121

Paars-plus: rode vlekken, blauwe plekken

Moeizame onderhandelingen tussen VVD en de andere drie partijen: overzicht van de verschillen

Zal het de informateurs lukken een paarse coalitie te formeren? De verschillen tussen de VVD, PvdA, D66 en GroenLinks zijn groot.

Door redactie Joop

De fractieleiders van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks hebben woensdag de onderhandelingen over de vorming van een Paars Plus-coalitie hervat. De fractievoorzitters werden daarbij vergezeld door een Kamerlid: Jeroen Dijsselbloem vergezelt Job Cohen (PvdA), Edith Schippers assisteert Mark Rutte (VVD), terwijl Gerard Schouw de sidekick is van Alexander Pechtold (D66) en Ineke van Gent die rol vervult naast Femke Halsema (GroenLinks). Gisteren onderhandelden de fractieleiders samen met de financiële specialisten uit hun Kamerfractie.

De vraag is natuurlijk hoe makkelijk de VVD er uit gaat komen met de andere drie partijen. NRC Handelsblad begint positief met het noemen van de belangrijkste overeenkomsten tussen de vier gesprekspartners: bij medisch-ethische en andere niet-economische onderwerpen vinden de progressieve partijen en de liberalen elkaar wel. Maar dan volgen de tegenstellingen:

Daartegenover staan grote verschillen, blijkt uit de verkiezingsprogramma’s. GroenLinks is de enige uitgesproken tegenstander van kernenergie. De VVD wil radicaal snijden in de ontwikkelingssamenwerking. D66 en GroenLinks zijn uitgesproken pro-Europees. De VVD noemt zich ‘Eurokritisch’. Met beperken van immigratie wil de VVD verder gaan dan de anderen. En neem de grote getallen. De PvdA wil de komende kabinetsperiode 11 miljard bezuinigen, de VVD 20 miljard. D66 denkt aan 15 miljard, GroenLinks aan 10 miljard. Ergens elkaar in het midden treffen gaat zomaar niet: er liggen fundamenteel andere keuzes aan ten grondslag. Hervormen bij de sociale zekerheid, de zorg en de woningmarkt willen ze alle vier wel, maar op heel andere manieren.

Ook de Volkskrant soms de vele heikele punten op:

De grootste meningsverschillen gaan over de hoogte en tempo van bezuinigingen. De VVD etaleerde zich als de grote snijder (23,7 miljard euro in 2015), terwijl GroenLinks zit op een bezuinigingsbedrag van 6,5 miljard euro. Bij links worden de lasten doorgaans verzwaard, bij rechts verlicht. Andere heikele kwesties zijn de hypotheekrenteaftrek, de marktwerking in de zorg, de WW en de kilometerheffing. Er is een scherpe tegenstelling over het nut van het nemen van milieumaatregelen en het budget voor ontwikkelingssamenwerking. Ook op integratie en immigratie is de eensgezindheid ver te zoeken. Een klein voorbeeld: de VVD wil volgens het programma illegaliteit strafbaar stellen, de andere partijen niet.

De vier partijen proberen uit te vinden of ze met elkaar een regeerakkoord kunnen sluiten. Het streven is dat compact te houden. De vraag is natuurlijk of het niet juist beter is om vooraf toch alvast overeenstemming te bereiken over de moeilijke punten, om conflicten gedurende de kabinetsperiode te voorkomen.

Geef een reactie

Laatste reacties (121)