Laatste update 09:40
3.070
78

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

De verantwoordelijken voor de toeslagenaffaire blijven gewoon zitten

Zij zijn vast van plan het schip van staat door de coronacrisis te sturen. Terwijl hun onbekwaamheid en hun ongeïnteresseerdheid in het lot van burgers afdoende is gebleken.

cc-foto: Netherlands Embassy

De verhoren van de belangrijkste betrokkenen bij het schandaal rond de toeslagen zijn afgelopen. Alle ondervraagden hebben geprobeerd de verantwoordelijkheid voor de trieste gang van zaken zoveel mogelijk van zich af te schuiven. Dat gold voor ambtenaren en politici. Laatstgenoemden plengden de meeste tranen over het lot van de slachtoffers. Tegelijkertijd probeerden zij de meedogenloze vervolging van onschuldigen elk op hun manier te schetsen als een autonoom proces, een soort aardverschuiving waar je bij staat zonder iets te kunnen ondernemen. Het had nooit zo mogen gebeuren maar iedereen waste de handen in onschuld.

Je hoeft niet op het verslag van de Kamercommissie te wachten om nu al je hart vast te houden. De positie van verreweg de meeste ondervraagden is op geen enkele manier bedreigd. Zij blijven hun topposities behouden. Dat geldt voor ambtenaren, staatssecretarissen en ministers. Zij zijn vast van plan het schip van staat door de coronacrisis te sturen. Terwijl hun onbekwaamheid en hun ongeïnteresseerdheid in het lot van burgers afdoende is gebleken.

De premier, de minister van Financiën, de minister van Economische Zaken en de minister van Medische Zorg en Sport hebben een schokkend brevet van onvermogen afgegeven. Datzelfde geldt voor een belangrijke woordvoerder van de linkse oppositie, Lodewijk Asscher. Zij blijven geadviseerd en vaak gestuurd worden door topambtenaren die van hun onbekwaamheid op een wezenlijk punt ampel blijk hebben gegeven.

De kabinetten Rutte schreven meer fiasco´s op hun conto: de crisis in de zorg voor senioren én jongeren is daarvan een ernstig voorbeeld, evenals het gehannes rond de aardbevingsslachtoffers in Groningen of de door domme maatregelen gecreëerde woningnood. Bij de voorbereiding van al die een enquête waardige fiasco’s speelden ook hoge ambtenaren een wezenlijke rol.

Nederland beleeft momenteel de grootste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog. Tot nog toe heeft de overheid de handen vol aan symptoombestrijding. Dat geldt voor gezondheidszorg en de economie. Volgend jaar zullen aanzetten gegeven moeten worden voor herstel.

Geen enkele politieke partij heeft een samenhangend plan gepresenteerd om de coronacrisis in al zijn aspecten te lijf te gaan. In plaats daarvan publiceerden zij lange lijsten met goede bedoelingen, die door de media als een ruk naar links worden gepresenteerd maar nauwelijks aanknopingspunten bieden voor een concrete aanpak van de verarming, die straks na het afrukken van de noodverbanden uit 2020 aan de dag zal treden.

Het is zeer de vraag of deze herculische taak in goede handen is bij lieden die zichzelf door hun gedrag tijdens de toeslagencrisis zo ontmaskerd hebben. Eén detail: Tamara van Ark, staatssecretaris Sociale Zaken, is door Rutte niet gedegradeerd maar bevorderd tot minister. Datzelfde heeft hij gedaan met Eric Wiebes. Tegen het slot van Rutte´s verhoor constateerde commissielid Renske Leijten dat zij niets gehoord had waaruit bleek dat de premier iets van de affaire had geleerd.

Niets vergeten, niets geleerd. Allemaal. De slachtoffers staan op het Plein met lege handen.

In een slotwoord verklaarde minister Rutte dat hij zich schaamde en dat hij in de politiek was gegaan om te voorkomen dat zulke dingen gebeurden. Daar is hij dan niet in geslaagd. Misschien wordt het tijd voor een andere functie. Als Rutte moeite heeft die conclusie zelf te trekken, kunnen de kiezers hem misschien in maart een zetje geven. En al die anderen ook.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Zwarte Jaren

    Nederland in de Tweede Wereldoorlog

    2020


Geef een reactie

Laatste reacties (78)