2.193
19

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Caribisch Nederland: de volgende vuurproef voor Plasterk

De eilanders zuchten onder een regelbrei van Haagse makelij

Sint Eustatius, Saba en Bonaire zijn sinds 2010 een soort bijzondere gemeentes van Nederland. Deze omzetting is nog tot stand gekomen onder toezicht van Henk Kamp, die daarvoor even onder de Haagse kaasstolp vandaan kwam. De bevolking had grootse verwachtingen, maar is inmiddels bitter teleurgesteld, zoals bleek tijdens de triomftocht van het koninklijk paar op Bonaire.

Willem-Alexander werd rechtstreeks aangesproken op wat er de afgelopen jaren is aangericht. Het leven is duurder en ingewikkelder geworden. Van de verhoopte ‘Nederlandse’ efficiency en integer bestuur is niets terecht gekomen, integendeel. De eilanders zuchten onder een regelbrei van Haagse makelij.

Koning Willy beloofde dat er naar gekeken zou worden. Dit is een zaak voor zijn minister van Koninkrijksrelaties, Ronald Plasterk, maar die heeft dat nagelaten. Al maanden ligt ergens op zijn werkkamer een geheim rapport  waarin de ontstane puinhoop in omfloerste maar voor kenners van ambtenarenproza heldere taal wordt geschetst. Uiteindelijk heeft iemand het maar naar het Antilliaans Dagblad laten lekken. Nu zijn de rapen gaar. D66 heeft deze nieuwe geheimschrijverij van de aangeschoten minister al op de politieke agenda gezet.

De partij zal ongetwijfeld proberen Plasterk weer op het rooster te leggen om zijn rol precies en van minuut tot minuut boven tafel te krijgen. De overeenkomst met de afluisteraffaire is opmerkelijk. Pas toen de zaak in de publiciteit kwam, informeerde de minister de volksvertegenwoordiging. Hij heeft alle Kamerleden het rapport vertrouwelijk ter inzage gegeven. Daardoor is de kans groot dat de inhoud van het rapport geen echte aandacht krijgt.

Sinds 2010 heeft een zwerm van Haagse ambtenaren zich op de drie eilandjes gestort. Zij zijn afkomstig van tien (tien!) ministeries en zij proberen allemaal hun eigen regelgeving op te leggen. Er is ook een rijksvertegenwoordiger die met iedereen ruzie heeft. Al dit bestuurlijk geweld moet worden opgevangen door de lokale overheden. En dan te bedenken dat Saba en Sint Eustatius nog geen tweeduizend inwoners tellen en Bonaire ongeveer 17.000. Die worden hoorndol van alle over hen uitgestorte zegeningen.

Nu zult u denken: het heeft allemaal natuurlijk ook zijn goede kanten. Als bijzondere gemeentes kunnen de inwoners van Caribisch Nederland profiteren van alle voordelen die staatsburgers van hetzelfde land genieten. Denk aan alle toeslagen. Denk aan de bijstand of de huursubsidie. Maar zo werkt het dus niet. Juist de sociale voorzieningen gelden niet voor de eilandjes.

Dat is des te schrijnender omdat Nederland in zijn wijsheid de Antilliaanse gulden heeft vervangen door de Amerikaanse dollar. Dat heeft geleid tot enorme prijsstijgingen en een navenante daling van de levensstandaard. Wie in aanmerking komt voor ‘onderstand’ ontvangt echter 79 dollar per twee weken.

En de belastingen? Men betaalt een vlaktaks van iets meer dan 30 procent. Alleen personen met een inkomen van meer dan 250.000 dollar worden iets hoger aangeslagen. Belasting op winst wordt niet geheven, kennelijk in de hoop dat dit investeerders naar de eilanden zal brengen. Zo wordt geëxperimenteerd met een belastingsysteem waarvoor in Europees Nederland nog geen draagvlak bestaat.

De Caribische Nederlanders dragen wel de lasten en niet de lusten. En dankzij die vlaktaks drukken ze zwaar op de schouders juist van de gewone man en vrouw. Zij hebben vergeleken met hun medeburgers in Europees Nederland een tweederangs positie gekregen. De zwerm ambtenaren vormt een belasting en heeft tot nog toe weinig tot niets bijgedragen aan een beter lokaal bestuur op de eilanden. In de praktijk lijkt men niet veel verder te zijn gekomen dan hinderlijke prediking over integriteit. Ondertussen viert het traditionele cliëntelisme gewoon hoogtij. Niet voor niets deden de oranjeklanten van Bonaire een rechtstreeks beroep op bescherming door onze koning.
Dáár zou het debat over moeten gaan. En dáár zou Plasterk eventueel op moeten vallen. Op de inhoud en niet op het feit dat hij zo’n vervelend rapport opzijgeschoven heeft.
Beluister dit opiniestuk hier 


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (19)