Laatste update 10 januari 2016, 19:00
1.389
8

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Een stopadvies voor rokers

Laat je niet verneuken door je eigen lijf

Zondagavond op de Vlaardingerstraat had ik ineens weer trek in een sigaret. Het is nu twaalf jaar geleden dat ik mijn laatste lege verpakking Caballero zonder filter verfrommelde, maar de nicotine laat je nooit meer los als ze je eenmaal volledig in haar greep heeft gehad. Ik rookte drie pakjes per dag, toen de tabak op de werkplek per 1 januari 2004 definitief werd verboden. Ik begreep: dit wordt elke dag een gedwongen stoppoging. Onze adjunct-directeur was een overtuigd anti-nicotinist. Van concessies zoals rookkamers zou geen sprake zijn. Ik zag mij al met lotgenoten in de regen bij de fietsenstalling staan te kleumen. Het leek mij beter om dat stoppen samen te ballen tot een gigantische en totale poging, die uiteindelijk met succes moest worden bekroond.

Ophouden met roken is iets verschrikkelijks. Het lichaam laat al snel weten dat in de behoefte aan teer en nicotine moet worden voorzien. Dat uitte zich bij mij in een hoogst onaangename tinteling van mijn tong, die uitstraalde naar de lippen. Andere mensen – heb ik wel eens gehoord – hebben dat bovendien in de keelholte en ter hoogte van de huig. Hoe dan ook, de tong schreeuwt om nicotine. Een voordeel: dat heftige verlangen komt in korte stoten. Het ebt snel weer weg. Tabak is de enige harddrug waaraan ik ooit echt verslaafd ben geweest. Dus ik weet niet hoe het met andere verdovende middelen zit zoals heroïne of cocaïne, maar voor nicotine geldt het zeker. De tussenpozen waarin je ontwenningsverschijnselvrij bent worden ook steeds langer en na een week of acht duren die al ongeveer een dag. Ook worden ze minder heftig, maar helemaal weg gaan ze nooit, zoals ik op de Vlaardingerstraat ervoer.

Agressief en prikkelbaar
Behalve de ontwenningsverschijnselen zijn er de psychische gevolgen. Je wordt agressief en prikkelbaar. Het kost moeite om de nuance te zien. Je neigt tot overreactie. Zo heb ik in de pantry wel eens een kop koude koffie tegen het plafond gesmeten. De vlek werd nog jarenlang aan nieuwe collega’s getoond tijdens hun eerste rondleiding door het gebouw. Helaas is hij bij een interne renovatie verwijderd. Er is in dit land veel te weinig waardering voor overblijfselen uit de recente geschiedenis. In de ondernemingsraad pleegde ik eenmaal interventies die op last van de voorzitter uit de notulen werden geschrapt. Een medestopper met een eigen zaak vertelde mij tevreden: ‘En die klootzak heb ik eindelijk ook ontslagen’. Ik besteedde de maand maart van het jaar 2004 aan professioneel schadeherstel.

Advies nummer één: neem in het jaar dat je met roken stopt geen wezenlijke beslissingen. Stel ze uit. Je hebt je kop niet goed bij elkaar. Deel dit feit met je omgeving. Pas op dat je niets onvergeeflijks doet. Mensen die echt van je houden, horen je overigens te ondersteunen. Daar hoort vergevingsgezindheid bij. Je kunt later van het uitgespaarde geld gemakkelijk een zonvakantie in een exotisch oord betalen of een verblijf in een ski-oord met vijf sterren.

Uiteindelijk zijn de ontwenningsverschijnselen toch de grootste hinderpaal voor het welslagen van de stoppoging. Zeker in het begin is het moeilijk om nee te zeggen tegen het heftig verlangen naar een sigaret. Het helpt om je dan in een omgeving te begeven waar zelfs de zwaarst verslaafden de sigaret niet mee kunnen nemen.

Advies nummer twee: ga bij zware ontwenningsverschijnselen onder de douche. Of ga slapen (niet lezen of tv-kijken in bed, maar slapen). Dat helpt.

Zoek het bij jezelf
Vaak zal dit onvoldoende zijn om weerstand te bieden tegen de lokroep van de nicotine. Hoe breng je deze sirenenzang tot zwijgen? Pas op voor emoties als zelfmedelijden of haat tegen de tabaksindustrie. Die heeft deze industrie ten volle verdiend maar voor het stoppen heb je er weinig aan. Je plaatst daarmee namelijk de schuld van de verslaving buiten jezelf en dat schept weer een geestelijk klimaat om de strijd op te geven. Je kunt er immers niets aan doen. Je bent onderworpen door Philip Morris en andere dienaren van Beëlzebub. Zoek het bij jezelf. Ga er daarbij van uit dat er een verschil bestaat tussen lichaam en geest, ook al zijn die onverbrekelijk met elkaar verbonden. De geest hoort daarbij het lichaam te leiden en niet omgekeerd.

Advies nummer drie: wees boos op de ontwenningsverschijnselen zelf. Accepteer het niet dat je lichaam je dit aandoet. Laat je niet verneuken door je eigen lijf. Laat het barsten met zijn ontwenningsverschijnselen. Deze benadering heeft mij erg geholpen om het vol te houden.

Overmoed
Na een tijdje – het is al gezegd – nemen de frequentie en de heftigheid van de ontwenningsverschijnselen af. Nu zal de nicotine je aanvallen op momenten dat je er niet op verdacht bent. Je denkt ineens: ‘Ik ben al zover. Een enkele tussendoor kan wel’. Die overmoed doet zich in het bijzonder voor als de fles op tafel staat. Alcohol beïnvloedt de werking van je hersenen. Je besluitvaardigheid wordt aangetast. Je neiging om risico’s te nemen wordt versterkt.

Advies nummer vier: de kans op succes wordt ernstig vergroot als je ook de alcohol laat staan. Drink even een paar maanden niet als je daartoe enigszins in staat bent. Bied weerstand aan de onzinnige gedachte dat het leven zonder tabak en alcohol geen geneugtes meer kent. Je gaat er een stuk lekkerder van ruiken, de feromonen worden niet door andere stoffen onderdrukt en dan… need I say more?

Het schijnt dat de politiek van plan is de tabaksfabrikanten te dwingen om de sigarettenpakjes van nog gruwelijker foto’s te voorzien en nóg akeliger doodsbedreigingen. Daarvoor zijn de rokers allang te murw geworden. Ze zien er hoogstens objecten in voor een morbide verzameling. Ik zou de industrie een heel andere verplichting opleggen. Op elk pakje moet in grote letters gedrukt worden: ‘Wie is de baas, jij of ik?’

Wie weet heeft iemand iets aan deze tips. Voor aanvullingen en commentaar is er ruimte genoeg in de comments.

Beluister dit opiniestuk hier


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (8)