1.897
57

Analist internationale politiek, Brussel

Tijdens zijn loopbaan bij de Europese Commissie in Brussel vervulde Willem-Gert Aldershoff diverse functies in de departementen voor Internationale Betrekkingen en Binnenlandse Zaken en Justitie. Sinds enkele jaren werkt hij in Brussel als onafhankelijk adviseur en publicist inzake de betrekkingen tussen de Europese Unie en Israël-Palestina.

De afgelopen maanden verschenen bijdragen van hem in de Israelische krant 'Haaretz' en op het blog 'Open Zion' van Peter Beinart in New York. Daarnaast houdt hij zich bezig met Oekraïne.

Agressie tegen Oekraïne al gepland voor vlucht Janoekovitsj

Onderschepte memo uit februari 2014 werpt nieuw licht op Oekraïens-Russische spanningen

Op 24 februari publiceerde Novaya Gazeta, één van de zeer weinige Russische onafhankelijke media, een memo uit februari 2014 (waarschijnlijkt tussen 4 en 12) dat het Kremlin in detail aanbeveelt hoe Rusland de Krim en Oost-Oekraïne in moet lijven.

Een van de vele geliquideerde Russische journalisten
Novaya Gazeta is in het Westen vooral  bekend geworden door de journaliste Anna Politkovskaya die voor hen jaren over misstanden in het Rusland van president Putin berichtte. In  2006 werd ze vlak bij haar appartement in Moskou vermoord onder nog altijd niet opgehelderde omstandigheden. Ze behoort tot de vele tientallen Russische journalisten sinds 2006 die zijn geliquideerd.

‘Volksrepubliek Donetsk’
Het is geen overdrijving de memo sensationeel te noemen. Het werd geschreven nog voordat de voormalig Oekraïense president Viktor Janoekovitsj op 21 februari 2014 uit Kiev naar Rusland vluchtte. Volgens Novaya Gazeta behoren de auteurs tot een dicht bij het Kremlin staande groep, waarvan ook Konstantin Malofeyev deel uitmaakte. Dat is een rijke zakenman en promotor van het idee van ‘Novorossya’ (toevoeging van geheel Zuidoost-Oekraïne bij Rusland). Malofeyev werkte nauw samen met, en financierde activiteiten van, zijn pr-adviseur Alexander Boroday, die later aan het hoofd kwam te staan van de zogenaamde ‘Volksrepubliek Donetsk’, Igor Girkin, de latere militaire chef in Lugansk en de ultra-nationalist Alexander Dugin.

Volgens Novaya Gazeta bewijzen de gebeurtenissen op de Krim en Oost-Oekraïne sinds maart vorig jaar dat de memo de instemming van het Kremlin heeft gekregen. Volgens Novaya Gazeta bewijzen de gebeurtenissen op de Krim en Oost-Oekraïne sinds maart vorig jaar dat de memo de instemming van het Kremlin heeft gekregen. De overeenkomsten tussen de aanbevelingen en de daadwerkelijke ontwikkelingen zijn, enkele uitzonderingen daargelaten, inderdaad uiterst opmerkelijk.

Eerste centrale punt in het document is dat de Russen President Janoekovitsj ruim voor zijn vlucht al hadden afgeschreven. Er wordt gesproken   van zijn ‘politieke bankroet’ en een snel verliezen van controle over het politieke proces, waardoor zijn politiek einde “elk moment” kan komen. Hij wordt omschreven als een persoon met “lage morele” kwaliteiten en geringe wilskracht, die een angstig en weifelend beleid voert en vooral  op zijn eigen hachje let. Daardoor heeft het geen zin dat Rusland hem politiek, diplomatiek, financieel en ‘informationeel’ nog langer steunt. Opmerkelijk is ook  de vermelding dat  de manschappen van de “Berkut”-oproerpolitie die in Kiev voor Janoekovitsj de demonstraties moest onderdrukken voornamelijk uit de Krim en Oost-Oekraïne afkomstig zijn.

Risico’s voor de energiemarkt
De memo adviseert Rusland in het onrustige Oekraïne tussenbeide te komen, omdat het anders niet alleen riskeert de Oekraïense energiemarkt te verliezen, maar ook de indirecte controle over het Oekraïense gastransport systeem. Dat zou desastreuze gevolgen voor Gazprom hebben alsook  voor de Russische economie.

