2.066
67

eindredacteur Joop

Francisco van Jole is journalist en eindredacteur van Joop.
Verder is hij politiek commentator bij De Nieuws BV en presentator van Draad, een politieke talkshow in Arminius te Rotterdam.

De walvispartij

Het tij keren, hoe doe je dat?

De PvdA doet denken aan een gestrande walvis. Groot maar onbeholpen en schijnbaar reddeloos verloren. Boven het logge lijf cirkelen de meeuwen, klaar om het kadaver tot op het bot op te peuzelen. Ondertussen treuzelt de 30-koppige reddingsploeg. Wie wil de operatie gaan leiden? Er gaat een vinger omhoog, en nog een, en nog een. Als de kandidaatstelling nog een week langer duurt zijn er straks dertig kandidaten.

Het is heel democratisch zo’n ledenverkiezing van de nieuwe fractievoorzitter, zelfs al staat de praktijk op gespannen voet met de Grondwet. Spekman wil zo afrekenen met de eilandjescultuur in de fractie. Maar doe je dat met vier, misschien wel vijf, zes kandidaten? Voor je het weet heb je een uitslag die oogt als een Griekse archipel en wint het grootste eilandje.
De nieuwe leider moet niet alleen afrekenen met de eilandjes maar vooral duidelijk gaan maken waar de partij voor staat. Dat is hard nodig. “De Partij van de Arbeid?” zei een vriend laatst tijdens het koffiedrinken. Hij trok een vies gezicht. “Daar wil ik niks mee te maken hebben. Dat is de partij van ‘mensen zijn zielig’.” Dat krijg je van dramatisch slechte leuzen als ‘Het moet eerlijker’.
Die afkeer lijkt een gevolg van het maatschappelijk tij en dat biedt de ontredderde partij een beetje troost. Solidariteit is uit, opkomen voor jezelf is in. Hoe kan een partij die voortkomt uit het eerste daar nog wat aan doen? Is het niet hopeloos? Kun je zo’n walvis nog redden? Het klinkt redelijk maar troost is voor zieligerds.

In de discussie gaat het over charisma, over wie de media aan kan, het leukste poppetje is. Doet dat er echt toe? In Frankrijk is een socialistische presidentskandidaat opgestaan met de charismatische uitstraling van Ad Melkert, een saaie boekhouder. Maar hij weet mensen te enthousiasmeren met een heldere boodschap. Francois Hollande heeft maar één streven zegt hij: rechtvaardigheid. Hij concentreert zich daarbij op drie gebieden: sociale rechtvaardigheid, justitiële rechtvaardigheid en economische rechtvaardigheid. 

Rechtvaardigheid, dat is nog eens andere koek dan ‘het moet eerlijker’. Het is principieel en uitdagend, het dwingt tot nadenken over de vraag wat rechtvaardig is. Het is een doel dat verenigt: rechtvaardigheid gaat iedereen aan, staat lijnrecht tegenover alleen aan jezelf denken. Onrecht is niet zielig, het is een misstand die je moet veranderen.
Die heldere doelstelling bevat ook nog eens de zo belangrijke ‘stip aan de horizon’, een toekomst om na te streven, een richting die je uit wilt. De boodschap slaat aan, Hollande staat voor in de peilingen en het thema ‘sociale rechtvaardigheid’ is in tijden niet zo populair geweest.
Hollande laat daarmee nog iets anders zien. Je kunt het tij keren door met aansprekende ideeën en juiste formuleringen te komen. Dat is het grote verschil met een echte walvis, daarbij kun je alleen maar wachten tot het vanzelf weer vloed wordt. In de politiek moet je die vloed zelf veroorzaken. Het is de enige manier om de partijwalvis te redden.

Geef een reactie

Laatste reacties (67)