32

Klimaathandel bij de NOS

Journaal verzwijgt band tussen klimaatcampagne en energieproducent

De NOS opende maandag het Achtuurjournaal met een reportage over een nieuwe ‘computerapplicatie’ waarmee afnemers van groene stroom kunnen controleren of ze waar voor hun geld krijgen. Die checker was dezelfde dag gelanceerd door Hier, een organisatie die zich richt op het tegengaan van klimaatverslechtering. Wie de checker invult krijgt al snel het advies over te stappen op een andere leverancier. Essent wordt daarbij als eerste alternatief genoemd. Het Journaal vertelt het publiek niet dat Hier wordt gefinancierd door energieleverancier Essent.


Groene stroom lijkt simpel maar is in de praktijk een hels ingewikkelde materie. Er is meer vraag naar groene stroom dan er in Nederland geproduceerd wordt. Daarom hebben de leveranciers, met toestemming van de overheid, een complex afkoop- en ruilsysteem opgezet, met onder meer buitenlandse groene stroomproducenten. Dat systeem werkt met certificaten, die bijvoorbeeld ook in Noorwegen gekocht kunnen worden. Dergelijke buitenlandse certificaten dragen echter nauwelijks bij aan verduurzaming van de energieproductie in Nederland. De Hier-campagne richt zich daar tegen.

Voor de consument zijn dergelijke constructies lastig te doorgronden. Hier heeft daarom een checker geïntroduceerd die controleert of de afgenomen stroom in Nederland geproduceerd wordt volgens groene methodes. In het NOS-Journaal stelde programmadirecteur van Hier, Sible Schöne, dat de consument met de tool kan kijken of de stroom “wel of niet deugt en dan kun je overstappen naar een product dat wel deugt.”

Bekochte verslaggever
Gerri Eickhof presenteerde de checker als een ideaal controlemiddel voor de consument. Hij werd bij hem thuis gefilmd als argeloze afnemer van groene stroom. 

“Kijk, groene stroom. Dat heb ik genomen omdat ik dacht dat het goed zou zijn voor het milieu maar nu blijkt dus dat het alleen maar betekent dat mijn energieleverancier een milieucertificaat heeft. En juist bij mijn merk zijn veel van die certificaten niet verdiend met duurzaamheid maar gekocht in het buitenland. Van de wet mag dat allemaal maar als consument voel je je dan toch wel een beetje bekocht.

In de studio verwijst nieuwslezer Sacha de Boer vervolgens naar de website van de NOS waar een link te vinden is naar de tool van Hier. Die tool laat in de presentatie een duidelijke voorkeur zien voor Essent stroom. De energieleverancier wordt bijvoorbeeld steevast als eerste getoond bij de alternatieve keuzes. Essent is de belangrijkste sponsor van Hier en wordt onderaan de site van de organisatie aangeduid als ‘maatschappelijke partner’ van de klimaatcampagne. Volgens de perswoordvoerder van Hier levert Essent dertig procent van het totale budget. In het Journaal en op de NOS-site bleef de band tussen Hier en Essent onvermeld.

In een reactie laat de NOS weten dat ze de werking van de tool hebben gecontroleerd en de gegevens klopten. Vermelding was daarom volgens de NOS niet nodig.

Promotie
“Ja de uitslag klopt maar de criteria voor de tool zijn zo gekozen dat Essent er als beste uitkomt”, stelt Peer de Rijk van energieactiegroep Wise. Volgens De Rijk heeft het geen zin om naar een enkel product te kijken maar moet je beoordelen wat de leverancier in totaal doet. Essent heeft een zeer slechte reputatie onder meer omdat het bedrijf nieuwe kolencentrales bouwt.

Hier bestrijdt dat er sprake is van een marketingmiddel. Volgens woordvoerder Bart de Voogd heeft Essent geen invloed op de test. “Het is ook geen ranking naar beste, we presenteren gewoon groene producten en rangschikken op grootte van de producent”
– Maar Essent staat wel steeds bovenaan?
“Dat is een constatering die je kunt doen.”

Bij concurrent GreenChoice, die in het Journaal ook aan het woord komt, hebben ze gemengde gevoelens over de tool en de reportage, erkent woorvoerder Jurjen Algra desgevraagd. “En als ik dan zie dat er direct na het Journaal een reclame van Essent wordt getoond dan denk ik: dat hebben ze handig geregeld”.

Update: Toegevoegd dat de ranking voor het overstapadvies naar omvang van de producent wordt gepresenteerd.

Geef een reactie

Laatste reacties (32)