1.598
22

Freelance journalist/fotograaf

Peter Edel (1959) is freelance journalist/fotograaf en woont in Istanbul. Zijn artikelen en foto's zijn onder andere verschenen in de Engelstalige Turkse krant TodaysZaman. Ook is Peter Edel schrijver van De diepte van de Bosporus, een politieke biografie van Turkije (Uitgeverij EPO, Antwerpen, 2012).

Boston, de oom en de CIA

Het is een verdraaid kleine wereld

Niemand zal de aanslag in Boston vorige maand zijn ontgaan. De broers Tamerlan en Dzokhar Tsarnaev werden als verdachten aangewezen. Hun oom, Ruslan Tsarni, omschreef hen als ‘losers’ voor wie ‘op deze planeet geen plaats is’. Tsarni werd een lieveling van de Amerikaanse media toen hij zijn neefjes wegzette als geradicaliseerde moslims. De oudste van de twee, de door de politie doodgeschoten Tamerlan, werd volgens Tsarni ‘gehersenspoeld’ door een tot de islam bekeerde Armeniër. Bleek grote onzin, met alle kenmerken van een rookgordijn.

Fuller
Om maar met de deur in huis te vallen: in 1995 trouwde oom Ruslan met Samantha Ankara (!) Fuller, de dochter van voormalig CIA-medewerker Graham Fuller. Drie jaar later scheidde het stel, maar daarvoor woonden beiden een tijdje bij Fuller. Toen Tsarni in 1995 een afdeling van het Congress of Chechen International Organizations in Maryland begon, gebruikte hij het huisadres van Fuller in die staat. Dat het Congress of Chechen International Organizations radicale moslims in Tsjetsjenië steunde was voor schoonpapa geen probleem. In 1999 verklaarde Fuller dat ‘de Amerikaanse strategie om tegen de Sovjets vechtende radicale moslims in Afghanistan te steunen ook heel goed ingezet kon worden tegen Rusland en China’. Fuller wist waarover hij sprak als voormalige CIA-station chief in Kabul.

Tsjetsjenië
Er ontstond in de VS een compleet netwerk om Tsjetsjeense terroristen te steunen. Voorop liepen erkende Ruslandhaters met wortels in de Koude Oorlog, zoals Jimmy Carter’s National Security Advisor Zbigniew Brzezinsky. Het klonk ook door in de terminologie van de National Security Agency, waar de Tsjetsjeense terroristen liefkozend ‘opstandelingen’, ‘rebellen’, of ‘vrijheidsstrijders’ werden genoemd. En dat terwijl die jongens, met aanslagen op scholen, luchthavens en theaters, toch een kerfstok hebben om U tegen te zeggen. Maar goed, die doelen lagen in Rusland, dat door Washington nog altijd als vijand werd beschouwd, al was de Koude Oorlog dan voorbij.

Hoge ome
Mijn vaste lezers hebben de naam van Graham Fuller natuurlijk al herkend. Ik noemde hem vorige maand in mijn bespreking van Joost Lagendijks boek De Turken komen eraan! Omdat hij in 2010 samen met Lagendijk een lezing deed bij Turquoise, Council for Eurasians and Americans, een aan de Gülen-beweging verbonden organisatie. En omdat hij in 2008 een brief naar de Amerikaanse autoriteiten stuurde om hen ervan te overtuigen Fethullah Gülen in de VS te laten blijven. Fuller spreekt dat laatste tegen, al gaf hij toe in 2006 een brief aan de FBI te hebben geschreven ‘toen Gülens tegenstanders  aandrongen op zijn uitwijzing naar Turkije’. Los daarvan deed hij voorkomen niets met Gülen te hebben. De journalist tegenover wie hij dit verklaarde liet na te vragen of Fuller voor iedereen die de VS dreigt te worden uitgewezen een brief aan de FBI schrijft…

Verder vermeldde ik dat Fuller later voor de RAND-corporation werkte. Daar voeg ik  nog aan toe dat hij eerder National Intelligence Officer was voor het nabije Oosten en Zuid-Azië, om in 1986 onderdirecteur te worden van de National Intelligence Council. Kortom, Fuller was een hele hoge ome binnen het Amerikaanse inlichtingenwezen

Gündes
Fuller ontkent dat het een aard heeft. Toen Osman Nuri Gündes, een oud-directeur van de Turkse inlichtingendienst MIT, in zijn memoires schreef dat 130 CIA-agenten in de jaren negentig als leraar Engels actief waren op Gülen-scholen in Kirgizië en Oezbekistan, was hij er bijvoorbeeld als de kippen bij om het categorisch te ontkennen.

Fuller schoot onlangs nogmaals in de ontkenningsmodus toen hij vragen kreeg over zijn voormalige schoonzoon. De mogelijkheid van een verbinding tussen Ruslan Tsarni en de CIA wees hij als ‘absurd’ van de hand. Toch niet zo absurd, in aanmerking genomen dat Tsarni midden jaren negentig in Kazakstan werkte voor USAID, een vaak als vehikel van de CIA genoemde organisatie (*).

Jamestown Foundation
Meer CIA? Komt-ie: Boston-bomber Tamerlan Tsarnaev bezocht vorig jaar een studiebijeenkomst in Georgië waarachter de Jamestown Foundation schuilging. De Jamestown Foundation werd in 1984 opgericht door voormalig CIA-directeur William Colby. En dat is maar een van redenen waarom deze club vaak met de CIA wordt geassocieerd. Tsjetsjenenvriend Zbigniew Brzezinsky was er trouwens nog directeur. En oh ja, het zegt natuurlijk niet alles, maar Graham Fuller deed er in 2008 een lezing.

