4.524
54

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Bolkestein bevestigt het gelijk van Thomas Piketty

'Het maakt niet uit of je zelf links of rechts georiënteerd bent. Piketty bepleit een stelselhervorming, waarin de kiezers  – en dus de Europese burgers - de bepalende factor zijn'

In Buitenhof stelde een goedgemutste Frits Bolkestein Jeroen Dijsselbloem kandidaat als voorzitter van de Europese Commissie. Hij dichtte hem grotere kwaliteiten toe dan de lievelingen van het Europees Parlement, Juncker, Schulz, Keller en Verhofstadt. Zijn politieke overtuiging deed er niet toe, aldus de oude vos van de VVD. Hij voegde er aan toe dat Nederland nog nooit zo’n voorzitter had geleverd en dat het aan het kabinet was om een stevige lobby op touw te zetten.

Daarmee bevestigde hij op magistrale wijze het gelijk van Thomas Piketty en zijn collega’s die een radicale democratisering van de EU voorstaan.  Zij eisen een volksvertegenwoordiging met reële bevoegdheden en een soort regering die een serieus economisch beleid kan voeren. Nu ligt het zwaartepunt in de besluitvorming nog bij de Raad van regeringsleiders en allerlei andere raden van ministers die allemaal in Luxemburg achter zéér gesloten deuren van alles bedisselen. Het is daar één en al handjeklap. Het is – in de meeste gebruikte taal van de Unie I scratch your back, you scratch mine. En wat daar aan rare compromissen uitkomt, wordt vervolgens uitgewerkt in Europees ambtelijk overleg waarin niet de Brusselse functionarissen de boventoon voeren maar die uit de Europese hoofdsteden.

Ik zit wel eens in het café met een dame die aan zulke vergaderingen heeft deelgenomen. Als zij daar over vertelt, heft zij nu en dan de armen en roept: “I pomodori, i pomodori”. Zij imiteert graag een Italiaanse collega die bij elke gelegenheid het belang van de tomatenkwekers bepleitte. Het is in deze schimmige op afstand door ministerraden gestuurde werkelijkheid dat de duurbetaalde lobbyisten van allerlei bedrijfstakken hun kans krijgen. Daar komen de absurde subsidies en de soms krankzinnige regelgeving vandaan. Uit ‘het voor wat hoort wat denken’ dat centraal staat in al die geheime raden. Het zijn nationale ministers en hun ambtenaren die de EU vervormen tot een bureaucratisch en ondemocratisch gedrocht dat vooral lapmiddelen en overbodige regelgeving oplevert op terreinen die er weinig toe doen.

Bolkestein bepleitte een voortzetting van dit systeem door de Nederlandse regering op te roepen om Jeroen Dijsselbloem met gekonkel achter de schermen aan een betere betrekking te helpen.

Eindelijk kunnen de echte democraten van Europa met elkaar tegen deze oude politiek te velde trekken. Zij hebben in het manifest van Piketty en zijn vrienden een politiek programma om zich rond te verenigingen. Het maakt niet uit of je zelf links of rechts georiënteerd bent. Piketty bepleit een stelselhervorming, waarin de kiezers  – en dus de Europese burgers – de bepalende factor zijn. Zij beslissen welke kant het op gaat met de EU. Na de stelselhervorming kan elke democratische activist zich weer scharen onder de gelederen van de partij die de eigen levensbeschouwing het best onder woorden brengt.

Een in Nederland veel gehoord kritiekpunt op dat plan is de vaststelling dat dan de kleine landen door de grote (en volkrijke) worden weggedrukt. Daar biedt Piketty echter een soort remedie voor: naast het Europees Parlement dat volgens het principe one man one vote wordt gekozen en waar je ook kandidaten uit andere landen dan het jouwe kunt kiezen, komt er een soort eerste Kamer waarin de kleinere landen een zwaardere stem hebben. Een mooi voorbeeld daarvan is de Amerikaanse senaat, waarin elke staat los van zijn bevolking twéé vertegenwoordigers heeft of de Duitse Bundesrat. Zo’n eerste Kamer zou zekere corrigerende bevoegdheden moeten hebben zodat de grote landen wel degelijk met de belangen van de kleine rekening moeten houden.

Zou de socialist Dijsselbloem in zo’n systeem voorzitter worden van de Europese Commissie? Die kans is gering. De Europese kiezers tonen zich al sinds jaar en dag in meerderheid behoudend en voorzichtig. Een gedemocratiseerde Europese Unie zou waarschijnlijk een centrumrechtse coalitie opleveren van conservatieven, christendemocraten en liberalen met de sociaaldemocraten, de groenen en andere radicalen op de zijlijn.

Maar ja, je bent democraat of niet. Ik zou in ieder geval willen stemmen op een partij die Piketty’s oplossing omarmt en de doodlopende weg van Bolkestein afwijst. En als die keuze er niet is, dan kun je net zo goed thuis blijven. 


Volg Han ook op Twitter

Beluister dit opiniestuk hier

Het nieuwste boek van Han is De Mooiste Jaren van Nederland (1950-2000)


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (54)