1.161
33

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Doorgeslagen regelnicht

Het kabinet heeft bij zijn aantreden beloofd dat het afgelopen zou zijn met de regelzucht en dat Nederland aan de Nederlanders zou worden teruggegeven. Minister van Bijstervelds omroepbrief bewijst het tegendeel en laat zien, hoe loos en leugenachtig deze kabinetsbelofte was

Ze legt de publieke omroepen een eindeloze reeks voorschriften en beperkingen op. Dit moet. Dát mag niet. Dit kan wél, maar het is geen vrijbrief om. Zo gaat het pagina na pagina door tot het je tenslotte duizelt en je gaat slapen met de gedachte: “Wat we ook doen, het is nooit goed”. Van Bijsterveld is een doorgeslagen regelnicht.

Als burgemeester van Schipluiden heeft zij er mede voor gezorgd dat het prachtige weidelandschap van Midden-Delfland voor een groot deel is opgeofferd aan bosschages met kronkelpaden. Transparantie en uitzicht tot de horizon moesten wijken voor het recreatiedoolhof. Zij herhaalt dit nu met de publieke omroep, zo blijkt uit haar schrijven aan de Tweede Kamer.

Daarnaast lijdt de brief aan een wezenlijke waan van de dag die in de harde werkelijkheid al lang is gelogenstraft, maar in de schijnwereld der rechtse politiek nog steeds als waarheid geldt: fusies brengen efficiency-winst met zich mee. Dáárom immers worden ongelijksoortige organisaties met heel eigen tradities gedwongen samen te gaan in grote structuren. Dat is de afgelopen decennia ook met gemeentes en onderwijs gebeurd. Het is er aantoonbaar duurder en slechter van geworden, omdat het eindproduct, het daadwerkelijk overdragen van kennis of de dienstverlening aan de burger kind van de rekening werd.

Maar ervaringen tellen niet in het door en door doctrinaire Den Haag van heden. Wat dat betreft doet minister van Bijsterveld denken aan Fidel Castro, die in de jaren zestig geconfronteerd werd met de mislukking van zijn beleid en de hamburgertenten nationaliseerde, omdat er blijkbaar nog niet genoeg socialisme was op Cuba.

Als de publieke omroep te duur is voor een verarmende natie als de onze – zou je zo zeggen – dan hoort het ingeperkte budget, zoveel mogelijk besteed te worden aan programma’s en niet aan allerlei overhead en managementlagen, bedoeld voor coördinatie, controle en wat dies meer zij. Toch: helemaal zonder overhead gaat het niet en je komt er niet onder uit een deel van dit bedrag daaraan uit te geven. Aangezien het de taak van de regering is erop toe te zien dat de  bijdragen van de burger aan het beloofde doel worden besteed, is er niets tegen daarvoor een maximaal percentage vast te stellen. Hoe hoog? Geen idee maar er is in medialand vast wel een vuistregel voor en die houd je dan aan. Je neemt bijvoorbeeld het gemiddelde overheadpercantage bij de commerciëlen. Weet ik veel.

In zijn oorsprong is het Nederlandse omroepstelsel een compromis tussen aanhangers van de verzuilde omroepen en voorstanders van een Nederlandse BBC. Daarom zijn pas in de jaren zestig de voorgangers van de NPS en de NTR in het leven geroepen. Zo kreeg iedereen een beetje zijn zin. Bij diezelfde wetswijziging is de toegang van nieuwe omroepen tot het bestel mogelijk gemaakt. Tegelijk werd de zendtijd gekoppeld aan het ledental. Daarom kregen bijvoorbeeld Powned en Wakker Nederland de kans om bij de publeke omroep een plek te scheppen voor extra rechts geluid.

Dat is een belangrijke en in de wereld unieke verworvenheid van de publieke omroep. Dat behoud je. Je schept een heldere verdeelsleutel om het budget onder de omroepen te verdelen naar rato van het aantal leden en klaar ben je.
Ambitieuze omroepen die hun geluid willen versterken, moeten in zo’n systeem meer leden werven. Je bent dan meteen af van al dat gezeur over een te linkse omroep want de kaleidoscoop van meningen heeft dan de kleur van het Nederlandse volk. Het verschiet naarmate de tijdgeest tussen links en rechts zwalkt.

Hoe de omroepen willen samenwerken, is hun zaak. Zij zouden op coöperatieve basis bijvoorbeeld best een gezamenlijke loonadministratie op touw kunnen zetten of apparatuur poolen. Dat – zo leert de geschiedenis van het coöperatiewezen – is wel efficiënt en kostenbesparend. Ze zullen wel moeten, want ze zitten met dat door Den Haag voorgeschreven maximale overheadpercentage.

Dan hebben de omroepen natuurlijk hun eigen inkomsten uit ledenbijdragen en omroepgidsen. Wat ze daarmee doen, gaat de overheid niets aaan.
Klaar, rond. Aan effectieve deregulering gedaan. De macht over de publieke omroep gegeven aan organisaties van de leden. Er geld aan overgehouden.
Om met Louis van Gaal te spreken: ben jij nou zo links of ben ik nou zo rechts?


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (33)