Laatste update 09:36
25

Ombudsman: Nieuw zorgstelsel kabinet-Rutte vaak funest voor burger

Mensen krijgen geregeld niet de zorg waar ze recht op hebben. Dat is het oordeel van de Nationale ombudsman in een rapport over het nieuwe zorgstelsel dat het kabinet-Rutte II in 2015 invoerde. Van de beloftes over toegankelijke zorg ‘dichter bij de burger’ die bij invoering van het nieuwe stelsel werden gedaan is niets terechtgekomen.

Ombudsman Reinier van Zutphen merkt in het maandag verschenen rapport op dat instanties geen zicht hebben op welke zorg burgers nu werkelijk nodig hebben. Zowel verzekeraars, als gemeenten en zorgkantoren hebben alleen oog voor het kleine gebied waarmee ze zelf te maken hebben. Wie voor zorg afhankelijk is van meerdere instanties, of op meerdere gebieden hulp nodig heeft, valt daardoor geregeld buiten de boot.

In het rapport schrijft de ombudsman:

Dat hokjesdenken blijft de toegang tot zorg belemmeren. Instanties missen vaak nog wat burgers echt nodig hebben in hun situatie. Burgers krijgen hierdoor geen passende zorg. Dit is al veel te lang het geval, het kan en moet nu snel beter.

Met zijn oordeel bevestigt de ombudsman van belangenorganisaties en adviesinstanties al veel langer zeggen. Vorig jaar al trokken onder meer de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, het Sociaal en Cultureel Planbureau en de Raad voor Openbaar Bestuur al aan de bel. Zij waarschuwden toen al dat het mensen veel te moeilijk wordt gemaakt om toegang te krijgen tot de benodigde zorg.

Het in 2015 ingevoerde stelsel moest een einde maken aan de vele loketten waar zorgbehoevenden bij moesten aankloppen. De coördinatie werd grotendeels overgeheveld naar de gemeenten, ondanks vele waarschuwingen dat men daar totaal niet was ingesteld op die verantwoordelijkheid. Volgens het kabinet-Rutte zou dat echter voordelig uitpakken, omdat gemeenten hun inwoners beter kenden dan het Rijk. Het overhevelen van de zorgtaken naar de gemeenten zou de zorg toegankelijker en efficiënter maken. Van Zutphen zegt nu dat dat systeem niet gemaakt lijkt te zijn voor de burgers.

Zo moet een dementerende oudere aankloppen bij de gemeente voor hulp in de huishouding en eventueel een dagbesteding. Wanneer de oudere dusdanig achteruit gaat dat opname in een verpleeghuis noodzakelijk wordt, moet die persoon worden overgezet naar de Wet langdurige zorg: van de gemeente naar de rijksoverheid. Daarop stopt de gemeente de financiering voor de eerder verleende zorg, de oudere valt immers niet meer hun verantwoordelijkheid. Maar de opname in verpleeghuizen kent wachtlijsten en dus komt de oudere tussen de wal en het schip thuis te zitten.

Daar komt nog eens bij dat niet alleen burgers vaak niet weten bij welk loket ze precies moeten aankloppen, maar de gemeenten weten het in veel gevallen ook niet. De ombudsman schrijft in zijn rapport dat gemeenten geregeld burgers met een zorgvraag doorverwijzen naar andere instanties of naar de rijksoverheid, die de burgers op hun beurt weer terugverwijzen naar de gemeente.

De ombudsman komt in zijn rapport ook met een oplossing: de overheid moet zorgdragen voor een betere samenwerking tussen alle betrokken partijen en voorzien in een betere overdracht van dossiers tussen gemeenten en instanties zodat mensen niet aan elk bureau opnieuw hun hele verhaal moeten doen. Ook moeten mensen in aanmerking kunnen komen voor een overbruggingskrediet wanneer zij toch tijdelijk tussen twee regelingen in dreigen te vallen.

De aangedragen oplossingen zijn vorige maand besproken met het ministerie van Volksgezondheid. Het ministerie heeft laten weten met de aanbevelingen ‘aan de slag’ te gaan.

Bronnen: Parool, Trouw / cc-foto: rawpixel

Geef een reactie

Laatste reacties (25)