5.998
106

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

De kalief heeft alles met de islam te maken

Maar hij is een kind van onze tijd, niet die van Mohammed

Woensdagavond verklaarde Arie Boomsma bij Knevel en van den Brink dat ISIS en de kalief niets met de islam te maken hebben. Dat hoor je wel vaker van mensen die zich tegen de paranoia rond die wereldgodsdienst verzetten. Het is ongetwijfeld goed bedoeld, maar je slaat de plank behoorlijk mis. ISIS heeft álles met de Islam te maken.

Kijk naar kalief Abu Bakr zelve: zijn enige publieke optreden is een preek in de moskee. Alles wat in de naam van de Islamitische Staat gebeurt, ook de misdaden, geschieden onder aanroeping van God.

Op de blogosfeer wemelt het van de zelfbenoemde godsdienstwetenschappers die de geloofsopvattingen van de Islamitische Staat gelijk stellen met de wezenlijke inhoud van de Islam. Zij maken dezelfde denkfout als de lui die zeggen: ‘Alle schildpadden zijn dieren. Dus alle dieren zijn schildpadden’.

Andere slimmerikken menen dat religie nu eenmaal altijd de kiem van moord en onderdrukking in zich draagt. Zij zijn beperkt in hun blik. Stalin, de grootste massamoordenaar aller tijden was een overtuigde atheïst. Ook het nationaalsocialisme van de SS verdroeg zich slecht met godsdienst.  Elke fanatieke overtuiging vanuit welke bron dan ook kan leiden tot moord en doodslag.

Hoe moeten wij de islam van kalief Abu Bakr al Baghdadi dan duiden? Zelf beweert die akelige zwartrok dat hij wandelt in het rechte spoor van Mohammed omdat alleen hij en zijn staat de sharia op een juiste en consequente manier toepassen. Ook hebben zij het geloof van alle franje, heidendom en andere duivelse insluipselen ontdaan. Ze hebben de islam gezuiverd.

Geen mens heeft een duidelijk beeld van hoe de oorspronkelijke islam eruit zag. De Koran is een boek vol innerlijke tegenspraken. De hadiths, de overleveringen rond de profeet en zijn werken zijn ook onderling tegenstrijdig. Deze bronnen bevatten voor elk wat wils en je kunt eruit halen wat je toevallig van pas komt.

De kalief probeert van zijn Islamitische staat een totalitaire controlemaatschappij te maken, die in zijn dagelijkse praktijk sterk lijkt op die van Saddam Hoessein, compleet met spionage en beulswerk. Wat dat betreft is hij een kind van de eenentwintigste en niet van de zevende eeuw.

Ook zijn leer is moderner dan hij er uit ziet. Overal ter wereld hebben de grote moderniseringsprocessen die de mensheid sinds de renaissance steeds steviger in hun greep hebben, geleid tot verstrakking van de religie. Predikers pasten de rationele en rigoureuze methodes, die leidden tot de industriële en wetenschappelijke revolutie(s) van onze tijd ook op hun geloof toe.

Zij pelden wat in hun denken voor oude misvattingen doorging af en hielden zo een kern over die je kon gebruiken om houvast te vinden te midden van alle snelle maatschappelijke veranderingen. Die kern had niets met de oorsprong van het geloof te maken, net zo min als je ontwikkelingen in de spiritualiteit door de eeuwen heen af kon doen als overbodige aangroeisels. Die kern was ook glashelder. Er was geen ruimte meer voor grijstinten of nuance. Alles was zwart of wit, waar of onwaar, goed of fout van God of van de duivel. Elke dubbelzinnigheid – zo kenmerkend voor het gevoelsmatige, voor het spirituele, voor een werkelijk religieus gevoel  – was als leugen uitgebannen. Want dat past niet bij de geest van de moderne tijd met zijn helderheid, met zijn vooruitgangsgeloof, met zijn neiging om komaf te maken met franje en oude meuk. Het atheïsme is daar een vrucht van maar het fundamentalisme net zo goed. Deze aanpak, deze zuivering, was een eigentijdse vinding.

Ook de islam van kalief Abu Bakr is zo’n eigentijdse vinding. Kijk maar wat zij bekeerlingen biedt: niet een langzame en moeizame zoektocht naar God maar onmiddellijke bevrediging van alle spirituele behoeftes door middel van een Jihad die de kortste weg is naar het paradijs. Wat dat betreft is de islamitische staat net een commercieel bedrijf, dat in tv-spots het geluk aanbiedt in combinatie met zijn producten. De Islamitische staat is de Axe van de islam. Don’t rely on fate. Open met ons product de deur naar het paradijs. Hoed U voor namaak. Dit is een belangrijke reden waarom Abu Bakr’s leer bij zoveel jongeren aanslaat: zij willen de hoofdprijs en ze willen die onmiddellijk. “Dat kan”, zegt de kalief.

Dit alles maakt deze eigentijdse totalitaire heilsleer met zijn leugenachtige claim op oorspronkelijkheid des te gevaarlijker. Juist omdat de kalief en zijn beulen zulke kinderen van onze tijd zijn en niet die van Mohammeds eeuw, omdat zij hun executies ensceneren en met twee camera’s opnemen, omdat zij inspelen op de hebzucht van de mensen die niet alleen hun materiële maar ook hun spirituele wensen van de ene op de andere dag bevredigd willen zien en anders gaan ze ontevreden mokken en tegen de bushuisjes schoppen. Om te beginnen.

Beluister dit opiniestuk hier 


Volg Han ook op Twitter

Het nieuwste boek van Han is De Mooiste Jaren van Nederland (1950-2000)


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (106)