Laatste update 21:42
5.115
113

Neerlandicus

Neerlandicus. Gepensioneerd docent Nederlands. Oud-afdelingssecretaris en voorzitter PvdA voormalig lid gemeentelijke commissies.

Doorgeslagen vrijheid van meningsuiting

De vraag die zo langzamerhand wel eens gesteld mag worden is of wij de vrijheid van meningsuiting dienen met de wijze waarop we met die vrijheid om gaan

Staat de Westerse beschaving op het spel? De wijze waarop mensen als Trump omgaan met fatsoen en redelijkheid draagt in ieder geval niet aan onze beschaving bij. Dat geldt evenmin voor landen als Hongarije, Italië en Tsjechië waar achtereenvolgens, vluchtelingen worden uitgehongerd, mishandeld en negentig dagen in mensonwaardige omstandigheden opgesloten. Of zelfs voor Nederland waar we kinderen maken tot speelbal van beleid en de geest van de wet volkomen uit het oog dreigen te verliezen.

Er zijn politici die ons willen waarschuwen voor het zogenaamde gebrek aan beschaving in de islamitische wereld en dat daardoor onze beschaving wel eens in het gedrang zou kunnen komen. Zij en vele anderen hebben kennelijk niet in de gaten dat we zelf van binnenuit bezig zijn om onze beschaving af te breken. Die afbreuk van onze beschaafdheid, die glijdende schaal, wordt mede veroorzaakt door de manier waarop wij de sociale media gebruiken om onze opvattingen over van alles en nog wat te ventileren; als een gierput.

De Verlichting is vooralsnog, even los van de vele wetenschappelijke en technische ontwikkelingen, de laatste belangrijke ontwikkeling in de geschiedenis van het Westen geweest die tot een doorbraak naar een nieuwe tijd leidde  en die het cultureel en sociaal-maatschappelijke leven zoals we dat nu kennen vorm heeft gegeven. Vooral het feit dat de Verlichting de tot dan vanzelfsprekende en opgelegde onmondigheid van de burger ter discussie stelde en geleidelijk aan het gedachtengoed van onder anderen Immanuel Kant hierover ingang ging vinden,  is van enorme invloed geweest en nog op wat uiteindelijk kon uitgroeien tot wat we nu kennen en koesteren als de vrijheid van meningsuiting.

Die vrijheid van meningsuiting was en is een belangrijke voorwaarde om de burger volwaardig deel te kunnen laten nemen aan het publieke debat. Zonder vrijheid van meningsuiting is het aan de kaak stellen van allerlei kwesties onmogelijk. Zonder vrijheid van meningsuiting geen mogelijkheid voor de burger om mede invloed uit te oefenen op het bestuur.

De vraag die zo langzamerhand wel eens gesteld mag worden is of wij die vrijheid van meningsuiting wel dienen met de wijze waarop we heden ten dage met die vrijheid om gaan. Ooit was de vrijheid van meningsuiting dus bedoeld om de burger de gelegenheid te bieden in het publieke debat zijn zegje te doen. Tegenwoordig wordt vaak van die vrijheid gebruik gemaakt om, los van welk debat ook, te pas en te onpas onze opvattingen te ventileren en dat dan vervolgens niet zelden op een weinig verheffende wijze te doen.

Heroriëntatie ten aanzien van vrijheid van meningsuiting, een bepaalde normering, lijkt nodig om ze op te waarderen. Wettelijke regels waarin op basis van respect, fatsoen en goede zeden die normering wordt vastgelegd en waarbij bovendien wordt bepaald dat vrijheid in het uiten van opvattingen nooit een aantasting van de vrijheid van de ander mag betekenen. Misschien kan er  dan ook eens een eind worden gemaakt maken aan al die vuiligheid en schunnigheden die ten pas en te onpas op de sociale media verschijnen.  Kortom; toets de vrijheid van meningsuiting aan fatsoensnormen en koester de – weg naar diepere – beschaving.

Geef een reactie

Laatste reacties (113)