Laatste update 12:45
166

‘Zelfbeeld Nederland staat uitbannen discriminatie in de weg’

Een probleem bij het bestrijden van racisme in Nederland is de hardnekkige opvatting onder groepen witte inwoners dat racisme in deze samenleving niet voorkomt. Ook al zijn er talloze bewijzen van het tegendeel, zoals overtuigende rapporten over discriminatie op de woningmarkt.

Dat stelt E. Tendayi Achiume, speciaal rapporteur van de Verenigde Naties op het gebied van racisme, discriminatie en xenofobie, die de staat van de problemen in verschillende landen onderzoekt. Deze week brengt ze een rapport uit over Nederland en gaf een interview aan het AD:

,,Wat ik keer op keer tegenkwam”, licht ze toe, ,,is wat ik de Nederlandse paradox noem. Ambtenaren en burgers zeiden dat de Nederlandse identiteit inclusief en tolerant is, en dat het zo altijd geweest is. Maar tegelijkertijd konden ze niet veel met ervaringen van raciale, etnische en religieuze minderheden, die het gevoel hebben dat ze eeuwige buitenlanders zijn. Mensen uit de Caribische delen van het Koninkrijk worden beschreven als niet-westerse migranten, terwijl ze al eeuwen Nederlandse burgers zijn. Dus ik hoop dat het huidige debat leidt tot meer reflectie op wie erbij hoort, en wie niet wordt gezien als iemand die erbij hoort. En wat de rol van de overheid is, om te zorgen dat je je een volwaardig lid van de Nederlandse samenleving kunt voelen, ongeacht je etniciteit, ras, of religie.”

Achiume, hoogleraar recht aan de universiteit van Californië, werd bij de gesprekken die ze hield ook geconfronteerd met het vigerende racisme. Een vrij hoge ambtenaar hield haar over een niet nader gespecificeerde bevolkingsgroep voor ‘deze mensen zijn crimineel door waar ze vandaan komen, dit is hun cultuur’. Om er snel aan toe te voegen dat hij ‘geen racist is’, terwijl hij net een racistische opmerking maakte. “Je moet mensen beoordelen op gedrag, en niet op wie ze zijn. Denken dat je criminaliteit kunt zien op iemands huid, dat is racisme op een heel fundamenteel niveau,” legt de VN rapporteur uit, die benadrukt dat ze ook andere ambtenaren sprak die ‘geweldig waren’ en zich duidelijk afkeerden van racisme.

De VN-rapporteur stelt daarom dat in het onderwijs meer aandacht besteed moet worden aan de koloniale tijd, de slavernij en over hoe de ideeën die in die tijd werden verkondigd nog steeds doorwerken in de huidige samenleving. Ze noemt als voorbeeld etnisch profileren door de politie waarbij huidskleur en afkomst de enige reden zijn voor verdenking.

De Zambiaanse Achiume heeft ook kritiek op het boerkaverbod dat islamitische vrouwen treft. Het verbod maakt die groep juist kwetsbaarder voor discriminatie, stelt ze.

Ze hoopt dat de landelijke overheid meer leiderschap gaat tonen en is positief over het voortschrijdend inzicht van premier Rutte die afgelopen juni voor het eerst erkende dat Nederland een racismeprobleem heeft. Ook is ze blij dat de publieke omroep NTR met het Sinterklaasjournaal eindelijk afscheid heeft genomen van de op racistische denkbeelden gebaseerde Zwarte Piet. Ze is wel verbaasd over de lage straffen voor de bedreigers van antiracisme-activisten, evenals die voor andere vormen van racisme.

Tegelijk constateert ze dat er een heel grote groep Nederlanders is die protesteert tegen racisme en discriminatie. “Er is een heel levendige gemeenschap van mensen die zich hard maken voor antiracisme, dat geeft me hoop. Op het niveau van gemeenten staat men er meer voor open om na te denken over hoe je de Nederlandse cultuur op een inclusievere, eerlijkere manier vertegenwoordigt. En het is positief dat ik dit bezoek mocht doen – er zijn landen die dat niet eens toelaten.”

foto: UN Photo / Violaine Martin

Geef een reactie

Laatste reacties (166)