1.128
29

Journalist

Erwin Lamme heeft HBO-communicatiesystemen gestudeerd. Daarna heeft hij diverse banen gehad, onder andere als redacteur bij Veronica Magazine. Tegenwoordig werkt hij voor de Gooi- en Eemlander.

‘Europa zal federaal zijn of zal niet zijn’

Aan een halve EU hebben we weinig

Er woedt al lange tijd een maatschappelijk debat over de gewenste richting van de EU. Voor velen is een federale Europese Unie een schrikbeeld. Dat is jammer, want een federale EU biedt vooral voordelen.

EU-scepticus Thierry Baudet wil voldoende aanmeldingen verzamelen om een EU-referendum af te dwingen. De vraag van het referendum moet ongeveer worden of Nederland wel of niet gaat deelnemen aan een federaal Europa. De kans is weliswaar klein dat dit referendum er komt omdat er geen Kamermeerderheid voor is, maar het is in ieder geval goed om een goed maatschappelijk debat te voeren over de gewenste structuur van de Europese Unie.

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra maakte onlangs een nuchtere opmerking bij Pauw en Witteman. Hij zei: “Wie de Europese Unie lief heeft, die is kritisch op de EU.” Zijlstra’s kritiek op de EU is dat die steeds meer macht naar zich toetrekt. Ook de Engelse premier Cameron heeft dergelijke kritiek. Beide politici hebben een punt: in de huidige situatie is er sprake van eenrichtingsverkeer in het verschuiven van macht waardoor van de subsidiariteit weinig terechtkomt.

Maar tegelijk stellen veel rechtse politici zoals Zijlstra zich weinig constructief op in het verbeteren van de EU. Op rechts heerst een taboe op eurobonds. Op rechts heerst een taboe op Europese belastingen. En op rechts is er vooral een taboe op een federale EU. Rechts wil vrijwel alles bij het oude laten alsof er geen Europese crisis is geweest.  

Volgens D66-europarlementariër Sophie in ’t Veld is de eurocrisis vooral een politieke crisis. Door de verdeeldheid binnen de 17 eurolanden heeft het Griekse brandje kunnen uitgroeien tot een grote Europese brand die de euro in zijn bestaan bedreigde. Sophie in ’t Veld pleit daarom voor een radicaal ander Europa dat wel voldoende slagvaardig is. De europarlementariër pleit voor een federale EU-regering op basis van democratische presidentsverkiezingen en meer democratische controle door het europarlement.  
Een federale Europese Unie houdt in dat er bovenop dat de nationale democratie een federale democratie komt waarbij de lidstaten enkele bevoegdheden overdragen naar een federaal Europees bestuur. De lidstaten blijven soeverein maar men deelt een aantal gemeenschappelijke taken op federaal niveau. Amerika en Duitsland bijvoorbeeld hebben een federaal bestuur.

Het grote voordeel van een federaal bestuur is dat de EU veel beter bestuurbaar wordt. Beslissingen worden genomen door één regering en parlement in plaats van 27 landen die tot overeenstemming moeten komen. Naast het voordeel van betere bestuurbaarheid en slagvaardigheid zijn er ook gemeenschappelijke voordelen zoals meer stabiliteit van de democratie en de euro, kostenbesparing en meer veiligheid.

Guy Verhofstadt, de voorman van de Europese liberalen waartoe ook Sophie in ’t Veld en Halbe Zijlstra behoren, zei al eens: “Europa zal federaal zijn of zal niet zijn.” Hij heeft natuurlijk gelijk. Aan een halve EU heb je weinig. Bovendien schiet de huidige EU tekort op democratisch gebied. In de huidige situatie hebben de 500 miljoen EU-burgers nauwelijks invloed op de koers van de EU.

Er zijn natuurlijk ook nadelen aan een Europese federatie. De nationale regering en parlement verliezen zeggenschap over bepaalde taken.

Maar feit blijft dat de huidige structuur van de EU tekortschiet op het gebied van democratie en slagvaardigheid. En volgens Verhofstadt zit er nauwelijks beleid en kapitaal achter de euro waardoor de munt instabiel is. Amerika en vooral Japan hebben een hogere relatieve schuld dan de EU, maar omdat zij een sterk bestuur en federale begroting en collectieve schuld hebben, hebben deze landen een veel stabielere economie dan de EU.

Winston Churchill zei al eens dat de Europese familie hervormd moest worden tot een soort Verenigde Staten van Europa om de vrede, vrijheid en veiligheid te bewaren. Dat was in 1947. Deze wens van Churchill is met de huidige EU verwezenlijkt. De EU heeft er zelfs de Nobelprijs voor de vrede mee gewonnen.

De uitdaging van 2013 is om in een meer concurrerende wereld de welvaart op peil te houden in Europa. Daarvoor zijn een stabiele munt en goed Europees bestuur nodig. Het lijkt daarom wenselijk dat er een federale regering komt als de EU echt stabiel, crisisbestendig en welvarend wil zijn.

Een belangrijke voorwaarde voor een federale regering is natuurlijk dat de EU zich houdt aan de subsidiariteit en slechts taken uitvoert waarvan het beter is om dit op Europees niveau te doen. Dan valt te denken aan financiële en economische stabiliteit, het tegengaan van belastingontduiking door multinationals, het bewaken van een goede interne markt, defensie, buitenlandse zaken en milieu. Alle overige zaken kunnen waarschijnlijk beter door de nationale democratieën worden gedaan. Zo krijg je een stabiele Europese Unie met grotendeels behoud van de nationale democratie. Dat moet zelfs Baudet en Cameron aanspreken.    

Geef een reactie

Laatste reacties (29)