7.555
22

Emeritus hoogleraar Gezondheidszorg

Ivan Wolffers (1948) studeerde af als arts. Sindsdien schrijft hij over medische onderwerpen, variërend van medicijnen tot zijn eigen prostaatkanker. Hij promoveerde in de medische antropologie en werd in 1989 benoemd tot buitengewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam waar hij tot zijn emeritaat in 2014 Gezondheidszorg en Cultuur doceerde.

Dieper het dal in met antidepressiva

Over de bijwerkingen van antidepressiva heerst een gevaarlijk soort onverschilligheid

Ik vind dit schokkend nieuws: bijwerkingen antidepressiva komen vaker voor dan gedacht. Niet omdat het zo’n geweldig nieuw inzicht verschaft, maar omdat het al zo lang bekend is voor wie er serieus in is geïnteresseerd en het erop lijkt dat hoe vaak je het ook leest, het niet uitmaakt.

Bij gebruik van antidepressiva hebben mensen vaker zelfmoordgedachten, problemen met seksualiteit en een afgestompt gevoelsleven. Uit een survey onder 1829 mensen die antidepressiva slikken bleek dat in sommige gevallen zelfs de helft van de mensen psychologische problemen had door hun antidepressiva. Dat is misschien aanvaardbaar als mensen het slikken omdat ze in een ernstige, diepe
depressie zitten, maar met het oog op het voorschrijven van deze medicijnen
aan mensen met lichte depressies is dat moeilijker te accepteren.

Uit het onderzoek bleek dat hoewel meer dan 82 procent van de gebruikers vond dat antidepressiva bij hadden gedragen hun depressie te verlichten, meer dan de helft van de mensen tussen 18 en 25 jaar zelfmoordgedachtes hadden, 62 procent seksuele problemen ondervond, 60 procent zich emotioneel afgestompt voelde, 52 procent zich niet meer zichzelf voelde, 42 procent geen positieve gevoelens meer zei te hebben, 39 procent onverschilliger was geworden over het lot van anderen, en 55 procent onthoudingsverschijnselen kreeg als ze moesten stoppen met het gebruik van antidepressiva.

Eind jaren tachtig van de vorige eeuw kwamen de ‘moderne antidepressiva’ – de zogenaamde serotonine heropnameremmers – op de markt. Ze hadden minder problemen dan de oudere antidepressiva op het gebied van bijwerkingen van het hart en kregen – vooral door de marketing – de reputatie dat ze veiliger waren. Ze werden al snel op grote schaal geslikt, ondanks het feit dat incidenteel artsen rapporteerden dat er problemen konden optreden. Grote vergelijkende onderzoeken ontbraken, of daar werd niet over gepubliceerd. De farmaceutische industrie had immers wel gegevens, maar van de 36 grote trials werd er maar van één een publicatie gemaakt. De andere trialresultaten verdwenen in de doofpot.

Het heeft lang geduurd tot er een serieuze waarschuwing kwam over de risico’s op zelfmoordgedachten bij kinderen die antidepressiva gebruiken, terwijl er geen bewijs van effectiviteit van antidepressivagebruik bij kinderen bestaat. Artsen schreven daardoor aanvankelijk minder vaak middelen tegen depressie aan kinderen voor, maar een paar jaar later was het aantal voorschriften voor kinderen weer gestegen. De voortdurende massage van voorschrijvende artsen dat de risico’s van medicijngebruik wel meevallen speelt daarbij een rol. Daar wordt veel geld aan uitgegeven. Voor het bevorderen van een voorzichtiger houding is nauwelijks geld.

De balans slaat uiteindelijk door in een soort onverschilligheid. Dat is vooral erg omdat er sprake is van het voorschrijven van deze medicijnen voor problemen die net zo effectief opgelost kunnen worden zonder antidepressiva. Lichte depressie? Uit onderzoek blijkt dat een combinatie van gesprekstherapie, meer sporten en wat structuur in je leven aanbrengen zeer effectief is. Daarmee bespaar je dan niet alleen gewichtstoename en misselijkheid (lichamelijke bijwerkingen van antidepressiva), maar ook heel wat emotionele problemen en moeilijkheden in het omgaan met andere mensen.

 

 

Volg Ivan Wolffers ook op Twitter
Ivan schrijft voor Joop elke dag een Gezonde Weetje van de Dag: 
klik hier voor een overzicht

 

 

 

 

 


Laatste publicatie van IvanWolffers

  • Broer van God

    Oktober 2017


Geef een reactie

Laatste reacties (22)