Laatste update 04 mei 2020, 11:06
564
0

Hoogleraar kunst en economie (UVU/ HKU)

Giep Hagoort (1948) is hoogleraar kunst en economie aan de Universiteit Utrecht/HKU. Hij introduceerde in 1992 het begrip Cultureel ondernemerschap. Het is oprichter-dean van de private Amsterdam School of Amsterdam. Zijn nieuwste boek gaat over samenwerkingsverbanden in de culturele sector (Cooperate. The Creative Normal, Eburon 2016). Vanaf 2014 leidt hij ERTNAM, European Research and Training Network on Art Management dat in 2017 lezingen en workshops verzorgde in Cagliari (Italiƫ), Exeter (UK) en Moskou.

Coronische gesprekken (VII)

Het verzet vanuit het bedrijfsleven tegen het strenge lockdownbeleid klinkt steeds luider

Hoe staat het met je corona-PZG?

Zo’n afkorting kan er ook nog wel bij. Maar waar staat PZG voor?

cc-foto: Gerard Stolk

‘Portemonnee Zonder Geld”. Een echte coronarage uit Limburg. Het gaat erom dat je dingen aanschaft en gebruikt zonder dat je geld hoeft uit te geven. Zelf heb ik even bijna geen cent te makken maar, zoals je ziet, houd ik mij nog wel staande. We moeten veel creatiever met onze portemonnee omgaan ook al zit er geen geld in en is je bankpas geblokkeerd. Je moet heel simpel beginnen: met een gratis huis-aan-huis blad als WC-papier. Gratis koffie scoren bij het informatieloket van de provincie.

Beetje simpel maar vooral naïef. Hoe kan ik mijn tandarts betalen met zo’n PZG? Wat ik wel doe is geen nieuwe deodorant kopen maar mijn oksels inwrijven met een stukje zeep. Weliswaar heb je wat uitslag maar niemand die dat ziet.

Je geeft een prima voorbeeld en je bespaart toch gauw € 2,95 per stift uit. Oude aftershave aangemaakt met wat warm water werkt ook prima.

In jouw geval kun je je tandarts betalen met een mooie foto. En bij een zenuwbehandeling bied je aan ook de assistenten te fotograferen. Zelf schrijf ik als tegenprestatie korte verhaaltjes over middenstanders. Geld heb ik nauwelijks maar m’n fruitmand is gevuld. Er is wel een grijs gebied.

Zeker, nu je het zo zegt. Als ik naar de gemeente of belastingen moet, ga ik altijd even naar de toiletten en ‘leen’ ik wat extra papier voor thuis. Zo’n krantenstukje lijkt me vanwege die zwarte inkt niet echt een succes. Wat misschien wel kan opluchten is als je bepaalde columnisten bewerkt.

Ik bedenk nu dat ik toch ook al PZG toepas. Als ik wandel neem ik het blad van de wilde paardenbloem mee, schijnt erg gezond te zijn, net rucola.

Oh, maar de natuur heeft veel meer PGZ-mogelijkheden. Oude appelbomen in stadsvernieuwingsgebieden. In de zomer wilde bramen plukken op het fort. Wat dacht je van een maaltje vis vangen in de stadsvijver? En in de herfst paddenstoelen zoeken in het kreupelhout. Wel even op internet kijken of ze niet giftig zijn. Hoewel, als je in een ziekenhuis belandt zijn daar ook weer talloze PZG-opties zoals het verzamelen van volle suikerzakjes.

Ik heb nog een overvolle voorraadkast. Kan ik die ook pzg-en?

Natuurlijk. Via de buurtapp heb ik pakjes groentesoep geruild tegen tampons, blikjes tomatenpuree tegen muizenkorrels, kaneelstokjes uit India tegen basmatirijst van de Hema. We hebben met elkaar afgesproken dat we niet zeuren over de houdbaarheidsdatum.

Heb jij nog wat voor mij in de aanbieding?

Wat dacht je van blikken bruine bonen. Ik heb eind februari nogal gehamsterd uit angst geen eten meer te hebben.

Prima, dan neem jij m’n PZG-verzameling zuur over.

Mijn idee: versoepel door marktwerking
De overheid houdt het niet meer. Het verzet vanuit het bedrijfsleven tegen het strenge lockdownbeleid klinkt steeds luider. Je ziet je zaak kapot gaan en het enige wat je kunt doen is toekijken en een grijpstuiver aan steun opstrijken. Je moet ondernemers voor de intelligente versoepeling inschakelen vanuit een kwaliteit waar ze goed in zijn: marktwerking.

Geen goed idee. Die hele marktwerking heeft ervoor gezorgd dat de zorg in het begin volstrekt tekort schoot. Slecht betaalde medewerkers, onvoldoende noodcapaciteit, geen bescherming, personele uitputting. Maar wel een extra minister aantrekken om een failliet te voorkomen. Marktwerking? Nu even niet.

Nog een keer: de overheid houdt het niet. Het publiek wordt steeds onvoorzichtiger. OBA’s zitten overspannen thuis… Er is een beperkte houdbaarheid aan publieke intelligentie. Marktwerking raakt gelukkig niet de morele geest maar de portemonnee. Creëer schaarste.

