641
17

Econoom en jurist

Antonie Kerstholt (1951) is econoom en jurist. Hij heeft meer dan dertig jaar praktijkervaring als advocaat, bedrijfsjurist en management consultant.

Antonie is ook initiatiefnemer van diverse juridische websites, waaronder www.overeenkomst.nl. Daarnaast schreef hij het boek 'Ondernemen in zwaar weer' en is hij gastspreker voor diverse brancheverenigingen.

Falend toezicht inspecties ondermijnt vertrouwen in overheid

Recente schandalen in het onderwijs, de kippensector en andere sectoren tonen aan dat er veel mis is met het toezicht door onder de overheid vallende inspecties

In een economisch welvarend land mogen burgers hoge eisen stellen aan veilige producten, goed onderwijs en goede zorg voor iedereen. Die zekerheid en dat vertrouwen moet de overheid voor hen borgen door goede wet- en regelgeving en een strikte handhaving, controle en toezicht op die specifieke regelgeving. En aan dat laatste ontbreekt het nogal eens. Met alle negatieve gevolgen voor het vertrouwen van de burger in hun overheid op voor hen essentiële terreinen van de samenleving.

inspecties
cc-foto: Serita V

Huidig systeem van toezicht door inspecties moet anders worden toegepast
Een belangrijke oorzaak van het falend toezicht door inspecties wordt veroorzaakt door een veel te lakse houding als misstanden gemeld worden en het zich te gemakkelijk verschuilen achter een tekort aan toezichthoudende en controlerende medewerkers. Dat laatste mede als gevolg van bezuinigingen van de overheid. Meer mensen aannemen en een minder passieve houding als misstanden gemeld worden kan een oplossing voor dit probleem zijn. Maar efficiënter zou het zijn als een hardere en meer sanctionerende aanpak van falende bestuurders en interne toezichthouders de nieuwe norm van toezicht door de overheid zou worden.

Gemelde misstanden hebben weinig ingrijpende gevolgen voor bestuurders en toezichthouders
We kennen in Nederland op papier een goede structuur van goed bestuur (governance) en het toezicht op bestuurders en instellingen. Een raad van toezicht om toezicht te houden op het bestuur en de instelling (intern toezicht) en daar bovenop het onder de overheid vallende toezicht uitgeoefend door de verschillende inspecties (extern toezicht). Opvallend in de praktijk van het toezicht houden is het feit dat we wel wet- en regelgeving hebben om falende bestuurders en toezichthouders aan te pakken en aansprakelijk te houden voor misstanden, maar dat alleen bij hoge uitzondering die sanctionerende regelgeving daadwerkelijk wordt toegepast. Falende bestuurders worden bijna nooit door de interne toezichthouders naar huis gestuurd als er sprake is van ernstige misstanden.

“Ons kent ons” cultuur dwingt overheid om taak van falende intern toezichthouder over te nemen
We kennen in Nederland bij met gemeenschapsgeld gefinancierde  instellingen een omvangrijke bestuurderscultuur met een hoog ons kent ons en vriendjes gehalte. En dat verschijnsel zorgt ervoor dat bestuurders en interne toezichthouders bij die instellingen te weinig onafhankelijk ten opzichte van elkaar staan als werkgever en werknemer om goed bestuur en integer onafhankelijk intern toezicht te kunnen borgen. En die zelfde “ons kent ons” cultuur zorgt er ook voor dat bestuurders heel gemakkelijk weg kunnen komen bij ernstige misstanden. Vaak met een voor de bühne bestemde simpele opmerking; we herkennen ons niet in de geschetste situatie, we gaan een onderzoek instellen of we nemen de conclusies van het onderzoek ter harte… Om vervolgens weer over te gaan tot de orde van de dag zonder zich verder echt druk te maken over de gesignaleerde misstanden.

Naming and shaming van falende bestuurders en interne toezichthouders heeft preventieve werking
Een uitgekiend beleid van naming en shaming en mitsdien ernstige reputatieschade van aantoonbaar falende bestuurders en interne toezichthouders zal het controlerend werk van de inspecties aanzienlijk kunnen verlichten.

Als na gedegen onderzoek ernstige misstanden door de inspecties worden vastgesteld zal dat automatisch reputatieschade voor de eerst verantwoordelijken van die organisatie bij voornoemd beleid opleveren. Gecombineerd met een snellere aansprakelijkheidsstelling zal deze beleidswijziging een zeer effectieve preventieve uitwerking hebben om misstanden te kunnen voorkomen. En tevens een goede bijdrage kunnen vormen aan het herstel van vertrouwen dat burgers moeten kunnen hebben in de controlerende en handhavende taken van hun overheid. Zeker als het gaat om veilige producten, goed onderwijs, goede zorg en andere voor hen belangrijke zaken.


Laatste publicatie van Antonie Kerstholt

  • Ondernemen in zwaar weer

    99 handige tips om te overleven

    2009


Geef een reactie

Laatste reacties (17)