1.844
73

Journalist

Erwin Lamme heeft HBO-communicatiesystemen gestudeerd. Daarna heeft hij diverse banen gehad, onder andere als redacteur bij Veronica Magazine. Tegenwoordig werkt hij voor de Gooi- en Eemlander.

De EU moet terug naar de tekentafel

De eurocrisis en de bankencrisis hebben op pijnlijke wijze de zwakte van de Europese Unie blootgelegd

Na 7 jaar kletsen is een betrekkelijk overzichtelijk probleem als de Griekse crisis nog steeds niet opgelost. Griekenland beslaat slechts 2 procent van de Europese economie en hun schulden zijn in Europees perspectief gering. Toch blijft de eurocrisis maar voortetteren. De vraag dient zich aan of het onderhand niet tijd wordt om de EU radicaal te hervormen

Er wordt al heel lang nagedacht over een betere structuur van de Europese Unie. Maar zoals altijd in een open democratie zijn de meningen enorm verdeeld. Daar komt bij dat de EU niet op het hoogtepunt van zijn populariteit verkeert, waardoor politici voortdurend op eieren moeten lopen. Het gevolg is dat de Europese Unie op slot zit.

‘EU kan grote dossiers niet aan’
De Commissie en de Raad komen in de regel niet verder dan wat waterige compromissen en het Europees Parlement is tamelijk tandeloos. Het is niet raar dat de EU de grote dossiers niet aankan. De Europese economie is een puinhoop. Vluchtelingen worden niet netjes opgevangen in Europa. In sommige EU-landen is de armoede schrijnend.

De Europese begroting is hopeloos achterhaald. En het verhuiscircus naar Straatsburg is zelfs zwakzinnig te noemen. De voornaamste oorzaak van het falen van de EU lijkt niet een gebrek maar een overdaad aan democratie. Zodra een groot probleem zich aandient, zoals de eurocrisis, dan verschuift het zwaartepunt van de EU van de Commissie naar de Raad.

Het gevolg is dat nationale belangen vaak roet in het eten gooien van een doortastende oplossing. Dit is nog afgezien van het feit dat grote beslissingen ook nog door alle nationale parlementen moeten worden goedgekeurd. Een stevig en openlijk debat over de gewenste structuur van de EU is dus onvermijdelijk. Dit debat woedt al jaren in de achterkamertjes maar leidt vooralsnog tot niets.

Frankrijk
De Franse president Hollande bijvoorbeeld is voorstander van een bescheiden Europese regering die zich vooral richt op de financiën en economie. Zijn ideeën vinden uiteraard veel tegenstand, bijvoorbeeld van Rutte, omdat dit een ingrijpende hervorming van de EU betekent, en daar is niet iedereen voor te porren.Het idee van Frankrijk verdient echter meer sympathie.

Wie enerzijds de culturele eigenheid van de Europese landen wil behouden en anderzijds een stabiel continent wenst, die komt logischerwijs uit bij een bescheiden Europese regering die zich met name beperkt tot economische groei en het beheersen van de schulden. Het ligt voor de hand dat zo’n economische regering zich vooral richt op het scheppen van banen en het terugdringen van de armoede.

Werkloosheid en armoede
De eurozone kent een relatief hoge werkloosheid van 12 procent en erg veel armoede, vooral in het zuiden van Europa. Het beoogde recept om deze problemen op te lossen ligt echter niet goed bij veel kiezers: de eurozone landen hebben vrijwel allemaal een reusachtige overheid die zwaar op de economie drukt. Als je die druk van de economie wil halen in Europa om weer te kunnen groeien, dan zullen de lidstaten fors moeten saneren.Interessant is de vraag welke bevoegdheden en taken zo’n Europese regering moet krijgen.

In het kader van de subsidiariteit ligt het voor de hand dat de EU zoveel mogelijk taken neerlegt bij de lidstaten zelf, zoals het organiseren van zorg, onderwijs en uitkeringen. De EU zou zich uitsluitend moeten beperken tot grensoverschrijdende kerntaken, zoals het hervormen van de Europese economie om de groei weer te stimuleren en zoals het beheersen van de enorme schuldenberg.

Belasting heffen
Interessant is ook de vraag of een economische EU-regering belasting moet heffen. Momenteel bestaat de Europese begroting uit 130 miljard per jaar die binnenkomt via afdrachten. Dit geld wordt vooral herverdeeld over de zuidelijke en oostelijke landen via subsidies en structuurfondsen, maar het rendement is kennelijk niet hoog want de Europese economie spartelt al jaren. Het lijkt dus niet wenselijk om nog meer geld rond te pompen via Europese belastingen. Uiteraard zal ook een Europese regering democratisch verantwoord moeten zijn.

Het ligt voor de hand dat het Europees parlement dan veel meer zeggenschap krijgt en bijvoorbeeld een regering kan wegstemmen. Het ligt ook voor de hand dat de EU veel transparanter wordt zodat de pers zijn werk kan doen. En het toetje moet natuurlijk zijn dat de EU-inwoners ook direct een president kunnen kiezen met een bescheiden mandaat. De wereld is tegenwoordig multipolair.

Het is allang niet meer zo dat Amerika alleen de lakens uitdeelt in de wereld. Zij moeten hun macht delen met China, India, Rusland en Brazilië. Maar de Europese Unie, zowel qua economie als qua bevolking groter dan Amerika, bungelt daar ergens achteraan als probleemkind dat zijn zaak maar niet op orde krijgt. Dit is toch jammer voor een unie die alles in huis heeft om een welvarende, humane en solide soft power te worden.

Geef een reactie

Laatste reacties (73)