4.554
141

Historicus / Socioloog

Bernd Timmerman (1965) is historicus en socioloog.

De tandarts en de leeuw

Over het misverstand dat de mens vrij is in doen en laten zolang het wettelijk is toegestaan

Ted Bundy die mensen vermoordde en Walter Palmer die dieren vermoordt zijn van hetzelfde laken een pak. Allebei bewaarden ze de hoofden van hun slachtoffers als memento. Allebei verdienen ze de zwaarst mogelijke straf.

Een tandarts in Amerika is een trophyhunter. Hij is niet de enige. Lachende mensen met hun slachtoffers. Ook vrouwen met een glimlach liggend naast het corps. Ze hebben meer slachtoffers op hun naam staan dan Ted Bundy, John Wayne Gacy en Jeffrey Dahmer die mensen vermoorden. De laatste drie zijn gepakt en kregen verdiende straffen. Plezierjagers drinken daarentegen hun glas whisky in de kamer waar de hoofden van hun slachtoffers aan de muur hangen. Het rechtssysteem faalt.

Na de dood van Cecil de leeuw is het weinige dat dierenrechtenactvisten kunnen doen, hun verdriet en pijn uiten op social media. Een pijl en boog van een rijke tandarts uit het westen maakte een einde aan leven van een leeuw. De jacht in het andere continent, een soort van neo-koloniaal gedrag waar nu eens niet mensen maar dieren het slachtoffer van zijn. In een kort tijdbestek krijgen mensen –die rechten van dieren erkennen – drie maal de wrede deur in hun gezicht. De dood van het onschuldige prachtige dier, de decadente foto van de westerling met zijn gezicht in een misplaatste glimlach bij zijn dode trofee en tot slot het falende rechtssysteem waardoor de dader van misdadig geweld tegen dieren onbestraft verder kan leven.

Falende rechtsregels
De falende rechtsregels, die gebaseerd zijn op een net zo falend moreel systeem, waar dieren als objecten worden gezien, zorgt voor traumatische ervaringen die een voedingsbodem zijn voor maatschappelijke explosiviteit. De verleiding om voor eigen rechter te spelen is voor velen groot.

Dierenactivisten hebben woorden, daders dodelijk tuig. Ideeën zijn echter geen wapens. Overtuigingen geen regels. Waarden geen bescherming. Normen geen recht. Het idee dat dieren subjecten zijn – die los van het nut voor de mens – recht hebben op een eigen bestaan, krijgt op ieder continent meer steun. De overstijgende overtuiging dat dieren – net als de mens – kunnen lijden aan stress, pijn en angst wordt door geen redelijk denkend mens meer ontkend. De gedeelde overtuiging dat het dier ook soorteigen gedrag moet kunnen uitvoeren – exploratie, locomotie, speelgedrag, voortplanting etc. – laat ons mensen met andere ogen naar dieren kijken.

Uit deze ideeën en overtuigingen kunnen we normen herleiden. Dezelfde sociale gedragsregels die ook van toepassing zijn op de interactie tussen mensen, hoe wij met elkaar omgaan. Onder normen liggen de waarden. De belangrijkste is misschien wel respect.

Doorbreken van het denken
Ik respecteer jouw leven in vrijheid. De basis voor een samenleving zonder onnodig geweld, zonder onredelijk geweld, zonder misdadig geweld en zonder doelloos geweld. In de moderne maatschappij vindt een meerderheid dat dieren gebruikt mogen worden voor medische experimenten en voor de productie van voedsel. Naarmate er meer alternatieven komen voor het gebruik van dieren en er meer zicht komt op het dier als subject in plaat van object, zal de status van het dier veranderen. Dieren zien als werktuig voor doelen van de mens wordt een uitstervend idee door meer kennis, empathie en door het inleven in de ander. Net zoals we andere rassen, de andere sekse of een andere leeftijdscategorie ook niet meer zien als minderwaardig en alleen als middel tot een doel. Verandering vergt tijd en economische, religieuze en culturele ontwaking. Een doorbreken van het denken over het dier.

