876
31

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Euro en Mauro zijn nauw met elkaar verbonden

Nu het erop aankomt, zijn wij tot op het bot verdeeld

Mauro is nog lang niet uit de publiciteit verdwenen. Als hij straks dat studievisum aanvraagt, zal hij moeten aantonen dat het voor een opleiding is waarvan in Angola niets vergelijkbaars valt te vinden. En dat zal voor ICT op MBO 3-niveau niet meevallen. Lukt het – bijvoorbeeld door de druk van Lubbers – tóch, dan vindt hij allerlei struikelblokken op zijn weg om in Nederland te mogen wérken en tegen die tijd heeft hij in zijn dorp vast een vriendin gevonden. Kijkers naar het nieuwe programma van Yvonne Jaspers hebben gezien, hoe verschrikkelijk veel obstakels Nederland op de weg legt van wie het waagt een internationale liefdesrelatie aan te gaan.

De hoop die bij velen leeft dat Mauro nu uit de publiciteit verdwijnt, “zodat we ons nu met de euro kunnen bezighouden”, die hoop is ijdel. Dat geef ik iedereen op een briefje. Euro en Mauro zijn nauw met elkaar verbonden.

Aan de top van de samenleving mag dan nog wanhopig worden gepolderd, zoals bijvoorbeeld blijkt uit de manier waarop de PvdA met het kabinet omgaat, aan de basis liggen de zaken anders. De affaire Mauro heeft de tweedeling van het Nederlandse volk zichtbaar gemaakt. De scheiding der geesten gaat over iets wezenlijks: de essentie van Nederland en het Nederlander zijn. Het lot dat je Mauro toewenst, hangt af van het antwoord dat jij persoonlijk op die vraag geeft.

In de kern luidt de vraag aldus: ga je voor wet en orde of voor gerechtigheid? Ben je streng of ben je soepel als het zo uitkomt? Er bestaat een voorstelling van Nederland, waar een strenge overheid met behulp van controlemechanismes, politie-agenten en stadswachten de wetten en regels onverkort en naar de letter handhaaft. De burger wordt met boetes en strafbedreiging in het gareel gehouden. Het is een strenge straffen- en flitspalensamenleving. De overheid dwingt bovendien één enkele als officieel Nederlands aangeduide habitus af, een enkele manier van doen, een enkele levensstijl. Het Duitse woord dat hiermee samenhangt luidt Leitkultur. Eigen verantwoordelijkheid betekent je eigen broek ophouden. Kun je dat niet, dan schrijft de overheid volgens vaste regels voor hoe je je dag dient te besteden en waar je de tegenprestatie moet leveren voor de aalmoes die je wordt gegund.

Tegenover het Nederland van “wet en orde”, staat het land dat zoekt naar gerechtigheid. Ook dat is een Nederland vol wetten en regels maar die worden zo toegepast dat het rechtvaardigheidsgevoel van de gemiddelde burger niet wordt aangetast. Daarin is ruimte voor het tradtionele gedoogbeleid en geniet de vervolging van drugskartels een grote prioriteit ten opzichte van het opjagen der thuiskwekers. In de samenleving is ruimte voor veel uiteenlopende levensstijlen en culturen, die alle ruimte krijgen zolang het maar niet om praktijken gaat die de mensenrechten van anderen aantasten. Politie-agenten en stadswachten zijn niet op boetejacht maar spreken burgers wel aan. Mensen kunnen zichzelf alleen maar maximaal ontplooien binnen maatschappelijke verbanden en daarom steunt de overheid het ontstaan van zulke maatschappelijke verbanden op allerlei niveaus. In tijden van nood hebben wij die verbanden nodig om elkaar vast te houden.

In het Nederland van wet en orde is géén ruimte voor Mauro. Daar loopt hij steeds tegen nieuwe obstakels op, want hij past in geen enkel sjabloon dat voor acceptabele Nederlandse burgers ontworpen is. In dat van de gerechtigheid wordt voor hem een oplossing gevonden.

Het zijn deze twee modellen van het gewenste Nederland die een steeds diepere kloof veroorzaken tussen de burgers. Deze kloof heeft weinig te maken met de verdeling tussen links en rechts. Hij loopt ook door alle politieke partijen heen, met uitzondering van de PVV die helemaal rond wet en orde geconstrueerd is.

Wat heeft dat met de euro te maken? Nu de Griekse premier Papandreou  terugslaat en vanuit een soort “wij niet-zij ook niet”- gedachte met dat referendum de wereldeconomie desorganiseert, staan Nederland wellicht zware tijden te verwachten. Als het financiële stelsel van Europa instort, zullen wij met zijn allen uitermate krachtige maatregelen moeten nemen om ons land radicaal te hervormen. Dan is het van wezenlijke betekenis om te weten welke kant je op wilt met het land, tot welk soort Nederland de pijnlijke maatregelen zullen leiden, op grond van welke blauwdruk we werken.

En dan helpt het niet als wij zo fundamenteel van mening verschillen over wat Nederland moet zijn en waar het voor staat. En dat nieuwe  verwikkelingen rond Mauro dat steeds zonneklaar maken. Dat wordt door de affaire Mauro blootgelegd. En dat is zorgelijk: nu het erop aan komt, zijn wij tot op het bot verdeeld.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (31)