602
14

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Donner zou niet de eerste zijn die zichzelf benoemt

Pieter Mijer, minister van Koloniën in de jaren vijftig en zestig van de negentiende eeuw ging hem voor

Piet-Hein Donner is minister van Binnenlandse Zaken en daarom is het aan hem om de benoeming van een vice-voorzitter van de Raad van State voor te bereiden. Zal hij straks de procedure op gang brengen, die hemzelf als kandidaat naar voren schuift?

Hij is er brutaal genoeg voor. Bovendien hij is de eerste niet. Het doet allemaal een beetje denken aan Pieter Mijer, minister van Koloniën in de jaren vijftig en zestig van de negentiende eeuw. In 1866 trad hij toe tot het conservatieve kabinet van Julius van Zuilen van Nyevelt, die bij koning Willem III zeer in de gunst stond. Mijer wilde zijn loopbaan graag afsluiten als gouverneur-generaal van Nederlandsch-Indië. Het was aan de minister van Koloniën om de benoemingsprocedure op gang te brengen  ongeveer, zoals het nu loopt met Donner en de vice-voorzitter van de Raad van Staten.

Alles liep op rolletjes en weldra vernam de Tweede Kamer dat het Zijne Majesteit Koning Willem III behaagd had om zijn minister Pieter Mijer te benoemen tot gouverneur generaal. Dat zette behoorlijk kwaad bloed. De Kamer nam een motie aan om zijn ontstemming kenbaar te maken. Het kabinet reageerde hier fel op. Het legde de motie naast zich neer, ontbond de Tweede Kamer en schreef nieuwe verkiezingen uit. Formeel kan Rutte dat nog steeds doen, als de huidige Kamer iets doet wat hem niet bevalt.

In de tijd van Mijer en Van Zuilen van Nyevelt kregen de weinige kiesgerechtigden – ongeveer 100.000 welvarende mannen in het hele land – het stembiljet nog thuis bezorgd. Willem III liet daar een oproep bij doen om op de aanhangers van het zittende kabinet te stemmen, wat uiteraard veel verontwaardiging wekte bij het publiek. De uitslag was ongunstig voor Willem III en het zittende kabinet. Twee jaar later heeft minister Van Zuilen van Nyevelt nog een keer een weerspannige kamer ontbonden. De nieuwe verkiezingen leverden opnieuw geen duidelijke meerderheid op voor het conservatieve kabinet. Het had niet veel gescheeld of Willem III had voor de derde keer nieuwe verkiezingen uitgeschreven, maar zo ver is het nooit gekomen.

Sindsdien is het in Den Haag gebruik dat een kabinet aftreedt als het geen vertrouwen van de Tweede Kamer meer heeft. De familie van Zuilen van Nyevelt heeft de politiek verlaten. De huidige stamhouder zit in de directie van het pretpark Duynrell.

Mijer heeft keurig zijn termijn als gouverneur-generaal van Nederlandsch Indië afgemaakt. Daar aan de andere kant van de wereld had hij geen last van de verziekte politieke verhoudingen die hij in Den Haag had veroorzaakt.

Gaat Donner het hem na doen?


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (14)