Onder geen beding moet Rusland zich beperken tot het beïnvloeden van de politieke situatie in Kiev. Het moet actief interveniëren in de oostelijke regio’s waarbij het uiteindelijke doel is: ‘aansluiting in de één of andere vorm bij Rusland’. De Oekraïense grondwet vormt daarvoor geen wettelijke basis. De auteurs van de memo vinden creatief een basis in de vorm van de al bestaande gemengde Russisch-Oekraïense Euro-grensregio’s, die lid zijn van de Association of European Border Regions. Rusland moet directe staat-tot-staat-verdragen sluiten met die Oekraïense gebieden waar een duidelijk pro-Russisch electoraat bestaat (Krim, Kharkiv, Lugansk, Zaporozhe, Nikolayev, Dnepropetrovsk en later ook Kherson en Odessa).

Kosten en kansen
Aansluiting breng kosten met zich mee, maar ‘uit geopolitiek perspectief zullen de voordelen onschatbaar zijn.’ Rusland krijgt toegang tot nieuwe demografische bronnen, hooggekwalificeerd personeel in industrie en vervoer, een nieuwe Slavische migratiestroom van West naar Oost. De militair-industriële sector in oost-Oekraïne zal goed van pas komen bij de herbewapening van de Russische strijdkrachten. Door bij te dragen aan een “fundamentele verandering van de geopolitieke set-up in centraal en oost Europa” zal Rusland weer één van zijn leidende rollen kunnen gaan spelen.

Voor het lanceren van zo’n ‘pro-Russisch afdrijven’ van de Krim en Oost-Oekraïne moeten van te voren ‘gebeurtenissen worden gecreëerd om dit proces politieke legitimiteit en morele rechtvaardiging te geven’. Ook moet een public-relations-strategie worden opgezet om de ‘gedwongen en reactieve aard van de Russische acties en van de pro-Russische elite in Zuidoost-Oekraïne te benadrukken’.

Deelnemers aan ‘acties van burgerlijke ongehoorzaamheid’ in Oost-Oekraïne moeten van het Oekraïens parlement eisen dat de geplande Grondwetherziening fundamenteler wordt.

Hierbij zijn drie slogans met name van belang:

1) Federalisme als garantie tegen de tussenkomst in het Oosten door “pro-westerse en nationalistische krachten” in Kiev.
2) Aansluiting van de oostelijke regio’s bij de (auteur: door Rusland gedomineerde) Douane Unie van de Gemeenschap van Onafhankelijke Staten.
3) De onmiddellijke vestiging van daadwerkelijke soevereiniteit in deze regio’s met de daaruit voortvloeiende aansluiting bij Rusland als enige garantie voor een stabiele economische en sociale stabiliteit.  In dit verband maakt de memo melding van referenda, waarbij e.e.a. ‘zo overtuigend mogelijk aan de wereldopinie …(getoond dient te worden)’.

Voorgesteld wordt om dit alles in Moskou te bespreken met vertegenwoordigers van de politieke elite in Oost-Oekraïne en de Krim. Met name genoemd worden de burgemeester van Kharkiv Mikhail Dobkin, en voor de Krim de voorzitter van de Opperste Raad Vladimir Konstantinov en het parlementslid Sergey Aksyonov. Daar zal aan hen ook de nodige steun en politieke garanties gegeven worden. 

Benadrukken belangen
De memo eindigt met het benadrukken van het belang om al deze activiteiten te begeleiden met een actieve “public relations campagne” in de Russische en Okraïense pers. Daarnaast zullen ook grote delen van het Russich publiek zich moeten uitspreken voor het aansluiten van oost-Oekraïne bij Rusland.

De komende dagen zal zeker meer over de memo worden geschreven en gesproken. Daarbij zal ongetwijfeld ook geprobeerd worden om de authenticiteit van het memorandum te ontkennen of het belang ervan te minimaliseren en de journalisten van Novaya Gazeta te discrediteren. Het dagblad heeft heeft echter de reputatie een uiterst zorgvuldig werkende en betrouwbare bron van informatie te zijn. Zij zijn overtuigd van de authenticiteit van de memo. En iedereen heeft zelf sinds maart vorig jaar kunnen zien en lezen dat de gebeurtenissen op de Krim en  in oost-Oekraïne verbluffend goed overeenkomen met de aanbevelingen uit het document.

Zie ook: de tekst van de memo in het Engels

Bekijk hier de Novaya Gazeta

Geef een reactie

Laatste reacties (57)