1.556
49

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Crisis: hoe iedereen gelijke lasten kan dragen

Als de Duitsers het konden, dan kunnen wij het ook

De financiële sector heeft de crisis veroorzaakt en doet er tot op de huidige dag het zijne aan om die nog eens te verdiepen. Dat is allemaal waar. Daar kan niemand een speld tussen krijgen.

Ondertussen helpt dit ons geen steek om uit de dalles te raken. Je huis wordt er niet minder onverkoopbaar door. Je loon blijft bevroren. Er trekt een even gure tocht langs het raam.

Wij zullen hoe dan ook allemaal inspanningen moeten leveren om de gevolgen van deze economische neergang teboven te komen. Die is qua omvang en zwaarte vergelijkbaar met een natuurramp. Eerst verleen je dan hulp. Daarna kijk je naar de schuldvraag. Ook neem je maatregelen om herhaling in de toekomst te voorkomen. Zover zijn we nog niet. Het Kunduz-akkoord is vergelijkbaar met de noodhulpverlening die na de aardbeving op gang komt.

In dat kader vragen GroenLinks, D66, de VVD en het CDA van iedereen offers. Ze hebben ergens berekend dat alle Nederlanders er gemiddeld 3% op achteruitgaan als het plan werkt.

Je kunt je afvragen of de aanpak van de vier partijen niet heel vergelijkbaar is met het sturen van dekens naar de tropen, hetgeen bij rampen daar nogal eens schijnt te gebeuren. Ook dat houden we hier buiten de discussie. We gaan ervan uit dat een herstelprogramma van iedereen offers vraagt en dat je daarvan het gemiddelde kunt vaststellen.

In de praktijk komen de klappen niet bij iedereen even hard aan.  Grote groepen van de bevolking ontspringen de dans, andere worden juist onevenredig hard getroffen. Of zij zijn het slachtoffer van een reeks maatgregelen. Hoe los je dat op?

Het antwoord komt uit Duitsland. Door de verwoestingen van de oorlog had een groot deel van de burgers grote schade geleden. Anderen waren er redelijk doorheen gekomen: ze woonden in een dorp dat nooit werd gebombardeerd of ze hadden andere vormen van geluk. Dat bemoeilijkte de wederopbouw. Het was bovendien oneerlijk.

Daarom besloot de regering van kanselier Konrad Adenauer om de oorlogsschade over iedereen uit te smeren. Alle Duitsers moesten een heffing betalen waaruit de slachtoffers een vergoeding kregen voor de geleden oorlogsschade. Zo konden zij opnieuw beginnen. Dit heette de Lastenausgleich, de verevening van lasten.

Als de Duitsers dat kunnen, dan kunnen wij dit ook. De regering voert eenvoudigweg een crisisheffing in die iedereen betaalt en waaruit iedereen wordt gecompenseerd die er meer dan 3% op achteruit gaat. Die Duitsers deden dat met de hand en rekenmachientjes. Met onze computers moet dit toch prima te regelen zijn.

Is dat het rondpompen van geld? Integendeel, het is het verplaatsen van geld, het is een verevening van pech over alle Nederlanders, het is solidariteit. Het is eerlijkheid.

Wat is nu mijn voorstel? Mijn voorstel is niet om het zo in te voeren. Het is wel om met het Duitse voorbeeld van Lastenausgleich als uitgangspunt te gaan zoeken naar manieren om de crisisschade eerlijk over de burgers te verdelen.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (49)