Laatste update 11:44
37

Klimaatakkoord Parijs: meer woorden dan daden

Vrijdag wordt in New York het klimaatverdrag ondertekend dat in november vorig jaar in Parijs werd gesloten. Ongeveer 160 landen van de 195 landen die aan de klimaatconferentie deelnamen zetten hun handtekening onder de afspraken. Grote doel van het verdrag is onder de twee graden opwarming van het klimaat te blijven en voor het einde van de eeuw naar nul uitstoot van CO2 te gaan. Een historisch akkoord werd het genoemd, maar de vraag is of het wel zo historisch is: volgens experts zijn we al te laat.

De afspraken
Na het mislukken van de klimaattop in Kopenhagen in 2009 was er eind vorig jaar eindelijk overeenstemming tussen de 195 landen die op de top van de Verenigde Naties samenkwamen om de klimaatproblemen te bespreken. De belangrijkste afspraak is de opwarming van de aarde ver onder de twee graden te houden. Ook is voorgenomen dat de wereldwijde uitstoot naar nul moet voor het einde van deze eeuw. Daarvoor gaan landen elkaar daar de maat nemen, de VN gaan bijhouden hoeveel broeikasgassen per land worden teruggedrongen. Ook komt er iedere vijf jaar een ‘review’ om te kijken hoe het ervoor staat.

Volgens politici zijn de afspraken een stap in de goede richting en een mogelijkheid landen nu écht bij de les te houden in de strijd tegen de opwarming van de aarde. Wetenschappers en milieuorganisaties waarschuwen dat we er nog lang niet zijn en dat we achter de feiten aanlopen. De afspraken die er nu liggen zullen nog steeds leiden tot een stijging van drie graden, wat dramatische gevolgen zal hebben voor het klimaat. Voor de politiek zijn de afspraken misschien wel goed, voor het klimaat zijn ze niet voldoende.

Ceremonieel
Niet geheel toevallig wordt het klimaatverdrag ondertekend op de ‘Dag van de Aarde’, een symbolische dag voor de ceremonieel ondertekening. Met deze ondertekening van het akkoord in New York treedt het verdrag namelijk nog niet in werking. Daarvoor moeten de landen onderling het eerst nog ratificeren en dat kan nog wel een tijdje gaan duren.

Grote vervuilers doen mee
In tegenstelling tot de afgelopen jaren zijn grote vervuilers als Amerika en China nu wel akkoord gegaan met de afspraken. Beide landen hebben aangegeven zo snel mogelijk te willen ratificeren zodat er vaart achter de uitvoering kan worden gezet. Zwitserland, Fiji, de Marshalleilanden en de Malediven, gaan het verdrag als eerste ratificeren. Het eilandenrijk Tuvalu, dat veel last heeft van de stijgende zeespiegel, heeft de ceremoniële ondertekening gelijkgesteld aan de ratificatie. Voor hen is er geen tijd te verliezen. In Europa gaat de ratificatie waarschijnlijk langer op zich laten wachten omdat de afzonderlijke lidstaten allemaal andere eisen en procedures hebben. De kans dat Europa pas over een paar jaar ratificeert is groot. En dat betekent dat de afspraken pas écht uitgevoerd kunnen gaan worden rond 2020.

Nederland niet daadkrachtig
Nederland zal alle zeilen bij moeten zetten om aan de afspraken te kunnen voldoen en vooralsnog ziet het er niet rooskleurig uit. Zo loopt Nederland ver achter met de productie van duurzame energie. De landsadvocaat publiceerde onlangs nog een Memorie van Grieven namens de Staat voor het hoger beroep tegen de uitspraak in klimaatzaak die de overheid verloor van stichting Urgenda. Daarin stonden niet bepaald hoopgevende woorden over de aanpak van het klimaatprobleem. Zo werd er geschreven:

Het ‘emissie aandeel’ van Nederland in de wereld is met 0,35% zeer klein. De reductiekoers in de wereld wordt door nationale maatregelen slechts minimaal beïnvloed. Een modelmatige berekening toont aan dat de extra reductie zoals bevolen door de rechtbank 0.000045 ⁰C minder gemiddelde wereldwijde opwarming tot 2100 tot gevolg zou hebben. Dit effect, dat wegvalt tegen alle onzekerheden die met een dergelijke berekening samenhangen, heeft geen meetbaar effect op het gevaar van klimaatverandering.

De overheid verschuilt zich vooralsnog dus vooral achter het argument dat wij op wereldschaal een verwaarloosbare invloed hebben op de klimaatverandering. En dan hoef je dus niet zo’n vaart te maken met de aanpak van het CO2-probleem. Dat blijkt ook wel uit het beleid: gisteren nog werd op de Maasvlakte een gloednieuwe kolencentrale geopend. Een die, samen met de twee andere nieuwe kolencentrales, net zoveel broeikasgassen uitstoot als de vijf oude centrales die gaan sluiten. Een studie van Ecofys toonde vorige week nog aan dat Nederland zelfs met de meest efficiënte kolencentrales het halen van de klimaatdoelen zal frustreren. Na Parijs is er simpelweg geen plaats meer voor kolencentrales, aldus de onderzoekers van Ecofys.

Beluister ook het interview met Europarlementariër Bas Eickhout van GroenLinks vorige week in Vroege Vogels. Hij was bij de klimaatconferentie aanwezig en deed mee aan de onderhandelingen.

Lees ook: ‘Klimaatverdrag van Parijs getekend maar ijs blijft smelten’ en ‘Kamp verdedigt nieuwe kolencentrale alsof er niets aan de hand is‘.

Beeld: UBC Micrometeorology

Geef een reactie

Laatste reacties (37)