7.698
100

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Edith Schippers is niet gek maar geslepen

Zij sprak in die interviews dan ook niet tot het electoraat maar tot haar coalitiepartner: zij waarschuwde de PvdA

Edith Schippers is de kroonprinses van haar partij. Geen VVD-coryfee heeft bij benadering háár capaciteiten, de eerste minister incluis. Het kan niet anders of zij wordt tussen nu en 2020 op het schild gehesen. En toch komt deze uiterst intelligente dame in de Telegraaf met een samenzweringstheorie. Zij wil precies weten welke sinistere krachten er achter de onthullingen zitten over de misstappen van haar partijgenoten. Dát acht zij belangrijk, niet de misstappen zelf.

Zondagmiddag herhaalde zij dit standpunt met kracht in Buitenhof. Daar vermoedde zij in het bijzonder vuil spel achter het opduiken van het bonnetje, dat Teeven en Opstelten de kop kostte. Dat twee bewindslieden hadden gelogen, dat een van hen in een vorige functie een gangster buiten de fiscus om vijf miljoen toedeelde en zo de belastingmoraal een slag toebracht, leek haar van minder belang. Integendeel, Schippers stak haar voormalige collega’s juist in de hoogte. Het was geen wonder, leek zij te denken, dat de onderwereld met onthullingen van vroeger deze twee effectieve crime fighters onderuit wilden halen. En dat terwijl de vorming van de Nationale Politie laboreert aan bureaucratisering, de ordebewakers nog immer een functionerend ICT-systeem ontberen en de oplossingspercentages minimaal blijven. Je zou zeggen dat de penoze juist belang heeft bij zulke bewindslieden en alleen maar de dag moet vrezen dat er opvolgers aantreden met meer hersens en meer bestuurlijk talent.

Twee maten
Wat zit daar achter? Het is aantrekkelijk om Edith Schippers een verdorven geest toe te dichten. De redering luidt dan als volgt: de minister behoort tot een partij die het meten met twee maten tot een kunst heeft verheven. De Romeinen zeiden: quod licet Iovi non licet bovi; wat (oppergod) Jupiter mag, mag een koe nog niet. Vertaald naar Nederlandse omstandigheden: wat een staatssecretaris of een officier van Justitie mag, mag een bijstandsgerechtigde nog niet. Of – Frans gezegde uit de nadagen van de grote revolutie: voir nos amis tout, pour nos ennemis la rigueur de la loi; voor onze vrienden alles, voor onze vijanden de gestrengheid van de wet. Wie van demoniseren houdt, denkt graag in die richting. Maar dat is te eenvoudig. De VVD is in de grond een nette rechtse partij die leeft volgens het beginsel “We willen houden wat we hebben.” Ze is niet de enige politieke mand met rotte appels. Ze bezit genoeg zelfreinigend vermogen om deze crisis van ontmaskerde kruimeldieven te overleven. En zelfs als dat allemaal niet zo is, als het tóch een partij is van profiteurs en staatsruiveniers van het slag Piet van de Pol, dan nóg is mevrouw Schippers veel te slim om daar de aandacht op te vestigen. Dat doe je als je vuil spel vermoedt achter onthullingen over misstanden in je partij in plaats van dat je dankbaar bent voor deze hulp bij het wegsnijden van de zieke plekken in de partij. Zij sprak in die interviews dan ook niet tot het electoraat maar tot haar coalitiepartner. Zij waarschuwde de PvdA.

Vernedering
Verscheidene sociaaldemocratische voorlieden hebben zich kritisch uitgelaten over de gang van zaken in de VVD. Met haar samenzweringstheorieën heeft Schippers de PvdA laten weten dat zij pal achter haar afgetreden partijgenoten blijft staan en van sociaaldemocratische zijde geen nare opmerkingen meer verwacht over integriteit en aanverwante onderwerpen. Anders begint zij over een links complot om effectieve en populaire VVD-bestuurders onderuit te halen met beschuldigingen van pekelzondes en faux-pas uit een ver verleden. Of nog erger: een samenzwering tussen links en/of de penoze dan wel penozeadvocaten. In feite is het een nieuwe vernedering voor Samsom, Asscher en de hunnen, die op deze indirecte wijze te horen krijgen dat zij zich koest moeten houden. Als de PvdA dan tot het uiterste getergd breekt, kan de VVD de vermoorde onschuld spelen en de resultaten van het kabinetsbeleid tot inzet maken van de verkiezingen, natuurlijk gekruid met – niet al te gepeperde – xenofobie voor beschaafde mensen. Dat geeft de partij – lijsttrekker Edith Schippers – de kans om deserteurs naar PVV en CDA terug te winnen.

De PvdA bevindt zich intussen in een onmogelijke positie want zij zal juist afstand moeten nemen van het kabinet. Dat kost de sociaaldemocraten het laatste restje geloofwaardigheid. Zo wordt het terrein rijp gemaakt voor een centrumrechtse meerderheid van VVD, D66 en CDA met een dodelijk gewonde PvdA in de zijlijn. In dat geval verliest de VVD de verkiezingen, maar wint de formatie, zoals de PvdA twintig jaar terug onder Kok presteerde. Een coalitie van VVD, CDA en D66 kon wel eens hoogst duurzaam blijken in een land waar de meerderheid eerder naar enigszins rechts trekt dan naar enigszins links. Het betekent in één moeite door een normalisering van de politieke omstandigheden zodat de ingewikkelde en weinig stabiele gedoogconstructies van de laatste jaren met al hun politieke risico’s niet meer nodig zijn. Tegelijk kunnen dan de hinderlijke door het geweten steeds geplaagde formaties als SGP en ChristenUnie teruggewezen worden naar de verloren hoekjes en gaatjes in de Tweede Kamer waar zij thuis horen.

Minister Schippers geeft geen cent meer voor de duurzaamheid van Rutte II. Haar interviews waren een provocatie om de sfeer tussen de coalitiepartners te verknoeien. Bij de volgende verkiezingen – die wellicht sneller komen dan men denkt – moet Barbertje hangen en Barbertje is de Pvda. De geest van Edith Schippers is niet verdorven maar subtiel. U mag ook vinden dat ik net zo goed in samenzweringstheorieën ben als de minister zelve.

Beluister dit opiniestuk hier


 

Volg Han ook op Twitter

 

Het nieuwste boek van Han is De Mooiste Jaren van Nederland (1950-2000)


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (100)