1.353
48

Journalist

Erwin Lamme heeft HBO-communicatiesystemen gestudeerd. Daarna heeft hij diverse banen gehad, onder andere als redacteur bij Veronica Magazine. Tegenwoordig werkt hij voor de Gooi- en Eemlander.

Cyprus en de zwakke plekken van de EU

De eisen die aan Griekenland en Cyprus zijn gesteld, zijn onredelijk en niet sociaal

Op zondagnacht is een nieuw akkoord gesloten om Cyprus uit de brand te helpen. Het nieuwe akkoord lijkt een stap vooruit ten opzichte van het oorspronkelijke akkoord omdat de problemen met banken beter aangepakt worden en omdat kleine spaarders ontzien worden. Maar het blijft een keihard akkoord aangezien Cyprus zelf 6 miljard moet ophoesten – dit is een derde van het BNP van Cyprus. De vraag is hoe het komt dat de EU steeds van die onredelijke eisen stelt. En de vraag is hoe het beter kan.

De Europese Unie is oorspronkelijk een zeer sociale organisatie blijkens de verdragen. Gericht op het bevorderen van vrede. Gebouwd op Europese waarden als democratie, mensenrechten en vrijheden. En gericht op sociale rechtvaardigheid, milieuvriendelijkheid en economische groei via een goed functionerende interne markt. De basis onder de Europese Unie lijkt wel in orde.

Maar in crisistijden blijkt de Europese Unie niet adequaat georganiseerd. Het zwaartepunt komt in crisistijden niet te liggen bij de Commissie en Europees Parlement, maar bij de Europese Raad van regeringsleiders en ministers van Financiën. Het gevolg is dat er 17 stuurmannen zijn die allemaal vooral de nationale belangen dienen. Bovendien moeten vaak ook de 17 nationale parlementen akkoord gaan. Dit is een onwerkbare situatie. En het leidt tot keiharde akkoorden die EU-inwoners in de problemen storten. Zo gaat het oorspronkelijke sociale gezicht van de EU steeds weer verloren.

Het lijkt er op dat de huidige structuur van de Europese Unie het niet mogelijk maakt dat het Europees belang voldoende wordt gediend, oftewel het belang van alle EU-inwoners. Deze belangen bestaan bijvoorbeeld uit een stabiele euro, een betrouwbare bankensector, goede regels voor multinationals, een goed minimumloon en het handhaven van democratie, vrijheden en mensenrechten. De Europese Unie kan de EU-inwoners zodoende een grote dienst bewijzen. Maar de huidige stap-voor-stap benadering is traag en soms keihard.

De eisen die aan Griekenland en Cyprus zijn gesteld, zijn onredelijk en niet sociaal. Veel Grieken moesten 30% van hun inkomen inleveren met als gevolg veel schrijnende armoede. En Cypriotische spaarders zijn een groot deel van hun geld kwijt omdat de EU eist dat Cyprus zelf 6 miljard betaalt, oftewel een derde van het BNP van Cyprus. Dit zijn keiharde eisen. Bovendien is de vraag of Griekenland en Cyprus op korte termijn uit de problemen komen. Dit is allemaal het gevolg van de slechte compromissen van de Raad waarin regeringsleiders en ministers vooral de nationale belangen dienen. 

De EU heeft natuurlijk ook veel goed gedaan. Alle crisismaatregelen en steun aan probleemlanden hebben de crisis in de kiem gesmoord en de euro gered. Belangrijk is ook dat Europa een progressief werelddeel is geworden waar democratie en vrijheden vanzelfsprekend zijn geworden.

Maar feit blijft dat de EU en de euro zeer kwetsbaar zijn in crises. En dus zijn ook de EU-inwoners kwetsbaar. De grote vraag is dan ook hoe de EU beter georganiseerd kan worden. Centraler of wellicht juist decentraler. De meningen zijn hier hopeloos over verdeeld, zowel nationaal als in Europa.

Misschien is een middenweg een voorlopige oplossing. Het lijkt wenselijk dat de Europese Commissie wordt uitgerust met voldoende bevoegdheden om financiële, bancaire en economische problemen adequaat te kunnen oplossen. Dit is nu slechts gedeeltelijk het geval. De Commissie moet verder net zoals nu een meerderheid zoeken in het Europees parlement. Zo komt het zwaartepunt meer te liggen bij de Commissie en het parlement zodat het Europees belang beter gediend kan worden.

Voor de lange termijn lijkt het wenselijk dat er gewoon een Europese regering komt die meerderheden moet zoeken in het Europees parlement. Zo krijg je een stabiele macht die adequaat en sociaal problemen kan oplossen en een goede tegenmacht om te controleren. Dit lijkt op lange termijn de beste manier om de EU beter te organiseren. 

Geef een reactie

Laatste reacties (48)