227

Hoezo moet de overheid kleiner?

GroenLinks-leider Jesse Klaver verzet de piketpalen. Overheid moet niet kleiner maar juist actiever worden: goedkopere en meer kinderopvang, beter onderwijs voor iedereen, groene energie opwekken

Jesse Klaver vindt dat teveel maatschappelijke problemen worden overgelaten aan ‘de markt’ of ‘de burger’. De overheid zou een actievere rol moeten vervullen. Volgens de kersverse GroenLinks-leider ontstaat er een verdeling van Nederland in ‘private rijkdom’ en ‘publieke armoede’. Links moet strijden tegen het economisme.

In een interview met de Volkskrant opent de GroenLinks-leider frontaal de aanval op het anti-overheidsdenken dat het debat de afgelopen jaren domineerde, aangevoerd door premier Rutte met zijn bekende frase ‘de overheid is geen geluksmachine’. Volgens Klaver moet de overheid een activistische instelling aannemen om problemen op te lossen. Bijvoorbeeld door de staatsbank ABN Amro op te splitsen in een zakenbank en een nutsbank. 

Na een oproep verklaarden vijfduizend mensen zich bereid van bank te wisselen, vanwege de hoge salarissen bij de banken en de nieuwe bonuscultuur. Er is dus een markt voor, er is behoefte aan een nutsbank met normale salarissen. Daar kan de overheid op inspelen.

De interviewers van de Volkskrant, Ariejan Korteweg en Gijs Herderscheê, stellen die houding ter discussie en constateren dat de roep er juist is voor verkleining van de overheidsbemoeienis. Het tij is volgens hen ongunstig voor linkse opvattingen. Klaver gaat daar dwars tegenin:

De overheid mag best groeien. Links brengt dat standpunt niet naar voren, uit angst voor potverteerder te worden uitgemaakt. Al noem je me zo, het maakt me niks uit. (…) De strijd tegen het economisme, dat is de opdracht voor linkse politiek. Links is te ver meegegaan in de beeldvorming over hoe de wereld in elkaar zit: alle heil van economische groei, de overheid moet kleiner, groei en banen als antwoord op alles. Maar wat voor groei, wat voor banen? We moeten het speelveld vergroten.’

Klaver plaatst zich diametraal tegenover Rutte die met zijn visie van de ‘participatiesamenleving’ wil dat burgers zelf problemen oplossen, waardoor de collectieve uitgaven omlaag zouden gaan. Klaver ziet dat daardoor de samenleving vooral meer verdeeld raakt:

Het kabinet wil financiële meevallers besteden aan belastingverlaging om de koopkracht maximaal op te stuwen. Nou, ik wil de helft gebruiken om publieke armoede tegen te gaan. Zo zie ik kinderopvang als een overheidstaak, net als examenvoorbereiding. Ouders geven 150 miljoen euro uit aan huiswerkbegeleiding, zes maal zoveel als vijftien jaar geleden. Dat is verkapte privatisering van het onderwijs: private rijkdom, publieke armoede.

Voor GroenLinks ziet hij een veel actievere rol. Zoals de partij mensen nu al helpt met het installeren van zonnepanelen, zo zouden burgers ook geholpen kunne worden met bijvoorbeeld het wisselen van bank. 

Volkskrant: ‘Dat ik als bastaard werd gezien, heeft me een enorme drive gegeven’ (betaalde editie)

foto: ANP / Martijn Beekman

Geef een reactie

Laatste reacties (227)