93

Gesloten grenzen hebben ‘aanzuigende werking’

Historicus Gijsbert Oonk: 'De geschiedenis leert ons dat dichte grenzen juist migratie creëren'

Hoewel rechtse politici ons graag anders zouden doen geloven, zorgen gesloten grenzen juist voor meer migratie. Dat betoogt historicus Gijsbert Oonk in Trouw.

Volgens Oonk blijkt duidelijk uit de geschiedenis dat het sluiten van grenzen een averechts effect heeft. Hij schrijft:

Tussen 1949 en 1953 waren de grenzen tussen de DDR en het Westen relatief open en migreerden er weinig mensen van Oost naar West. Daarna kwamen er prikkeldraad en wachttorens langs de grens, maar er bleven voldoende sluiproutes om naar het Westen te komen. Pas toen de DDR de Muur bouwde, werd de situatie nijpend. Door de dreiging van een onverbiddelijke grens kwam een enorme vluchtelingenstroom op gang. Uiteindelijk vluchtten 1,7 miljoen mensen naar West-Duitsland. Een zevende van de toenmalige bewoners van de DDR.

Een ander voorbeeld haalt hij van binnen het koninkrijk:

Voordat Suriname onafhankelijk werd in 1975, kwamen er maar kleine groepen Surinamers naar Nederland. Toen duidelijk werd dat Surinamers na de onafhankelijkheid een visum nodig zouden hebben, ontstond een run op Nederland. De instelling van een pardonregeling, die tot 1980 duurde, versterkte dat effect. Surinamers kozen in die tijd – meer dan Antillianen, die binnen het koninkrijk bleven – voor vestiging in Nederland. Tussen 1970 en 1980 kwamen 300.000 Surinamers naar Nederland. Ongeveer de helft van de bevolking van Suriname.

Omdat er bij open grenzen en de mogelijkheid terug te keren minder noodzaak tot migreren is, leidt deze politiek tot uitstel of zelfs afstel van migratieplannen. Wanneer de grenzen echter dichtgaan, kiezen mensen het zekere voor het onzekere, aldus Oonk. Het uitblijven van grote groepen Grieken, Spanjaarden en Portugezen aan de Nederlandse grens na de bankencrisis van 2008, terwijl de jeugdwerkloosheid in Zuid-Europa tot boven de vijftig procent steeg, geeft volgens hem aan dat de vermeende aanzuigende werking van rijkdom niet zo simpel blijkt te werken als vaak wordt aangenomen.

Trouw: Gesloten grenzen leiden juist tot meer migratie
Cc-foto: Brian Smithson

Geef een reactie

Laatste reacties (93)