3.824
121

Journalist

Erwin Lamme heeft HBO-communicatiesystemen gestudeerd. Daarna heeft hij diverse banen gehad, onder andere als redacteur bij Veronica Magazine. Tegenwoordig werkt hij voor de Gooi- en Eemlander.

Door de SP is links conservatief en populistisch geworden

Een deel van links draait niet meer om het verbeteren van de wereld maar om het tegenwerken van de wereld

Toen de PvdA het nog voor het zeggen had op links, stond de linkse politiek voor een vooruitstrevende, seculiere en pragmatische politiek. Maar door de opkomst van de SP is links behoudend geworden. Een deel van links draait niet meer om het verbeteren van de wereld maar om het tegenwerken van de wereld. In de vorige eeuw was de PvdA dominant op links. Centraal stonden armoedebestrijding, gelijke kansen, progressieve belastingen, een humane omgang met asielzoekers, het beperken van milieuvervuiling en behoud van natuur, internationale solidariteit en het wereldwijd handhaven van de rechtsorde en mensenrechten.

De PvdA heeft deze veren nooit afgeschud. Sterker nog: er zijn nieuwe veren bijgekomen zoals een verenigd Europa, duurzame energie en het beperken van klimaatverandering. Het probleem is alleen dat een partij tijdens het regeren nooit echt toekomt aan het tonen van zijn veren. Regeren draait meestal om problemen oplossen en dat betekent bijna altijd impopulaire maatregelen nemen. Dat gold voor Paars in de jaren ’90 toen de staatsschuld en rentelasten hoog waren. Dat geldt nu weer voor Paars met een opgelopen schuld en begrotingstekort. Voor het tonen van veren is weinig ruimte. Je kunt hooguit de pijn eerlijk verdelen.

De SP doet niet anders dan het tonen van zijn veren die meestal bestaan uit een protestgeluid. Zodra er een misstand is in de samenleving, dan is de SP er vaak als de kippen bij om Kamervragen te stellen. Hoewel het meestal om incidenten gaat, valt dit optreden van de SP als sociale waakhond te prijzen. De staat is er voor de bevolking, en als de publieke sector of semi-publieke sector fouten maakt dan moeten die aangekaart worden.

Maar meestal gaat het niet om fouten of misstanden maar om problemen. De zorgkosten lopen op. Er wordt gefraudeerd met het PGB. De staatsschuld loopt op. Griekenland heeft zich in de nesten gewerkt. De woningmarkt zit in het slot. Deze problemen vragen om politieke oplossingen, maar dan geeft de SP vaak niet thuis. De SP beperkt zich vaak tot het maken van problemen en biedt zelf slechts schijnoplossingen.

Neem bijvoorbeeld Griekenland. De SP maakt een probleem van de steun aan Griekenland en steunt het Europese crisisbeleid dan ook niet. Volgens de SP is Griekenland meer geholpen met schuldsanering. Maar dit is geen oplossing voor het Griekse begrotingstekort en voor het corrupte belastingsysteem. Je kunt de Griekse schulden deels kwijtschelden – zoals reeds voor een deel gebeurd is – maar die schulden zullen net zo hard weer oplopen. Het lijkt beter dat Griekenland eerst haar problemen oplost en daarna kan er schuld kwijtgescholden worden. Zodoende blijft er druk op de ketel.

Een ander voorbeeld van een schijnoplossing van de SP is het Nederlandse begrotingstekort. De SP heeft eigenlijk geen oplossing voor het tekort, behalve het verder afbreken van defensie, het verhogen van de belastingen en het investeren in de woningmarkt. Maar dit maakt de dure overheid nauwelijks betaalbaarder en het kost volgens het CPB een hoop banen op lange termijn. De SP klaagt steen en been over het forse bezuinigen, maar biedt zelf geen realistisch alternatief. Dit is dus gewoon populisme van de SP; de SP praat de bevolking naar de mond en protesteert tegen de overheid zonder een goed alternatief te bieden. De SP is niet gericht op het oplossen van problemen maar is gericht op het tegenwerken van de wereld. Tijdens de eurocrisis heeft de SP geen enkele Europese crisismaatregel gesteund. De SP benadrukte tijdens de campagne zelfs dat ze nooit voor invoering van de euro waren. Dat schiet niet erg op met een gedeelde munt in crisis.

Het gevolg van dit populistische protestgeluid van de SP is dat het linkse progressieve geluid is ondergesneeuwd. Vooral GroenLinks heeft dit ondervonden. Het draait bij GroenLinks om het verbeteren van de economie, een schoner milieu en een beter Europa, maar dit progressieve geluid werd bedolven onder het geklaag van de SP over de zogenaamd liberale wereld. De SP heeft het linkse nest flink behoudend gemaakt.

Het is niet voor niets dat D66 zich uit de voeten heeft gemaakt op links en nadrukkelijk kiest voor het midden. Ook GroenLinks was met zo’n beweging bezig, maar Jolande Sap mocht haar klus helaas niet afmaken. De PvdA is duidelijk verdeeld. De linker flank schurkt tegen de SP aan. De rechter flank vormt het oude sociaal-democratische geluid. Samsom heeft met een ruk naar links de schade tijdens de verkiezingen kunnen beperken maar moest een ruk naar rechts maken voor samenwerking met de VVD. Het gevolg is dat de SP nu alle ruimte heeft op links. Maar van de linkerkant van de Kamer klinkt helaas geen fris progressief geluid maar vooral protest. Voor het progressieve geluid moet je tegenwoordig in het midden zijn. Maar echt links is dat niet.

Nu de PvdA in de regering zit, moeten vooral GroenLinks en ook D66 het progressieve geluid laten horen. Er zijn genoeg terreinen waarop nog veel progressie valt te boeken. Zoals het beperken van armoede in de wereld – er zijn één miljard hongerigen. Zoals het beperken van klimaatverandering. Zoals een federale en meer democratische EU. Zoals een stabiele Europese bankensector.

Aan veel zaken wordt momenteel gewerkt, maar het is de vraag of het genoeg is. De progressieve partijen moeten de boel scherp houden en niet zoals de SP vervallen in populistisch protest

Geef een reactie

Laatste reacties (121)