De aarzeling die velen misschien nog hebben bij het dier dienend als voedselbron of medicijnontwikkelaar, is afwezig bij andere wreedheden tegen dieren. Het automatisme om voor ieder doel dieren te zien als grondstof is verdwenen in de moderne samenleving die gebaseerd is op gelijkheid en solidariteit. In de wereld is geen logica te bedenken die een rechtvaardiging ziet in het doden van dieren enkel en alleen voor het plezier van de mens.

Innerlijk klaarkomen
De plezierjacht, trophy hunting, de bontindustrie en het seksueel misbruiken van dieren (bijvoorbeeld crushmovies) is enkel en alleen gericht op het bevredigen van de wrede verlangens van de consumerende egoïstische gebruiker. Zijn of haar wereld is gebaseerd op een innerlijk klaarkomen door een geweldsdelict.

De man die masturbeert wanneer een konijn door een vrouw op hoge hakken wordt plat gedrukt, de bontkraag om de nek van de jongen die zijn stoere imago wil tonen aan de buitenwereld en de man die met geweer of pijl het leven laat verdwijnen uit het dier. Allen krijgen tenminste een decadent geestelijk hoogtepunt. Het zijn geweldsdelicten.
Het denksysteem van de dader van deze wreedheden tegen dieren of degenen die de producten ervan consumeert is een klassieke uitkomst van het misverstand dat de mens vrij is in doen en laten zolang het wettelijk is toegestaan. In het geval van de plezierjacht komen dezelfde argumenten steeds naar voren. De mens heeft altijd gejaagd (beroep op traditie), de wet staat het toe (beroep op autoriteit), anderen eten vlees uit de veehouderij (‘zij ook’ argument), als we niet meer mogen jagen, mogen we straks niets meer met dieren (hellend vlak argument), het in stand houden van het natuurlijk evenwicht (vals dilemma, suggererend dat het een noodzaak is om dieren te bejagen).

Hoeveel mensen zouden het accepteren wanneer het parlement vandaag in Nederland porno met minderjarigen, het verkrachten van vrouwen en gevechten tussen mannen tot de dood er op volgt in wetten zouden vastleggen? Het mag omdat de Wet het toestaat?

Het belangrijkste argument waarom mensen van de drie bovenstaande voorbeelden zullen walgen, is omdat het hun gelijke betreft: de mens. De vraag is echter waarom je voor je plezier een dier mag doden met geweer of pijl en boog? Waarom laten we deze behoeftebevrediging van jagers wel toe? Terwijl we wreedheden tegen mensen verbieden, opsporen en bestraffen.

Lachende gezichten
De lachende gezichten op de foto’s bij sociale media van mannen en vrouwen, die vol domme trots staan bij het gedode dier, doen de beschaafde mens afvragen waar zij in hemelsnaam mee bezig zijn. Missen ze een gen, zijn ze ziek of simpelweg kwaadaardig? De mens die walgt van deze moordpartijen op dieren heeft zijn armen gebonden op de rug en heeft alleen het vrije woord tot zijn beschikking omdat eigen rechter spelen iets is waarvan we hebben afgesproken dat we dat niet doen.

De lachende mensen bij de groepsverkrachting, de lachende blanken bij het lynchen van de Afro-Amerikaan, de lachende mensen bij de kampen met slachtoffers, het raakt ons. Net zoals de lachende mensen bij doodgeschoten dieren ons zou moeten raken. Vanwege het idee dat dieren rechten hebben, vanwege de overtuiging dat dieren kunnen lijden, vanwege de norm dat we gedrag dat dieren laat lijden veroordelen en vanwege de waarde dat dieren respect verdienen. Omdat we ons kunnen inleven in de pijn van een ander.

Herinrichting van de wet is noodzakelijk om van dieren subjecten te maken en misdaad tegen dieren zwaar te bestraffen. Omdat de wet gebaseerd dient te zijn op ideeën, overtuigingen, normen en waarden. En niet op tradities, valse dilemma’s en andere misverstanden over dieren.

We willen onze handen vrij hebben om misdadigers tegen dieren op te sporen, te veroordelen en te laten boeten. Net zoals wij geen misdaden tegen mensen tolereren dient ook het dier bescherming te krijgen tegen beesten. Er is geen verschil tussen een seriemoordenaar van mensen en een seriemoordenaar van dieren.

Geef een reactie

Laatste reacties (141)