923
20

eindredacteur Joop

Francisco van Jole is journalist en eindredacteur van Joop.
Verder is hij politiek commentator bij De Nieuws BV en presentator van Draad, een politieke talkshow in Arminius te Rotterdam.

De twee kanten van de Muur

Niet alleen Oosteuropa werd bevrijd met de val van de Muur

De Muur viel twintig jaar geleden en alom wordt de bevrijding van de Oosteuropeanen gevierd. In De Wereld Draait Door liet de Tsjech Martin Simek mooi zien wat het betekende om onvrij te zijn. HIj had een tamelijk afzichtelijk knuffeldier bij zich dat hij gekregen had van een meisje in Oosteuropa toen de Muur nog bestond. Het is Mickey Mouse had ze gezegd. Kijk, dat was het juk van het communisme, zei Simek, niet weten hoe Mickey Mouse er uit ziet.

In de jaren tachtig had ik thuis enkele maanden een gevluchte Oostduitser te logeren. Hij zag er uit als een hippie en was een paar dagen eerder ontsnapt door bij Joegoslavië een rivier over te zwemmen, met al zijn bezittingen in een plastic tas op zijn hoofd gebonden. Tegenwoordig zou hij teruggestuurd worden als ‘gelukszoeker’ maar in die tijd waren vluchtelingen nog welkom.
Ik vergeet nooit meer zijn gezicht toen hij de huiskamer binnenstapte en mijn – bescheiden – platenverzameling zag. Alsof hij met ‘Sesam Open U’ toegang had gekregen tot de schatkamer van Ali Baba. Hij liet de hoezen door zijn handen gaan alsof het kroonjuwelen waren. Dit was de muziek die hij nooit mocht horen. 
Thuis bezat hij illegaal een paar Westerse platen, Neil Young bijvoorbeeld, maar die had hij achter moeten laten. De volgende weken draaide hij dagenlang platen. Veel Heart of Gold vooral. Dat is ook vrijheid, naar de muziek luisteren die je wilt horen. Of niet luisteren. De enige albums die hij oversloeg waren die met Latijnsamerikaanse revolutionaire liederen. Daar moesten ze in de DDR immers op school verplicht naar luisteren.

In Latijnsamerika daarentegen mochten ze weer niet naar dergelijke revolutionaire liedjes luisteren. Daar was alles wat  links was verboden. In Chili bijvoorbeeld werden bij de linkse zanger Victor Jara zijn vingers gebroken door de militairen tijdens een coup tegen de gekozen socialistische president Allende. ‘Kijken of je nu nog gitaar kunt spelen,’ zeiden z’n folteraars voordat ze hem executeerden. De militairen handelden in opdracht van de Verenigde Staten.

In die tijd was praktisch ieder land in Zuid-Amerika een militaire dictatuur gesteund door de Verenigde Staten. Op het continent werd een oorlog gevoerd tegen iedereen die links was. In Argentinië bijvoorbeeld werden linkse activisten, of zij die daarvan verdacht werden, levend uit vliegtuigen gegooid. Als er bij verkiezingen een linkse partij aan de macht kwam, volgde steevast een militaire staatsgreep. Alles uit angst voor het communisme. Tot de Muur viel.

Tegenwoordig kent het grootste deel van Latijnsamerika linkse regeringen die via verkiezingen zijn gekozen. Zelfs in El Salvador waar tienduizenden door het leger en extreemrechts zijn omgebracht is er nu een linkse president. Het mooiste voorbeeld is natuurlijk Brazilië waar de progressieve president Lula, een voormalig bankwerker, het land zo goed leidt dat er niets te merken is van de wereldwijde economisiche crisis.

Als de Muur niet was gevallen, had hij nooit president kunnen worden. Sterker nog dan had hij waarschijnlijk in de gevangenis gezeten.
Daar wordt vandaag niet over gepraat. Maar ook de Muur had twee kanten.

Geef een reactie

Laatste reacties (20)