9.924
76

eindredacteur Joop

Francisco van Jole is journalist en eindredacteur van Joop.
Verder is hij politiek commentator bij De Nieuws BV en presentator van Draad, een politieke talkshow in Arminius te Rotterdam.

Gaat Eerdmans de politiek op z’n kop zetten?

De nieuwe populistische leider is milder

De spectaculairste krachtmeting bij de komende gemeenteraadsverkiezingen vindt plaats in Rotterdam. De vrolijke populist Joost Eerdmans neemt het als lijsttrekker van Leefbaar Rotterdam op tegen een wat fletse PvdA in een al even flets college. Een partij die bovendien nog eens kampt met een zwaar gebutst landelijk imago. Gaan we een herhaling zien van 2002, toen Fortuyn zichzelf met een verpletterende zege in Rotterdam in een klap landelijk op de kaart zette?

Eerdmans is geen Fortuyn, hij is minder excentriek en zijn ambities zijn minder torenhoog. Maar vergis je niet, hij heeft verschillende malen laten doorschemeren dat hij bij succes in Rotterdam opnieuw een poging zal ondernemen in de Tweede Kamer te komen. Daarmee zou Eerdmans op de lange termijn wel eens een concurrent voor de PVV kunnen worden en ook dat maakt de lokale verkiezingsstrijd landelijk interessant. Maar dan moet hij wel eerst in Rotterdam zegevieren.

Hoewel veel mensen het waarschijnlijk achten dat Eerdmans van Leefbaar de grootste partij gaat maken (de vorige verkiezingen won de PvdA met slechts 600 stemmen verschil), is dat nog verre van zeker. Uit zijn eerste media-optredens komt een grote zwakte van Joost ‘Ongenuanceerdmans’, zoals hij zichzelf spottend noemt, naar voren: hij lijkt weinig van Rotterdam te weten.

Direct na het bekend worden van zijn lijsttrekkerschap, waar hij volgens eigen zeggen een jaar lang over nagedacht heeft, kwam hij in de problemen omdat hij als presentator van het WNL-programma Avondspits stelde dat voetbalwedstrijden zonder uitpubliek gespeeld moeten worden. Het werd hem niet in dank afgenomen door de Feyenoorders. Eerdmans haastte zich te verklaren dat hij als lijsttrekker een heel andere mening heeft dan als presentator. Het was wel een krasje op zijn brutale ‘ik zeg wat ik denk’-imago dat plots meer ‘ik zeg wat ik denk dat het beste uitkomt’ lijkt te zijn.

Kort daarop beging hij zijn volgende uitglijder. Tegenover Elsevier verklaarde hij: “Ik zou het leuk vinden om een buurt als De Pijp te hebben, zoals in Amsterdam. Met bakfietsen en kinderen.” Daarmee zondigde hij tegen leefregel nummer een in Rotterdam: zeg nooit dat de stad iets uit Amsterdam nodig heeft. Niet ‘Feyenoord zou als Ajax moeten voetballen’, niet ‘jammer dat we in Rotterdam geen grachten hebben’, niet ‘hadden we maar van die Amsterdamse bakfietsen’. Nooit doen. Zelfs niet als het waar is. Zo’n vergelijking maken is in deze stad alsof je als bruidegom net voor het ja-woord tegen de bruid zegt ‘goh, wat zit daar een mooie vrouw in de zaal’.

Deze week werd Eerdmans in de talkshow Rotterdam Late Night geïnterviewd door schrijver Ernest van der Kwast. Eerdmans klaagde dat culturen in Rotterdam langs elkaar heen leven. Van der Kwast vond dat wel meevallen en wees olijk naar de markt waar iedereen wel erg dicht tegen elkaar aanschuurt. “Ja maar ik heb het over Zuid, daar gaan ze niet naar de markt,” antwoordde Eerdmans. In de zaal werd hoorbaar gemord. In het centrum staat met 2,5 kilometer aan kramen weliswaar ‘de langste markt van Europa’ maar op Zuid is er ook twee keer per week een markt met meer dan 300 kramen op het Afrikaanderplein.

Bij die talkshow viel op dat Eerdmans ook minder politicus is dan je zou verwachten. En dat bedoel ik niet positief, hij moet echt nog in het vak komen. De lijsttrekker trok tijdens het gesprek de onderwerpen niet naar zich toe en pareerde herhaaldelijk kritiek op zijn plannen met de opmerking dat de PvdA dezelfde plannen uitvoert, zoals het aso-dorp in – alweer – Amsterdam. Als de PvdA al doet wat Eerdmans wil waarom zou je dan op hem stemmen?

Daar staat tegenover dat Eerdmans een vlotte prater is en zeer ad rem. Zijn grootste kracht is misschien nog wel zijn zelfspot. Daardoor kan hij ferme taal uitslaan zonder nodeloos kwetsend te zijn. Voeg daarbij dat het politieke klimaat in Rotterdam de afgelopen jaren veranderd is. Na het vertrek van hardliners als Marco Pastors (nu superambtenaar, zijn vriendin staat nummer 2 op de Leefbaar-lijst) en de altijd verbitterde Ronald Sørensen (nu PVV-senator) is het plaatselijk debat fors ontzuurd.

Er speelt nog iets anders: Als Eerdmans een grote verkiezingszege wil behalen dan zal hij ook de stemmen van allochtonen moeten zien te winnen. Dat is in principe goed mogelijk omdat veel allochtonen zich aangesproken voelen door de conservatieve en populistische ideeën van Leefbaar. Maar dan moet Leefbaar wel de harde taal over allochtonen afzwakken. Eerdmans lijkt daarvoor te kiezen en kan zich dat veroorloven omdat de PVV in Rotterdam niet meedoet aan deze verkiezingen. Zo liet de Leefbaar-voorman zich voor de NRC van afgelopen zaterdag interviewen in een Surinaamse broodjeszaak. Het smaakte hem goed. De vraag is of de autochtone Leefbaar-kiezers een milder standpunt op dat gebied waarderen. Zo ja, dan is dat goed nieuws voor wie de polarisatie op dat gebied zat is.

Geef een reactie

Laatste reacties (76)