13

NOS Ombudsman wimpelt klacht over suggestieve berichtgeving onterecht weg

Redactie blunderde wel degelijk: er zijn geen 'duizenden' weigeraars bij Rode Kruis

De NOS Ombudsman ontkent dat de redactie zich schuldig heeft gemaakt aan suggestieve berichtgeving door te suggereren dat ‘duizenden’ vrijwilligers van het Rode Kruis ‘niet bereid’ zouden zijn vluchtelingen te helpen.

De NOS meldde in een ronkend bericht ‘Deel vrijwilligers Rode Kruis weigert hulp aan vluchtelingen’:

Het Rode Kruis zit hevig in zijn maag met duizenden vrijwilligers die niet bereid zijn hulp aan vluchtelingen te bieden. Dat blijkt uit interne stukken (.pdf) die in handen zijn van de NOS. Het Rode Kruis heeft onder meer een enquête gehouden onder bijna 1300 van de 30.000 vrijwilligers. Daarin geeft 20 procent aan geen vluchtelingen te willen helpen.  

Dat opzienbarende artikel maakte veel los, mede omdat het Rode Kruis een organisatie is die mensen helpt ongeacht hun afkomst. Zou een vijfde van de vrijwilligers, die juist voor deze organisatie kiezen, daar nu plots geen zin meer in hebben?

Al snel bracht het Rode Kruis een verklaring uit waarin het bericht werd tegengesproken en ‘suggestief’ werd genoemd. Want wie het bericht las kreeg de indruk dat 1 op de 5 vrijwilligers een afkeer van vluchtelingen heeft. In werkelijkheid gaven mensen heel uiteenlopende redenen op waarom ze niet inzetbaar waren. Slechts een aantal had principiële bezwaren, zo meldde de hulporganisatie.

Joop publiceerde die verklaring van het Rode Kruis omdat het een belangrijke aanvulling was op het tendentieuze NOS-verhaal. De NOS publiceerde daarop een interne document van het Rode Kuis maar dat nam de kritiek niet weg.

De NOS Ombudsman, Margo Smit, verdedigt in haar analyse de redactie en oordeelt:

De NOS trekt geen conclusies maar geeft en extrapoleert informatie afkomstig vanuit de organisatie zelf. Het is het beeld dat als suggestief blijft hangen bij het Rode Kruis. Maar dan interpreteert men dit artikel met zijn vele citaten tot iets dat er niet staat. 

Wat er staat in het verhaal van de ‘NOS research-redactie’ is dat vele duizenden vrijwilligers “niet bereid” zijn vluchtelingen te helpen. Klopt dat? Joop zocht het uit. Het Rode Kruis stelde in een enquête onder meer de vraag: “Ben je zelf bereid om je op korte termijn in te zetten voor de noodhulpverlening aan vluchtelingen en migranten?” Twintig procent antwoordde daarop ‘nee’. Aangezien er 30.000 vrijwilligers zijn zou het dan inderdaad gaan om 6000 mensen die “niet bereid” zouden zijn. Maar dat beeld verandert als je kijkt naar de motivatie die mensen geven. Zo zeggen ze bijvoorbeeld nee omdat er geen vluchtelingen in de buurt wonen. Of omdat ze de extra tijd die gevraagd wordt gewoonweg niet hebben. Dat is geen kwestie van “niet bereid” zijn, ook al staat dat wel zo in de vraagstelling. Er is sprake van overmacht.

Noch de NOS, noch de Ombudsman, meldt hoeveel respondenten nu daadwerkelijk principiële bezwaren opvoerden tegen hulp aan vluchtelingen. Met andere woorden: hoeveel vrijwilligers nu echt “niet bereid” zijn vluchtelingen te helpen. Het Rode Kruis verklaart desgevraagd tegenover Joop:

Alle toelichtingen zijn doorgenomen en er is bekeken hoeveel individuen hebben aangegeven dat zij vluchtelingen om principiële redenen niet zouden willen helpen. Uit deze analyse blijkt dat  15% van de 20% die aangeeft niet bereid te zijn hiervoor een principiële reden heeft. Bekeken voor de totale groep respondenten betekent dit dat 3% van alle vrijwilligers die het onderzoek hebben ingevuld zich om principiële redenen niet wil inzetten voor de hulp aan vluchtelingen.

3 procent van 30.000 vrijwilligers is 900 mensen. Dat zijn er geen ‘duizenden’ en amper groot nieuws. Eerder omgekeerd: gezien het negatieve sentiment dat volgens andere peilingen onder een deel van de Nederlandse bevolking leeft is het eigenlijk opvallend weinig. Voeg daarbij dat zich in korte tijd tienduizenden extra vrijwilligers hebben gemeld, juist om vluchtelingen te helpen en het beeld dat de NOS schetst van de bereidheid bij Rode Kruis-vrijwilligers stort volledig in. 

Geef een reactie

Laatste reacties (13)