Theorieën
Interessante vraag uiteraard waarom de radicaal islamitische gebroeders Tsarnaev een aanslag pleegden in de VS. Gezien de jarenlange steun vanuit de VS aan islamitische ‘vrijheidsstrijders’ tegen Rusland is dat niet erg logisch. Heeft geleid tot een scenario waarin een verband wordt gelegd met een eventuele Amerikaanse aanval op Syrië. Washington zou Moskou zover willen krijgen om zich daarbij afzijdig te houden. Ter compensatie krijgen de Russen dan een Amerikaanse zegening bij de aanpak van het ‘internationaal terrorisme’ in Centraal-Azië. De aanslag in Boston past in dit plaatje. De Tsarnaev broers gaven met hun knallende snelkookpannen immers in een klap een internationaal gezicht aan het terrorisme in dat gebied.

Een Amerikaans fiat voor bestrijding van Centraal-Aziatische terroristen aan Rusland betekent een hele omslag voor Washington, na jarenlange ondersteuning van Tsjetsjeense ‘vrijheidsstrijders’. Maar werd de Afghaanse Taliban in de jaren tachtig ook niet door de VS gesteund?

Moeder
Zubeidat Tsaernava, de moeder van Tamerlan en Dzokhar, werd ook nog verdacht. Ze zou haar kroost eigenhandig hebben geradicaliseerd. Zelf zegt ze dat de FBI haar zoons erin heeft geluisd. De FBI gaf toe Tamerlan in 2011 te hebben verhoord, maar deed er nadien het zwijgen toe, wat nu tot veel kritiek leidt in Boston. De CIA plaatste Tamerlan (zowel als zijn moeder) in een database van potentiële terroristen. Maar ook in Langley, Virginia kwam niemand op het idee om hem in de gaten te houden. Mooie kunst dat sommige Amerikanen een vals vlaggetje in Boston zien wapperen en vermoeden dat Tamerlan door de CIA werd gerekruteerd.

FBI-FSB
Reuze spannend allemaal, maar bewijzen ontbreken uiteraard. Toch vallen bepaalde zaken op. Zo is er opeens opmerkelijk veel overeenstemming tussen de VS en Rusland. FBI-directeur Robert S. Mueller III trok onlangs in het kader van een gezamenlijke aanpak van het terrorisme in Centraal-Azië naar Moskou. Hij sprak daar met de Russische geheime dienst (FSB). Ging ook over Tamerlans periode vorig jaar in het aan Tsjetsjenië grenzende Dagestan, dat zoals de Washington Post nu stelt ‘geplaagd wordt door een bloedige islamitische opstand’. Zou niet voor het eerst zijn dat de Post regeringsstandpunten weergeeft.

Conferentie
Het hierboven beschreven scenario staat of valt bij de vraag of Obama tot een open oorlog in Syrië zal besluiten. Staat verre van vast. Hij praat dan wel over een ‘morele verplichting’, maar moet nog harde bewijzen zien over de inzet van chemische wapens door Assad. Lastig, zolang mensen als VN-onderzoekster Carla del Ponte daar vraagtekens bij plaatsen. Bovendien is de Amerikaanse machtselite verdeeld. Ondertussen is de onlangs door de VS en Rusland overeengekomen conferentie over Syrië een indicatie dat de Russen hun aanvankelijk zo rigide standpunt ten aanzien van Assad versoepeld hebben.

Bipartisian Policy Center
Vermeldenswaardig is verder dat het Bipartisian Policy Center, een Amerikaans/ Turkse denktank, onlangs een werkgroep samenstelde die na gaat denken over een post-Assad regering in Syrië. Het klinkt daar alsof Assad al verdreven is. Een van de voorzitters is een bekende: Morton Abramowitz. Tussen ’89 en ’91 was hij ambassadeur in Ankara, maar daarvoor directeur van het Bureau of Intelligence and Research. Abramowitz  was in die positie kind aan huis bij de CIA.

Evenals Graham Fuller, klom ook Abramowitz in 2008 in de pen om Fethullah Gülen uit zijn Green Card-problemen te helpen. Fuller en Abramowitz kennen elkaar. Beiden zijn erg begaan met de in cultureel en religieus opzicht aan Turken verwante Oeigoeren in de opstandige Chinese provincie Xinjiang. Abramowitz en Fuller staan voor een onafhankelijk Oost-Turkestan, dat alleen erkend wordt door Turkije,…en de CIA.

Gülens CIA-vriendjes springen uit verschillende hoeken van het internationale politieke theater tevoorschijn. Laat ik het er maar op houden dat het een verdraaid kleine wereld is…

(*)Twee kanttekeningen. 1. De Gülen-beweging begon in de jaren negentig tal van scholen in Kazakstan. Momenteel zijn er 29 en een universiteit. 2. Rusland schopte USAID een half jaar geleden over de grens en recentelijk deed de linkse president in Bolivia, Evo Morales, hetzelfde.

Peter Edel is schrijver van De diepte van de Bosporus, een politieke biografie van Turkije (Uitgeverij EPO, Antwerpen, 2012).
 
Volg Peter Edel ook op Twitter.


Laatste publicatie van PeterEdel

  • De diepte van de Bosporus

    een politieke biografie van Turkije

    2012


Geef een reactie

Laatste reacties (22)