlement en de parlementen van de deelstaten. De eveneens rechtse maar minder extreme N-VA blijft de grootste met 25 tot 30 procent van de stemmen.

Oostenrijk
In Oostenrijk is de conservatieve ÖVP van Sebastian Kurz opnieuw de grootste geworden. De extreemrechtse FPÖ blijft de tweede partij en verliest slechts licht ten opzichte van de laatste Europese verkiezingen, ondanks het Ibiza-schandaal.

Spanje
Volgens de eerste exit polls worden de socialisten (PSOE) de grootste in Spanje met ruim 28 procent van de stemmen. De conservatieve Partido Popular (PP) verliest flink en blijft steken op 17,3 procent en wordt verdrongen naar de tweede plaats. Ook bij de lokale en regionale verkiezingen hebben de socialisten flinke winst geboekt.

Zweden
In Zweden blijven de sociaaldemocraten het grootst. De populistische radicaalrechtse Zweden Democraten winnen wel, maar blijven steken op de derde plaats.

Polen
De zeer conservatieve Poolse regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) heeft volgens een exit poll de meeste stemmen gekregen. De partij van Jaroslaw Kaczynski blijft met 42,4 procent van de stemmen de grootste oppositiepartij, het pro-Europese Burgerplatform net voor. Polen gaat in het komende najaar opnieuw naar de stembus voor algemene verkiezingen.

Finland
Ook in Finland flinke winst voor de Groenen, die na het tellen van 90 procent van de stemmen zelfs de tweede partij zijn:

Hongarije
De regeringspartij Fidesz van Viktor Orbán haalt volgens een nationale exit poll 56 procent van de stemmen. Fidesz maakt – nu nog – onderdeel uit van de grote christen-democratische fractie EVP, waar ook het Nederlandse CDA toe behoort. Orbán overweegt een overstap naar een andere fractie in het EP, bijvoorbeeld het nieuwe samenwerkingsverband van de uiterst rechtse Italiaanse politicus Matteo Salvini.

Griekenland
In Griekenland is de linkse regeringspartij Syriza van premier Alexis Tsipras hard afgerekend op de laatste vier jaar. De partij verloor flink en moet volgens de laatste exit poll de conservatieve partij Nea Dimokratia met een derde van de stemmen voor zich dulden, terwijl Syriza op een kwart van de stemmen bleef steken. De Europese verkiezingen worden gezien als een graadmeter voor de landelijke verkiezingen in september.

Denemarken
In Denemarken was er een recordopkomst van meer dan 63 procent. Het oude record van 59,5 stamt uit 2009. Volgens exit polls worden de Deense sociaaldemocraten de grootste met meer dan 23 procent van de stemmen.

Eerder:
Exit polls in Nederland en Ierland voorspellen winst voor gematigde, groene en pro-Europese partijen. Zondagavond zal blijken of die trend zich in de rest van Europa voortzet.

Geef een reactie

Laatste reacties (64)