Laatste update 17:14
2.057
46

Historicus / Socioloog

Bernd Timmerman (1965) is historicus en socioloog.

De roep om een fluwelen politieke revolutie

De parlementaire democratie van 1848 is dood. Morsdood omdat deelname aan de bestuursmacht politici heeft doen wankelen uit angst voor boze burgers.

cc-foto: Alessandro Grussu

De parlementaire democratie van 1848 is voltooid verleden overleden tijd (vvot). Twee maanden op reces, zes maanden onderhandelingen en de wereld draait sneller dan ooit door. Een paringsdans van vier heren en hun adjudanten om de inboedel alvast te verdelen voor het huis is gekocht. Ons politieke systeem leeft in de negentiende eeuw met iets van de twintigste, maar is in het geheel niet voorbereid op nieuwe moderne informatie, kennis en technologische samenlevingen die sneller gaan dan de gouden koets, een vragenuurtje en de postduif. Het poldermodel met allerlei zuilen in de kamer die belangen vertegenwoordigen maakt krachtig bestuur en anticiperend beleid onmogelijk. Politici laten zich leiden door angst waardoor verlamming optreedt in hun democratisch handelen. Mag er een nieuwe vreedzame politieke revolte komen in de Nederlanden?

Op 15 maart van dit jaar waren er verkiezingen. De meeste partijen kozen na de uitslag voor de zekerheid van democratisch monotheïsme voor het uitdragen van hun dogmatische beginselen. Waarom zo’n fascinatie met de eigen partij en de belangen van het eigen gelijk? Het Nederlandse politieke model is in een coma van overleggen terechtgekomen waardoor het lijkt alsof er iets wordt bestuurd in Den Haag. Ja, beleid komt van de ambtenaren en van bedrijven. De Kamerleden en bewindslieden bewegen zich echter voort met non beleid of te laat beleid als heren in een roman van Couperus. Alles wat goed is lijkt politieke gewoonte te zijn omdat het gemakkelijker is passief te berusten in het huidige falen dan zaken ten goede te veranderen. De parlementaire democratie in Nederland is aan een herziening toe.

We hebben de uitgestotenen en degenen die zichzelf uitsluiten. Partijen in de Tweede Kamer die niet mee mogen regeren en partijen die niet met anderen willen besturen. Met de politisering van de senaat, gewoon een Tweede Kamer op een extra dag in de week, en het in de kast leggen van dualisme, is een formatie van levensbelang voor partijen die geen zetels willen verliezen bij een volgende gemeente of landelijke verkiezing. Niets mag over worden gelaten aan de werking van een democratisch stelsel. Burgemeesters die worden aangewezen door de machtige partijen en gemeenteraden die klappen bij de benoemingen.

Hoe zat het ook al weer? De scheiding der machten. Met een wetgevende, controlerende en rechterlijke macht. Het parlement moet instemmen met de voorstellen van de regering of zelf met voorstellen komen. Binnen een strik gescheiden dualistisch systeem. Met politici die beschikken over de vaardigheden en kennis om verder te kijken dan alleen hun partijbelang om winst te halen met zetels.

Niets van dit alles. Het parlement is een symbool van machteloosheid. Met partijen die eigenlijk dikwijls gewoon belangengroeperingen zijn. Slecht voorbereid de politiek in en alles draait om de leider, de partij en de zetels. De winnaars van verkiezingen móeten langdurig met elkaar daten voordat de kabinets-sponde is te delen en het regeerakkoord wordt geconsumeerd zodat er sprake is van een verstandshuwelijk.

Iedere letter, komma en punt staan in akkoord dat lijkt op een verbintenis op strenge huwelijkse voorwaarden. Er is geen politieke beleidspassie om de samenleving gezamenlijk verder in te richten voor de kinderen die burgers heten. Alles draait om niet voortijdig te vallen en zo de hoon te krijgen in het stemhokje. Het land besturen zonder angst maar met ruggengraat is in het verdomhoekje terechtgekomen.

De parlementaire democratie van 1848 is dan ook dood. Morsdood omdat deelname aan de bestuursmacht politici heeft doen wankelen uit angst voor boze burgers. Het is alleen geen snelle en pijnloze dood voor de Nederlanders. Wij lijden mee omdat beleid en bestuur uitblijft of steeds weer een richtingloos zwak compromis oplevert van politiek kwartetten. Wie krijgt wat om de achterban te behagen? Politiek, bestuur en beleid is niet voor democratisch monotheïsten. Het geloof in slechts een enkele partij waarbij samenwerking met andere politieke geloven steeds leidt tot ruzies op het kussen van het Binnenhof.

De liberale grondwet van 1848 is aan een versie 2.0 nodig. Waar wachten zij op, of beter gezegd waar wachten wij op? Een nieuwe paleisrevolutie die het landsbestuur krachtig maakt en het dualisme kan herstellen. Laten we geen genoegen nemen met snoepgoed in de vorm van referenda of gekozen burgemeesters (die er trouwens wel moeten komen). Gebeurtenissen in Europa en crises in de wereld vragen om daadkrachtig handelen. En niet om parlementariërs die meer dan twee maanden op reces gaan of partijprominenten die zes maanden of meer met elkaar moeten flirten om eindelijk in een kabinet te stappen dat op de winkel past. Met een Bijbel als regeerakkoord met geboden en verboden. Tijd voor politieke verandering.

Een verlichte democratie met als uitgangspunten: het invoeren van een gekozen minister-president, die de volmacht krijgt om een zakenkabinet samen te stellen met ministers op kerndepartementen en daaronder voldoende staatssecretarissen die zeven jaar lang het land besturen als CEO’s van de BV Nederland. Een nieuw dualistisch parlement bestaande uit slechts 1 enkele Kamer met 150 evenredig gekozen vertegenwoordigers en 75 parlementsleden die op basis van een districtenstelsel worden gekozen. Om de 3,5 jaar nieuwe verkiezingen. Een full time job voor politici zonder belangenverstrengeling. Met dit parlement van 225 leden dient het kabinet en dus de president zaken te doen. Wel een parlement waar niet iedere groepering een zetel heeft. Het invoeren van een kiesdrempel van tenminste 5 % is nodig om de kwaliteit van politici te verbeteren en om er geen ideologische kippenfarm van te maken. De Eerste Kamer wordt afgeschaft en de Raad van State neemt een aantal functies van de Senaat over. Het gaat dan om de toetsende functies en niet om het naspelen van de het parlement, iedere dinsdag in de week.

Kunnen politici van partijen over hun eigen schaduw heenstappen?

Een fluwelen revolutie is nodig voordat blijkt dat Nederland geheel onbestuurbaar is door een gebrek aan bestuurlijke daadkracht, het afwezig zijn van dualisme en 16 of meer partijen die amateurs leveren die angstige politici zijn en een eigen of deelbelang vertegenwoordigen. Zelfs de dichtste grens van de toekomst is onbenaderbaar maar als we niets doen is het Nederlandse politieke systeem straks niets meer dan een kakelend kippenhok met te veel ego-partijen, met een kabinet van minstens vier zuilen die elkaar wankelend vasthouden en met burgers die kijken naar het Haagse en denken dat het anders kan en moet.

Leve de Revolutie!
Het oude politieke partijsysteem is dood.
Politici kies voor de presidentiele dualistische democratie.
Denk eens sneller dan je schaduw uit het verleden.

Geef een reactie

Laatste reacties (46)