7.397
166

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

De burger trekt zijn eigen plan

Op de televisie negeerde men woensdagavond de dreunende stap van die ene Nederlandse mammoetpartij; de massa der niet-stemmers

De premier houdt als vanouds de zonzij, maar wat moet je nu werkelijk van deze verkiezingsuitslag denken? De politieke verdeeldheid in ons land is nog nooit zo groot geweest. Tegelijkertijd doemt er een politieke mammoet op uit de mist van de volkswil: dat zijn de thuisblijvers. Eenenvijftig procent van de kiesgerechtigden vond het niet de moeite waard de gang naar de stembus te maken, zeven procent meer dan bij de vorige Statenverkiezingen. En dat terwijl er toch hééĺ wat op het spel stond: het draagvlak onder een kabinet dat de afgelopen jaar heel Nederland op de schop genomen heeft. Voor zover het electoraat opkwam, gaf het blijk van collectieve radeloosheid.

Op een andere manier valt die al meer dan vijftien jaar toenemende verdeeldheid niet uit te leggen. De media proberen een nummer te maken van de “race” om het grootste aantal zetels. Maar als zelfs het stemmental van de grootste partij onder de twintig procent blijft, is een zege heel relatief. Tot in de jaren tachtig kende de Nederlandse politiek fracties van veertig tot meer dan vijftig leden. Nu is dat ondenkbaar. Het lijstnummer 1 halen betekent niets. Het is een schijnoverwinning.

De politici van de coalitie en de partijen die zich aanduiden als “de constructieve oppositie” hebben de afgelopen weken veel fluiten in het donker ten beste te geven. Zij presenteerden een zeer licht herstel als een ommekeer en het einde van de crisis. Uiteraard blijft buiten beeld welke rol Draghi en de Europese Centrale Bank daarin hebben gespeeld door het oppompen van de economie met nieuwe euro’s. De gemiddelde burger ziet van die euro’s heel weinig. Die merkt alleen dat het leven duurder wordt en zijn baan onzekerder. Hij is schouderophalend aan de juichende politici voorbijgegaan.

Wie een doemscenario schetste, is evenmin beloond. De SP heeft haar in de publieke opinie breed gedeelde afkeer van de hervormingen in de zorg en de privatisering bij de publieke diensten maar zeer ten dele kunnen verzilveren. Tegelijkertijd kon Wilders niet de electorale vruchten plukken op de akkers van haat en angst, die door steeds nieuwe groepjes jihadisten worden ingezaaid. Het meest recent op de verkiezingsdag zelf, toen berichtgeving over de bloedige aanslag in Tunis even dreigde het verkiezingsnieuws te overschaduwen. Wilders moet zich vergenoegen met stilstand.

Op de televisie negeerde men woensdagavond de dreunende stap van die ene Nederlandse mammoetpartij; de massa der niet-stemmers. Men keek er zorgvuldig langs. Daarom bleef de meest relevante vraag van de avond recht overeind: wat bezielde hen? Dat loopt uiteraard uiteen, maar één ding staat als een paal boven water: die mensen, die massa’s, trekken hun eigen plan. Ze zien de staat en de overheid niet meer als een hoger “wij” maar als “hun daar”, waar je maar het beste niets mee te maken kunt hebben. Van een ontmoeting met de autoriteiten kom je gegarandeerd beschadigd terug. Omzeil ze. Bedrieg ze. Koop ze. Denk niet dat de staat het algemeen welzijn beoogt. Het is een netwerk van profiteurs. Het beste wat je nog kunt doen, is proberen mee te profiteren. En als dat niet lukt op je eigen manier, volgens je eigen regels proberen er het beste van te maken. De staat is niet de bekroning van de gemeenschap. Er bestaat geen gemeenschap. Je moet je een weg banen door een maatschappelijke jungle. Om te overleven heb je een alerte geest nodig en een scherp mes. En een blik, gericht op het belang van jezelf en je directe omgeving. De rest is flauwekul en misleiding.

Die mammoet gaat nog veel kapot trappen in Nederland. De boel hangt als los zand aan elkaar en het wordt alleen maar erger.

Beluister dit opiniestuk hier


Volg Han ook op Twitter

Het nieuwste boek van Han is De Mooiste Jaren van Nederland (1950-2000)


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (166)