7.172
151

Publicist

Jan Krikke is voormalig correspondent voor de GPD en het FD in Tokio, managing editor voor uitgeverij Asia 2000 in Hong Kong en Azië-correspondent voor de Automatisering Gids en de IEEE. Hij is de auteur van 'A Corridor of Space' (Olive Press, Amsterdam) en thans semi-gepensioneerd in Thailand.

Conflict VS-Rusland: 5 oorzaken

In Amerikaanse ogen is Rusland te belangrijk om aan de Russen over te laten

Wat zit er achter het conflict tussen de VS en Rusland? De vliegtuigramp in Oekraïne heeft de verhoudingen op scherp gezet maar de diepere oorzaak van het conflict is terug te voeren naar de geopolitiek van Amerikaans oud-veiligheidsadviseur Zbigniew Brzezinski. Vijf cruciale ontwikkelingen die terug te voeren zijn naar de “Brzezinski-doctrine” en geleid hebben tot de huidige crisis:

1. Vlak voordat de Berlijnse muur viel kwamen de VS, Duitsland en Rusland tot een gentleman’s agreement dat Warschau Pact-landen geen lid zouden worden van de NAVO. Bill Clinton verbrak de overeenkomst tegen het advies van Ruslandkenners. VS-ambassadeur in Rusland, George Kennan, voorspelde de dramatische gevolgen die zich nu ontwikkelen in frappant detail. Uitbreiding van de NAVO tot de Russische grens was een bedreiging en vernedering voor Rusland en maakte antiwesterse en nationalistische gevoelens los. Clinton maakte de opkomst van Poetin mogelijk.

2.
De VS is bezorgd over het ontstaan van een “Euraziatisch” economisch machtsblok van West-Europa tot China (en Centraal en Zuid-Azië). De handel tussen de EU enerzijds en Rusland en China/Azië anderzijds groeide de afgelopen jaren vele malen sneller dan de handel tussen de EU en de VS en heeft op langer termijn meer potentieel. Een nieuw economisch en financieel machtsblok dreigde te ontstaan. De VS zou weinig greep hebben op een Euraziatisch economisch blok en mondiaal aan invloed verliezen. Zoveel mogelijk landen in de Amerikaanse invloedssfeer krijgen en houden is cruciaal om het dollarsysteem en de zgn. Washington Concensus in stand te houden.

3. De VS voert de vijandigheid jegens Rusland op terwijl het politieke steun zoekt voor het Trans-Atlantisch Vrijhandels- en Investeringsverdrag (TTP), een overeenkomst die bedoeld is om Europese landen verder aan de Amerikaanse invloedssfeer te binden. In Azië ontwikkelt zich hetzelfde scenario; Amerika portretteert China als een mogelijke bedreiging en zet Aziatische landen onder druk voor acceptatie van het Trans-Pacific Trade and Investment Partnership (TTIP). TTP en TTIP is een duivelse tweeling die Rusland en China isoleert, de macht van transnationale bedrijven vergroot, en de economisch-juridische bevoegdheden van lidstaten beperkt (multinationals kunnen regeringen makkelijker voor de rechter slepen.)

4. Amerikaanse pogingen om Rusland te isoleren zijn bedoeld om het ontstaan van een “multipolar world” te blokkeren. De Amerikaanse “powers that be” streven naar behoud van een “unipolar world” geleid door de VS. Dit beleid wordt politiek/ideologisch verpakt in de quasi-religieuze gedachte van Amerika als de “indispensible nation” en hoeder van democratische waarden. De Amerikaanse economie zal het op termijn mogelijk moeten afleggen tegen China, en de gevolgen daarvan kunnen alleen beperkt worden door de Amerikaanse invloed in de rest van de wereld (toegang tot grondstoffen, controle over handels- en transportroutes, het dollarsysteem, enz.) uit te breiden en te consolideren.

5. Geen enkel land ter wereld zal het de komende jaren financieel of militair kunnen opnemen tegen de VS. Maar allianties van meerdere landen vormen een bedreiging voor de VS. De grootste daarvan is momenteel BRICS (Brazilië, Rusland, India, China, South-Africa). De BRICS-landen hebben onlangs een concurrent van het IMF opgericht (de New Development Bank en Contingent Reserve Arrangement). Rusland is door haar rijkdom aan grondstoffen, geografische ligging – en op termijn door de gevolgen van klimaatverandering – een natuurlijke partner voor China, India en zelfs de Islamitische wereld (samen ruim 3 miljard mensen).

Kortom, in Amerikaanse ogen is Rusland te belangrijk om aan de Russen over te laten. De geestelijk vader van deze gedachte is Zbigniew Brzezinski, een anticommunistische ijzervreter geboren in Warschau uit een adellijke familie met wortels in het huidige Oekraïne. Brzezinski werd bekend als buitenlandadviseur van de Amerikaanse president Jimmy Carter. Zijn belangrijkste wapenfeiten: steun voor anti-Russische dissidenten in Oost-Europa en de financiering van de Moedjahedien na de Russische inval in Afghanistan. De Moujahidien kregen later een nieuwe naam: de Taliban. 

In 1997 schreef Brzezinski “The Grand Chessboard”, waarin hij voorspelde dat de strijd om wereldsuprematie zou worden uitgespeeld op het “Euraziatische schaakbord”. De geopolitieke spil op dit “schaakbord”? Oekraïne. Als Moskou  controle over Oekraïne herwint, aldus Brzezinski, heeft Rusland automatisch de middelen om een imperiale staat te worden die zich uitstrekt van Europa tot Azië.

Brzezinki is al jaren een rivaal van de meer gematigde Henry Kissinger, die uitbreiding van de Nato afwees als onverstandig. Brzezinki heeft voorlopig gewonnen. Het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken wordt tot op de dag van vandaag gedomineerd door protégés van Zbigniew Brzezinksi.

Geef een reactie

Laatste reacties (151)