377
9

Tweede Kamerlid SP

Jasper van Dijk (1971) is Tweede Kamerlid voor SP. Hij is politicoloog en was docent en daarna fractiemedewerker in Tweede Kamer en Europees Parlement. In 2006 was hij raadslid in Amsterdam. In de Kamer is hij woordvoerder hoger onderwijs, cultuur, media en defensie.

Aanscherping regels wapenhandel hard nodig

De regering moet kiezen: wil het kampioen internationale wapenhandel blijven of wil het kampioen internationaal recht worden?

Nederland is een grote speler op de wapenmarkt. Per hoofd van de bevolking staan we op de derde plaats van de wereld. Dat is niets om trots op te zijn. Onze wapens werden ingezet tegen de bevolking van diverse landen in het Midden-Oosten. Het is hoog tijd voor strengere regels.

In 1961 waarschuwde de Amerikaanse president Eisenhower al voor de gevaren van het militair industrieel complex: de steeds grotere invloed van de defensie-industrie op de politiek, waardoor de uitgaven aan wapentuig bleven stijgen. Niet alleen de eigen bijdrage aan de wapenwedloop bleek profijtelijk te zijn, ook aan export vielen vele miljarden te verdienen. Het resultaat was een stroom wapens over de hele wereld, ook vanuit Nederland.
Tot op de dag van vandaag is die omvang schrikbarend: wereldwijd bedraagt de wapenexport  ongeveer 50 miljard dollar. Het betreft hier alleen de handel in grote wapensystemen, niet in geweren en kogels. In het westen is grof geld verdiend aan de vele bloedige conflicten in Afrika, Azië en Zuid-Amerika.
Natuurlijk zijn er ook regels, we zijn niet alleen koopman maar ook dominee. Zo mogen er volgens de EU-gedragscode geen wapens geleverd worden aan landen die de mensenrechten schenden. Helaas wordt dit criterium waar het zo uitkomt, omzeild en ondergraven. Nederland en andere Europese lidstaten zijn bij voorkeur dominee wanneer het de eigen portemonnee niet schaadt.
De onbewapende demonstranten in Egypte en Bahrein werden geconfronteerd met door Nederland geleverde pantservoertuigen. Amerikaanse tanks geleverd aan Saoedi Arabië bevatten communicatiesystemen van het Nederlandse bedrijf Thales. Deze tanks werden begin maart gereed gehouden om de demonstraties in Bahrein neer te slaan. “Nederland heeft jarenlang geen moeite gehad met grootschalige wapenorders van dictaturen in het Midden-Oosten, zoals Egypte, Tunesië, Marokko, Jordanië en Bahrein”, schrijft de Campagne tegen Wapenhandel. Daarom doet de SP de volgende voorstellen.
-Het mensenrechten-criterium moet veel strenger worden gehanteerd. Geen wapens meer naar ondemocratische regimes. Bij elke wapenverkoop moet een risicoanalyse worden gemaakt van de landen waaraan geleverd wordt. Daarmee voorkomen we dat Nederland zich kapot moet schamen omdat dictators Nederlandse wapens inzetten tegen de eigen bevolking.
-Er moet een embargo komen op de export van wapens en wapenonderdelen naar alle landen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten waar de regering in conflict is met de eigen bevolking. Zie hier ook de petitie van de Campagne tegen Wapenhandel.
-Om afdoende controle mogelijk te maken moet de Tweede Kamer, in navolging van het Amerikaanse Congres, van tevoren worden geïnformeerd over alle nieuwe wapenexport-contracten. Dat moet tijdig gebeuren, zodat een volwaardige inspraak mogelijk wordt.
Doorvoer
Naast het leveren van eigen wapens, speelt Nederland een belangrijke rol in de doorvoer ervan. Het gros passeert ongecontroleerd onze bodem omdat de uitvoer al getoetst zou zijn door de leverende NAVO-bondgenoten en EU-lidstaten. Maar waarop baseert de regering het vertrouwen dat deze landen die afspraken goed naleven?
In één geval werden 20.000 machinegeweren uit Tsjechië via Nederland doorgevoerd naar Sri Lanka, terwijl dat land verwikkeld was in een bloedige burgeroorlog. De regering heeft achteraf erkend dat, indien deze leverantie vanuit Nederland was geregeld, geen vergunning zou zijn verleend. De SP wil een eigen toetsing voor doorvoer wettelijk vastleggen, net zoals in Duitsland het geval is.
Op 24 maart was er een debat in de Tweede Kamer over wapenexport. De regering heeft toen beloofd binnen acht weken met voorstellen te komen voor aanscherping van het beleid rond wapenexport. Er zijn dus verwachtingen gewekt, die de SP nauwlettend zal volgen.
De regering moet kiezen: wil het kampioen internationale wapenhandel blijven of wil het kampioen internationaal recht worden? De SP kiest voor het laatste en daarom stellen we voor om wapenleveranties aan conflictgebieden te verbieden en strenger te controleren op doorvoer van wapens. Wij zijn dat verplicht aan toekomstige generaties die strijden voor democratie en vrijheid.

Geef een reactie

Laatste reacties (9)