1.616
42

Ondernemer

Hans Blom is zelfstandig ondernemer met liefde voor mens en natuur.

De mythe van Schiphol, meer vliegen minder overlast

Eerst zien dan geloven

‘Eerst zien dan geloven’, zijn de woorden van minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat). Dat is ook het eerste wat veel bewoners dachten toen zij lazen dat de minister Schiphol verder wil laten groeien, maar alleen maar na een aantoonbare vermindering van de hinder.

Cc-foto: chinesechef

Leefmilieu
Het is een aansprekende gedachte, die tegelijkertijd de vraag oproept hoe meer vliegen zich verhoudt tot minder overlast. Dit ook gelet op de geschiedenis van de groei van de luchtvaart. In 2008 is bij de bepaling van het huidige plafond van 500.000 vliegbewegingen afgesproken dat de verwachte ‘milieuruimte’ door technologische vooruitgang zoals geluidsreductie voor de helft ten goede zou komen aan het leefmilieu van de bewoners en voor de helft aan de luchtvaart. Hiervan is niets terechtgekomen.

Het is begrijpelijk dat de minister voorwaarden aan de groei stelt. Niet alleen voor de hinder van de bewoners, maar ook voor de veiligheid in het luchtruim en de reductie van de stikstofuitstoot. Het zou goed zijn daaraan andere vormen van uitstoot en de effecten daarvan op de gezondheid, de natuur en het klimaat toe te voegen.

Dat brengt mij terug op de vraag hoe de minister groei van de luchtvaart denkt te rijmen met deze voorwaarden. In de persconferentie van de minister kwamen verschillende ‘oplossingsrichtingen’ ter sprake. Een vermindering van het aantal nachtvluchten, een periode van nachtrust en een reductie van de geluidshinder in algemene zin. Wat zou dit concreet kunnen betekenen?

Nachtrust
Een nachtvlucht kent een ‘zwaardere wegingsfactor’ als het om hinder gaat als een dagvlucht. De minister liet in het midden of de factor 10 die nu wordt gehanteerd daarbij redelijk is. Laten we uitgaan van een veel lagere factor 5. Als deze factor wordt gehanteerd betekent het schrappen van 8.000 nachtvluchten op een totaal van 32.000 dat Schiphol mag groeien met 40.000 vliegbewegingen overdag. Deze uitkomst leidt in de praktijk niet tot een betere nachtrust voor de bewoners. Het betekent slechts dat vliegtuigen door de nacht in een iets langere interval overvliegen, maar nog steeds tot een frequente storing van de slaap. Tegelijkertijd neemt de hinder overdag fors toe.

Een tweede optie die de minister voorhield is een periode van volledige nachtrust. Dit zou bijvoorbeeld tussen 24.00 uur en 6.00 uur kunnen zijn. In het algemeen wordt uitgegaan van een gezonde nachtrust van 7–9 uur voor een volwassen mens en enkele uren meer voor kinderen. De door de minister aangestipte nachtrustperiode is dus ruim onvoldoende voor vrijwel ieder mens.

Tot slot een reductie van het geluidsniveau van het vliegverkeer. Stapjes op dat vlak zullen jaren duren en geleidelijk verlopen en zelfs dan niet veel meer zijn dan 5 dB(A) of wellicht iets meer. Welke winst voor de leefbaarheid levert dit op? Een gemiddeld landend vliegtuig in de aanvliegroute naar Schiphol op 25 kilometer van de luchthaven produceert 71 dB(A). Bij de veronderstelde vooruitgang van de techniek of bijvoorbeeld iets hoger vliegen levert dit een verlaging van het geluidsniveau op naar 66 dB(A). Recent heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken wetgeving aangekondigd dat een warmtepomp om aardgas te besparen niet meer dan 40 dB(A) geluid voor buren mag veroorzaken. De WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) adviseerde recent in Europa een bovengrens van 45 dB(A) voor het vliegverkeer aan te houden. Een reductie van 5 dB(A) van de geluidshinder door het vliegverkeer levert de bewoners dan ook nog steeds geen gezond leefklimaat op.

Daar komt nog bij dat alle aangestipte ‘oplossingsrichtingen’ geen soelaas bieden voor de CO2-, stikstof- en andere fijnstofuitstoot. Met de groei zal deze uitstoot toenemen. Een toename van CO2-uitstoot door de luchtvaart verhoudt zich slecht met de zogenaamde ‘Klimaatzaak van Urgenda’. Hetzelfde geldt voor een toename van de stikfstofuitstoot door de luchtvaart in het licht van de uitspraak van de Raad van State over het ‘Programma Aanpak Stikstof’.

Niet haalbaar
Op grond van het bovenstaande ben ik van mening dat het uitgangspunt van de minister dat de geluidshinder voor de bewoners dient te worden verminderd te prijzen is, maar dat dit niet haalbaar is bij een verdere groei van de luchtvaart. De genoemde ‘oplossingsrichtingen’ leiden niet tot een wezenlijke verbetering van het leefmilieu. De crux daarbij is dat de minister niet uitgaat van normen voor een goed leefmilieu, maar van groei op basis van een beperkte en niet wezenlijke reductie van de geluidsoverlast.

De doelstellingen kunnen alleen worden bereikt als wordt onderzocht hoe Schiphol op een verstandige manier kan krimpen door sanering van vluchten die niet dienstbaar zijn aan de Nederlandse samenleving. Het verdient dan ook aanbeveling hier eerst naar te kijken. Daarmee wordt ook recht gedaan aan de afspraken die in 2008 tussen bewonersorganisaties en de luchtvaart zijn gemaakt, namelijk dat zij mee zouden profiteren van de verwachte milieuwinst door vooruitgang van de technologie. Dus eerst leveren wat destijds is beloofd.

De verdere groei van Schiphol staat op gespannen voet met de normen die aan een gezond leefmilieu mogen worden gesteld. Ook verhoudt het zich niet goed tot het kabinetsbeleid als het gaat om de klimaat- en de biodiversiteitsdoelstellingen. Meer vliegen en minder overlast zijn een mythe.

Geef een reactie

Laatste reacties (42)