32

Kabinet zet in op meer keuzevrijheid pensioenen, hoe verantwoord is dat?

Pensioenstelsel gaat binnen vijf jaar op de schop ... Werknemers krijgen meer keuzevrijheid wat betreft beleggingsbeleid

Binnen vijf jaar gaat het kabinet van PvdA en VVD een einde maken het pensioenstelsel zoals wij dat kennen. Met de problemen van de afgelopen jaren, met pensioenfondsen die onder water stonden, lijkt het een goed idee om de zaken eens grondig te herzien. Maar hoe verantwoord zijn de nieuwe plannen?

Het kabinet wil in de komende vijf jaar meer keuzevrijheid en ‘maatwerk’, schrijft NRC. De doorsneepremie is oneerlijk, zo meent het kabinet, want de premie van jongeren rendeert langer, waardoor ze meer inleggen in de pensioenpot dan ouderen. Staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) schrijft in haar langverwachte nota, ‘Nationale Pensioendialoog’, dan ook dat het pensioenstelsel aan hervorming toe is.

De veranderingen

In de toekomst zouden werknemers zelf veel meer invloed moeten kunnen uitoefenen op het beleggingsbeleid. Ook de hoogte van de premie en hoe het pensioengeld wordt uitgekeerd is voortaan aan de werknemer.

De bedoeling is dat er persoonlijke pensioenpotjes komen, maar de risicodeling moet nog wel gezamenlijk zijn. De beleggingsrisico’s moet dus wel worden gedeeld, anders is deze niet langer beheersbaar en betaalbaar. Hoe dat precies kan, wordt niet helemaal duidelijk. De Sociaal Economische Raad (SER) onderzoekt  de nieuwe pensioenvariant dan ook momenteel. NRC schrijft hierover:

De ‘voorlopige voorkeur’ van het kabinet is een nieuw systeem, waarbij alle werkenden binnen één pensioenregeling wel dezelfde premies betalen, maar de opbouw geleidelijk afneemt naarmate ze ouder worden. Op jongere leeftijd bouwen werkenden zo meer pensioen op en kan er ook meer beleggingsrisico worden genomen omdat de pensioenleeftijd nog ver is. Zo wil het kabinet ook voorkomen dat er ‘herverdeling’ van pensioenspaargeld van jong naar oud plaatsvindt.

Het kabinet kiest voor de afschaffing van de doorsneesystemathiek, omdat deze zou wringen met de huidige arbeidsmarkt. Veel liever moet het pensioen voortaan op maat gesneden zijn. Klijnsma schrijft in haar brief:

Bij maatwerk stemt de pensioenuitvoerder bepaalde beslissingen af op de veronderstelde behoeften en kenmerken van groepen deelnemers en pensioengerechtigden. Bij keuzemogelijkheden heeft de deelnemer of de pensioengerechtigde zelf de mogelijkheid om elementen van zijn pensioen af te stemmen op zijn persoonlijke voorkeuren en karakteristieken. Het bieden van keuzemogelijkheden kan bovendien de betrokkenheid van mensen bij hun oudedagsvoorziening vergroten. Maar mensen kunnen het maken keuzes ook als lastig ervaren. Grenzen aan de keuzevrijheid, een effectieve ondersteuning van mensen bij het maken van keuzes en het aanbieden van goede standaardopties zijn van belang om mensen te helpen en verkeerde keuzes te voorkomen.” 

Hoe deze plannen in de praktijk vorm zullen krijgen en uiteindelijk uitwerken, zal moeten blijken. In het VARA-programma EZ werd vorig jaar nog onderzocht wat het betekent wanneer men zelf zijn pensioen moet regelen, zoals nu bijvoorbeeld bij zzp’ers al het geval is. EZ concludeerde dat heel veel mensen dan onverstandige keuzes maken en al snel de voorkeur geven aan de korte termijn; sparen voor pensioen gebeurt dan nauwelijks, omdat het geld ook nu goed van pas komt. Buitenlandse commentatoren spraken in het programma dan ook hun verbazing uit over de Nederlandse wens tot flexibilisering van de pensioenen.

cc-foto: Franklin Heijnen

Geef een reactie

Laatste reacties (32)