116

Spekman wil confrontatie met VVD maar glijdt uit

Voorzitter PvdA in Volkskrant, een ontluisterend portret van een partij in problemen

Hans Spekman wil dat de PvdA zich meer gaat opstellen als een tegenpool van coalitiepartner VVD. De meningsverschillen in de coalitie moeten niet langer binnenskamers uitgevochten worden. Maar in het portret dat de Volkskrant van hem publiceert, komt een heel ander probleem naar boven.

Congres Partij van de Arbeid
In een interview met het illustere duo Frènk van der Linden en Pieter Webeling probeert de partijvoorzitter uit te leggen wat er dient te gebeuren. Probeert, want het interview ontspoort aan alle kanten. De journalisten portretteren Spekman als de belichaming van een partij die de weg kwijt lijkt. De doodssteek wordt meteen al in het begin uitgedeeld als de twee mannen, die recent nog VNO-NCW topman Hans de Boer in de problemen brachten, zichzelf citeren: “Het spijt ons, maar als interviewers betwijfelen we of dit gesprek wel publicabel is.”

Het artikel bevat alle elementen die je als geïnterviewde juist niet wilt: een nadrukkelijk neergezette ongemakkelijke, nerveuze sfeer, tamelijk dodelijke citaten van vrienden en kennissen en constateringen als:

Vervolgens begint Spekman aan een onnavolgbare redenering die voert langs het Europese asielbeleid, de veramerikanisering van de arbeidsmarkt, dak- en thuislozen in de Utrechtse wijk Ondiep en ‘de verweking van politieke idealen van álle partijen’. Het duizelt ons. (…) We zijn hem opnieuw kwijt. Hij komt met een lange analyse over een PvdA die in de jaren negentig te makkelijk is meegegaan in het neoliberalisme, over liefdeloosheid in de publieke sector en salpeterzuurschimmel in jarenvijftighuizen.

De interviewers schrijven op dat er op verzoek van Spekman een tweede afspraak voor een vraaggesprek wordt gemaakt. Dan gaat het gesprek wat beter maar het beeld blijft overeind van een hulpeloze die tegen beter weten in zijn deplorabele situatie ziet als een logisch gevolg van de omstandigheden, waar hij nu dan echt verandering in gaat brengen. Die tragiek wordt ondersteund met een citaat van zijn eigen vrouw die het woord ‘zelfbedrog’ in de mond neemt. Tussen het oprakelen van persoonlijke drama’s door probeert Spekman uit te leggen wat de partij moet doen. 

‘Wij moeten weer diametraal tegenover de VVD durven te gaan staan. Samen hebben we dit land door de crisis getrokken. Maar nu gaat het erom of PvdA en VVD een nieuw samen kunnen vinden. Doorgaan op de weg van individualisering en het snelle geld zie ik niet zitten. De wereld van Halbe Zijlstra is niet de wereld van de PvdA: zijn VVD gelooft in wat Thatcher en Reagan ons hebben voorgespiegeld. Dat is een ieder-voor-zich-samenleving. Een maatschappij waarin je blij mag zijn dat je als werknemer een flexcontract krijgt, waarin zzp’ers iedere keer aan de laatste mem hangen. Ik wil die flexcultuur breken.’

‘Het heeft de afgelopen twee jaar soms behoorlijk geknetterd en geknarst met de VVD. Dat was meestal niet openbaar.’ Hij balt een vuist. ‘Die botsingen moeten nu meer publiek gaan plaatsvinden.’

Die houding spreekt hij in het interview overigens zelf weer tegen. Hij constateert dat het veel ideologischer optreden van de VDD die partij geen goed heeft gedaan, bijvoorbeeld in de kwestie Griekenland waarbij Rutte een verkiezingsbelofte moest breken. Zijn eigen belofte, het ledenaantal verdubbelen tot 100.000, kwam hij vooralsnog ook niet na. Integendeel, het aantal leden krimpt en dat geeft problemen bij het vinden van de juiste 6000 kandidaten voor de gemeenteraadsverkiezingen, erkent hij. Ook van zijn belofte om het partijbureau van het dure grachtenpand te verhuizen naar een goedkoop kantoorpand kwam niets terecht. Hij wist niet dat de partij vast zat aan een langdurig huurcontract. Spekman roemt de oprichting van ombudsteams in de partij die kiezers helpen met een scala aan problemen, zoals met bijvoorbeeld onderwijs. Die moeten het beeld afbreken dat de PvdA louter een bestuurderspartij is.

De partijvoorzitter ziet zelf wel in dat de, na een felle linkse campagne, razendsnel opbloeiende liefde met de VVD funest is geweest voor de geloofwaardigheid van de PvdA en Samsom. 

Nu de economie opkrabbelt is het volgens hem noodzakelijk fundamentele kwesties aan de orde te stellen. Hij wil een maatschappij die zorgzamer is, waar mensen meer omkijken naar elkaar. Als concreet punt noemt hij dat de marktwerking in de lokale zorg moet stoppen omdat dat gewoon verspilling is.

De interviewers proberen nog een wig te drijven tussen Spekman en Samsom. Ze citeren PvdA-wethouder Staf Depla uit Eindhoven die zegt dat niemand Samsom – nog – ziet als vertegenwoordiger van de toekomst. Spekman: “Ik denk dat Diederik een comeback kan maken. Daar heeft hij de kwaliteiten voor.”

Lees het hele interview met Hans Spekman (betaalde toegang)

cc-foto: PvdA

Geef een reactie

Laatste reacties (116)