Ik geef een voorbeeld. Geef een caféhouder een digitaal bonboekje. Gasten kunnen per dag een bon aanschaffen voor een tijdelijk verblijf in je horeca. Bouw dan een risico in om de marktwerking 100% tot haar recht te laten komen. Mocht later blijken dat een gast besmet is, dan moet deze een verhoogd eigen risico betalen. Wel besmet maar niet gemeld? Je verliest dan als ondernemer een soort statiegeld. Een horecabedrijf waar besmetting heeft plaatsgevonden, moet natuurlijk ook dokken. Uiteraard krijg je allerlei discussies over mensen die dit sociaal niet trekken maar we moeten ons nu richten op de hoofdlijn.

Je hebt me overtuigd. Lekker concreet ook.  En evenementen? Daar vallen momenteel de grootste klappen.

Hier kan de marktwerking plaatsvinden door festivalbezoekers een aandeel te laten nemen in een festival BV. De online aandeelhoudersvergadering besluit dan wanneer een evenement gaat plaatsvinden onder een paar minimale sociale voorwaarden. Breekt een besmetting uit dan draait de BV op voor de kosten en niet zoals nu de overheid. Festivalaandeelhouders zijn ook deels met hun eigen vermogen aansprakelijk. Maar ze delen natuurlijk ook mee in de winst. Zo werkt dat. Waarom ben ik geen aandeelhouder van de kapperszaak waar ik klant ben? Dan word ik tenminste nu geknipt.

Denk je dat dit gaat werken? Nu al ontduiken allerlei mensen de coronaregels. Nu leg je verantwoordelijkheid bij de BV’s.

En daar hoort die ook. De overheid maakt de markt hulpbehoevend. Ik ben niet rechts, neoliberaal of tegen het klimaat of zo, maar dit is van de gekke. Je moet ondernemers verantwoordelijk maken om tijdens het proces van versoepeling de eigen broek op te houden. Ik geef nog een voorbeeld. De landbouw. Je fokt varkens of kweekt asperges. Nu wacht je op buitenlandse arbeiders en een distributeur maar die komen niet in coronatijd. Elders in de wereld is er hongersnood. Snap je de markt van vraag en aanbod? Bij de voorfinanciering schakel je miljardairs in die internationaal over het echte geld beschikken. Je verkoopt je weilanden en kassen en least ze vervolgens terug. Een leaseback volgens de zuiverste marktwerking. Daarna vlieg je arbeiders in vanuit landen waar er echte hongersnood heerst. Die willen wel.

Goh, wat verfrissend!. Ik ga op een heel andere, meer creatieve  manier naar een postcorona marktwerking kijken. Dat ik vroeger zo tegen marktwerking was. Het is alsof ik in een ideologische sauna zit. Heerlijk.

Ik ben persoonlijk verantwoordelijk voor het corona-app debacle

Waarom bent u met deze verklaring naar buiten gekomen?

Ik was achter de schermen een toen anonieme adviseur van het OMT voor het zo snel mogelijk installeren van twee apps tegen het coronavirus. Nu het op niets is uitgelopen en allerlei zwarte pieten worden uitgedeeld, wil ik duidelijk maken dat ik echt de enige ben die hiervoor verantwoordelijk is. Ik en niemand anders. Ik wil mijn eigen klokkenluider zijn.

Hoe kan een adviseur nu eindverantwoordelijk zijn voor zo’n politieke afgang?

Het kabinet vaart blind op de adviezen van deskundigen. Ik ben zo’n deskundige. Mijn advies luidde: houd die 120 app-producenten absoluut buiten de deur. Zoveel eigenbelang, zoveel interne nijd bij die lui. Dit varkentje konden we zelf wel wassen door een heel duidelijke deadline te stellen: binnen drie dagen inclusief het weekend moet er een uitvoerbaar plan liggen, te beoordelen door verschillende expertiseteams.

U zegt dat verschillende deskundigen erbij betrokken zijn geweest. Dan bent u toch niet de enige die ervoor moet opdraaien? En we hebben natuurlijk de politieke eindverantwoordelijkheid van de minister in deze zaak.

Ik kom nu tot de kern. Er heerste op dat moment een heimelijk gevecht tussen twee ministers van dezelfde partij over het toekomstig partijleiderschap. De één haalde uit naar Italië en Spanje en kreeg een internationale pers, de ander wilde scoren op technologisch gebied. Ik heb de laatste toen een idee gegeven over het grote Europese succes van de corona-app-operatie onder de voorwaarde dat hij geen contacten zou hebben met andere externe experts.

Is het juist dat uzelf geen expertise hebt als het gaat om de apptechnologie?

Dit gesprek zou gaan over mijn verklaring niet over dit soort vragen. Je reinste nepnieuws.

En dat u zelf geen apps gebruikt en nog steeds een Nokia 3100 hebt?

Ik wil heel duidelijk zijn: OMT is vergeven van de technologie-experts. Ik hoef dat niet te zijn. Mijn expertise is procesmanagement. Zorgen dat er deadlines zijn en gehaald worden, En dienstbaar zijn aan de politiek. Met die termijn van drie dagen dacht ik de zaak op scherp te krijgen gezien de strijd tussen de twee rivalen en de noodzaak om een politieke voorsprong te behalen. Ik heb daarin gefaald.

Is het waar dat u slecht slaapt?

Ik voel me gesloopt. Totaal kapot. Durfde in het begin zelfs geen ZZP-steun aan te vragen. Samen met een zencoach ben ik op zoek naar de zin van het postcoronaleven. In abstracto blijf ik van mening dat ik het met die app echt bij het juiste eind had, politiek gezien.

De tijd zal me gelijk geven.

Geef een reactie

Laatste reacties (0)