14.248
124

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

De leuze “Zwarte Piet is racisme” is tegelijkertijd de kracht en de zwakte van de beweging

Wie Zwarte Piet wil opgeven, moet eerst accepteren dat hij heeft geflirt met het kwaad.

De leuze “Zwarte Piet is racisme” heeft zeer sterke kanten. Hij is kort. Hij is duidelijk. Hij associeert het te bestrijden verschijnsel met het absolute kwaad in de moderne seculiere maatschappij. Een eeuw of wat geleden had het nog “Zwarte Piet is de duivel” moeten zijn om hetzelfde effect te scoren.

“Zwarte Piet is racisme” sterkt dan ook de tegenstanders van het traditionele sinterklaasfeest in hun overtuiging en in hun gevoel van eenheid. Hun kruistocht, hun jihad voeren zij voor de goede zaak. Aan de andere kant van het slagveld wacht een demonisch leger. Het is sterk maar het heeft geen kansen.

Cc-foto: Aline Dassel

“Zwarte Piet is racisme” heeft ook zijn nadelen. De liefhebbers van de traditionele sinterklaasviering krijgen licht de indruk dat zij racisten zijn en daarom boete moeten doen voor hun zonde. Dit wordt uiteraard door de tegenstanders ontkend: mensen kunnen zich ook uit onwetendheid overgeven aan een racistische praktijk. Zij zijn daarom geen racisten. Een dergelijke redenering kennen we uit de kringen rond Geert Wilders: deze geeft voor de islam te bestrijden en niet de moslims. Weinig moslims geloven dat.

Wie Zwarte Piet wil opgeven, moet dus eerst accepteren dat hij heeft geflirt met het kwaad. Hoe dan ook. Op zijn minst. Daartoe zijn weinig mensen ongezien bereid tenzij zij een bekeringsproces hebben ondergaan. Daarvan zijn in het Zwarte Piet-debat ook sporen te zien: mensen verklaren dat hun de ogen open zijn gegaan of zij sporen anderen aan hun ogen te openen. Zij hebben het licht gezien. Anderen wandelen in duisternis.

Wie zich niet bekeert, wordt in zijn of haar overtuiging gesterkt dat de kindervriend een onschuldig verschijnsel is dat geen verandering behoeft. Blijf je neutraal en haal je de schouders op over al dat gedoe, dan word je ook al niet meer met rust gelaten. Jerry Afriyie heeft tenslotte gezegd dat onzijdigheid niet meer kan. Wie niet voor hem is, is tegen hem.

Het grootste nadeel van de leuze “Zwarte Piet is racisme” ligt echter op een ander terrein: mensen onderschrijven die zonder hun eigen referentiekader aan te passen. Als Zwarte Piet racisme is, dan valt dat racisme blijkbaar wel mee. Of dan is het een goede zaak. Extreemrechts in Nederland heeft dat goed door. Het heeft zich niet voor niets opgeworpen als de beschermer van Zwarte Piet omdat die symbool staat voor de door omvolking bedreigde Nederlandse cultuur, dat gevaarlijke drogbeeld waarmee zij trachten de samenleving te splijten.

Zo is de leuze “Zwarte Piet is racisme” tegelijkertijd de kracht en de zwakte van de beweging.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (124)