7.294
107

Journalist/presentator

Charles Groenhuijsen (1954) werkt vanuit Nederland (Hilversum) en de VS (Washington DC) als schrijver, columnist, consultant en spreker. Ook is hij een veel gevraagde moderator voor inhoudelijke discussies en feestelijke bijeenkomsten waarbij hij moeiteloos in zowel Nederlands als Engels opereert.

De troeven van Trump

Charles Groenhuijsen over hoe republikeinen zelf de weg plaveiden voor de 'traitor to his class'

Kan het symbolischer? Een debat woensdag tussen republikeinse kandidaten in de Ronald Reagan Library in Californië. Reagan (1911 – 2004) is onbetwist de grote leermeester van rechts Amerika. Als Reagan nog mee kon doen, zouden Donald Trump en de 15 (!) andere republikeinse kandidaten geen schijn van kans maken.

Even fantaseren: kijkt Reagan vanuit de politieke hemel neer op het debat? Ik hoop het niet. Want zelfs de immer blijmoedige Reagan moet gruwen van de tomeloze verdeeldheid in de partij die hij groot maakte.

Donald TrumpDe paniek in de partij is compleet. Stel dat Trump wint en de republikeinse kandidaat wordt. Hij doorbreekt republikeinse  taboes en zegt bijvoorbeeld: de Irak-oorlog van George Bush was fout; de belasting voor de allerrijksten moet omhoog; salarissen van CEO’s van grote bedrijven zijn belachelijk hoog; de overheid moet echt investeren in de slechte infrastructuur. 

Heel akelig is ook dat Trump het amper heeft over een paar onuitroeibare ideologische hobbies van de republikeinen: alsnog een verbod op het homohuwelijk, uitroeien van abortus, terugdraaien van Obamacare, verlaging van uitkeringen. 
Veelzeggend en ook wel treurig is het TV-reclamefilmpje  van Jeb Bush. Hij is de aansluiting met de kopgroep in de opiniepeilingen al lang kwijt en slingert krachteloos voor de politieke bezemwagen uit. Het enige dat zijn duur betaalde campagne-adviseurs kunnen bedenken is een opsomming waaruit moet blijken dat Donald Trump geen rechtgeaarde conservatief is. Sommige analisten vinden zelfs dat Trump zijn republikeinse vrienden verraadt (‘traitor to his class’). 
Helemaal ongelijk hebben ze niet. ‘Republikein’ Trump is een politieke zwabberaar want hij was ooit voor abortus en Obamacare en gaf geld aan de campagnes van Democraten als John Kerry, Joe Biden en zelfs aan Edward Kennedy, de Godfather van het door republikeinen verfoeide liberalism.
In de VS kan dat want de partijen bepalen niet wie wel of niet kandidaat is. Dat doen kandidaten zelf. Het zijn een soort politieke ZZP-ers. Die rol ligt Trump wel: niemand die hem iets kan opleggen. Lekker alles zelf beslissen. Trump is de man van ‘groot ego, kort lontje’. De talrijke scheldpartijen op journalisten, democraten en ook partijgenoten passen daar goed bij.  
De massale toeloop bij Trump-toespraken (tienduizenden fans in stampvolle stadions) maakt intussen duidelijk hoe groot de afkeer is van de politieke ‘ons-kent-ons’-routine van de andere kandidaten. De gewiekste Trump vult dat vacuum en de republikeinen hebben géén antwoord. Dat is niet verbazend. Zij hebben jaren politieke besluitvorming gesaboteerd en lopen toeteren dat oplossingen voor grote problemen in de samenleving nóóit van de overheid kunnen komen. En wie was ook al weer de Grote Roerganger van die fanate anti-regeringskruistocht? Inderdaad Ronald Reagan. 
De republikeinen hebben de veenbrand van politiek cynisme zelf aangeblazen. Hun lawaaiige vendetta tegen álles wat Obama doet werkt averechts. Als de kiezers vragen: ‘Wat heb je voor mij gedaan?’ valt een ijzige stilte. 
Donald Trump is slim en neemt stilzwijgend afstand van deze ‘njet’-strategie van de republikeinen. Hij praat tijdens politieke bijeenkomsten (uit het hoofd en zonder papier!) moeiteloos een uur vol over zijn plannen voor de economie (vervang de domme onderhandelaars van handelsakkoorden nu eens door slimme mensen), immigratie (12 miljoen illegalen op transport naar Mexico en een muur langs de grens) en energie (ga de olie in het Midden-Oosten gewoon hálen). En als Spaanse pepers strooit hij door de toespraak zijn kruidige mantra: ‘Make America great again’.
Trump is de anti-held: geen politieke ervaring. Geen gesmoes met lobbygroepen en vette campagnedonors (‘Ik ben immers heel erg rijk’) . Bestuur het land als een bedrijf. Niet te veel denken, gewoon doen. Straal tomeloos enthousiasme en zelfvertrouwen uit. Op de vraag of hij ooit excuses aanbiedt, zegt Trump glunderend: ‘Dan moet je wél eerst iets fout gedaan hebben’. 
In vastgoed is er de bekende investeringsles: ‘Locatie, locatie, locatie’. In haar boek Donald Trump: Master Apprentice suggereert schrijfster Gwenda Blair een passende Trump-variant: ‘Overdrijf, overdrijf, overdrijf’. Trump past deze wet élke dag toe en geniet van iedere politieke helderziende die zéker weet dat hij op weg naar de eindstreep in november 2016 zal struikelen.
Het debat van woensdag is dus symbolisch: het herinnert aan het rijke Reagan-verleden toen de republikeinen moeiteloos de politieke agenda in Washington bepaalden. Het debat zal ook schrijnend duidelijk maken dat de toekomst mínder rooskleurig is. Het politieke bouwwerk van de republikeinen verschrompelt. De republikeinse kandidaten kijken beteuterd toe want ze weten: eigen schuld. Hun ideologische gedram is uitgewerkt. Ze hebben te lang te veel hardwerkende Amerikanen, ambitieuze immigranten en jonge kiezers hooghartig in de steek gelaten. En de Reagan-bibliotheek?  Die moet na het debat van woensdag maar worden omgevormd tot een Reagan-museum. Met aanpalend een rusthuis voor geflopte republikeinse presidentskandidaten die in hun schommelstoel mogen mijmeren over vroeger.

Charles Groenhuijsen is oud-NOS-correspondent. Hij publiceerde in mei het boek ‘Oh, oh Amerika’ en schrijft nu een boek over Donald Trump.

cc foto: Gage Skidmore


Laatste publicatie van Charles Groenhuijsen

  • Donald Trump

    'Iedereen houdt van mij'

    2015


Geef een reactie

Laatste reacties (107)