1.289
29

journalist, zuchtmeisjesblogger

Betuttelzucht dwingt Radio 2 tot grijze middelmaat

Het lijkt Orwell wel: Nederlandse luisteraars moeten louter op grond van hun leeftijd eerst verhuizen van 3FM naar Radio 2 en uiteindelijk vegeteren op Radio 5.

Met de komst van twee nieuwe publieke omroepen (WNL en Powned) en vanwege toegenomen ledenaantallen van BNN en Max, gaat de programmering van de publieke tv- en radiozenders flink op de schop. Met name op de radio wordt daarmee bewust tegen de schenen van grote groepen luisteraars geschopt. Omdat het kan.

Dit wordt geen pleidooi om alles bij het oude te laten. Een radiozender is, in de woorden van Laurens Borst (zendermanager Radio 1) niet van elastiek. Er moeten soms harde keuzes worden gemaakt, omdat het even veranderlijke als vermaledijde bestel dat nu eenmaal veroorzaakt.
Op Radio 2 is de komst van nieuwe omroepen echter niet de oorzaak van de vernieuwde programmering. In de meerjarenbegroting van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) staat dat het de bedoeling is dat de publieke zenders 3FM, Radio 2 en Radio 5 Nostalgia elkaar wat leeftijd betreft logisch opvolgen. Hiermee beoogt de NPO dat luisteraars naarmate zij ouder worden de overgang kunnen maken van 3FM naar Radio 2 en vervolgens van Radio 2 naar Radio 5 Nostalgia.
Op Radio 2 vervallen met name programma’s die echter weinig met leeftijd te maken hebben, zoals Avro’s De Sandwich (nu nog op zondagochtend van 9-12 uur) en kleinkunstprogramma’s Andermans Veren (Avro), Het Circus Jeroen Bosch (Vara) en Volgspot (NCRV). Alle programma’s keren in verminkte vorm terug op Radio5, het hospice van Hilversum. De Sandwich gaat naar de vrijdagochtend (en wordt een uur korter), de kleinkunstprogramma’s worden teruggebracht tot geinige rubriekjes. Het Comité voor Kleinkunst op Twee weet zich gesteund door makers als Karin Bloemen en Katinka Polderman, de laatste nam een venijnig protestliedje op tegen de (functie van) netcoordinator. Wie weleens een cabaretvoorstelling heeft bezocht, weet dat er niet louter 45-plussers in de zaal zitten. Wie wel eens een grappig bedoeld tv-programma kijkt ook. Cabaretiers worden op tv vooral ingezet voor programma’s die jongeren moeten aanspreken, of een jong gevoel moeten hebben. Op de radio ligt dat anders, daar is een 22-jarige bezoeker van de shows van de 29-jarige Sara Kroos eigenlijk 53 jaar. Of nog ouder.
De Sandwich is een programma dat inmiddels 15 jaar bestaat en weliswaar gepresenteerd wordt door een vitale zestiger (Jacques Klöters) en wordt samengesteld door een veertiger (Angelique Stein), maar gemaakt wordt met een zeer brede blik en oog voor nieuwe ontwikkelingen. Dat de zondagochtend wat anders is dan de vrijdagmorgen, hoeft hopelijk geen uitleg. Het programma heeft aandacht voor singer-songwriters en balkanorkesten en van een jazzstandard vloeiend doorschakelt naar een hip potje electro-swing en weet zo maar liefst vier- tot vijfhonderdduizend luisteraars aan zich te binden. Wie het gastenboek van De Sandwich leest, komt liefdesverklaringen van luisteraars tegen die van afwisseling houden en niet van grote-gemenedelermuziek. Mensen die bewust luisteren. Een betrokken luisterschare die de makers tipt met de meest fantastische liedjes uit heden en verleden, en liefst nog van ver buiten de landsgrenzen. Tegenwoordig is het gastenboek vooral gevuld met reacties van mensen die niet begrijpen waarom hun vermeende leeftijd ze dwingt naar iets achterhaalds als een middengolfzender te luisteren.
De plannen om luisteraars aan het handje te nemen en ze via 3FM en Radio 2 uiteindelijk te laten vegeteren op Radio 5 is van een stuitende betuttelzucht en een haast Orwelliaans verlangen om een grote grijze middelmaat te kweken. Dat worden zenders met steeds kortere playlists, met makers die blij zijn dat ze nog een baan hebben en dansen naar de pijpen van de machtige zendermanagers. Zo bezien is een BBC-model ook niet iets om naar uit te kijken. Je zou eerder terugverlangen naar een nieuwe verzuiling. 
Protesteren heeft weinig zin, helaas. Viertakt Vroeg is er niet door teruggekomen, American Connection is van een bezield roots-rockprogramma verwaterd tot een beroerd bezocht internetforum en het vuurspuwen over de veranderde formule van Avro’s Nachtdienst heeft er uiteindelijk toe bijgedragen dat het geliefde nachtprogramma per september helemaal stopt. In een ivoren toren is het makkelijk om de luiken te sluiten, zodat je alleen je eigen gelijk hoort.
Voor Sandwich-liefhebbers zijn er heel wat uitwijkmogelijkheden, met name op het internet. Maar KX, FIP en BBC Radio6 bieden toch niet precies dat wat De Sandwich bood. Een ruimhartig belegde, op het juist tijdstip door kundig personeel bereid en geserveerd. Ik wil geen kliekjes. Mijn smaakpapillen zijn te verwend voor nep. Ik ben 41 jaar, maar dat zegt niks over mijn muzieksmaak. Mijn huishouden bestaat niet uit personen van dezelfde leeftijd. Als ik aan het handje genomen moet worden, dan het liefst door mensen die ons willen verrassen. Ik lijd niet aan behaagziekte, en wens het ook niemand toe. Tenzij het een aandoening is die onderzoeken doet verschrompelen tot machteloze proppen papier.

Geef een reactie

Laatste reacties (29)