Laatste update 19:46
3.432
57

Historicus

Dennis van Lammeren werkte jaren als boekhouder in de bedrijfswereld, is wetenschappelijk omnivoor en studeerde in 2014 af bij de Universiteit van Amsterdam in de Research Master Geschiedenis.

De geboorte van het Forum voor Oligarchie

De term 'democratie' dient bij het FvD alleen als lokmiddel om de stemmen te vergaren van mensen die ontevreden zijn over het gebrek aan democratie in de samenleving

Volgens de Amerikaanse filosoof Noam Chomsky heeft vrijwel elk woord in het discours van politici twee betekenissen: de letterlijke en de propagandistische betekenis. Dit kun je al terug zien in de namen van sommige politieke partijen, zowel aan de linker- als rechterkant. Zo zullen er weinig mensen zijn die nog serieus geloven dat de PvdA aan de kant van de arbeid staat. En de PVV komt vrijwel alleen in het nieuws omdat ze weer eens de vrijheden van minderheden wil inperken.

Oligarchie
cc-foto: Roel Wijnants

De hoogste nieuwe binnenkomer uit de politieke tipparade volgt hier geen uitzondering op, zowel in discours als in naam. Sinds deze week heeft het Forum voor Democratie namelijk enkele leden uit de partij gezet die kritiek hadden op het gebrek aan, jawel: democratie. Partijleider Thierry Baudet laat de dissidenten weten dat het bestuurlijke driemanschap, waaronder hijzelf, Henk Otten en Rob Rooken, de partij zal blijven leiden en hij adviseert de andersdenkenden ‘met klem’ het bestuur te steunen.

Uit deze situatie blijkt weinig van een vermeende behoefte aan meer democratie. Maar het is ook nooit de bedoeling van de oprichters geweest om een democratische organisatie op te zetten. Daarvoor hoef je alleen maar de geboorteakte van het FvD erbij te pakken: het rapport ‘Echte Democratie’, geschreven door Baudet en zijn filosofische mentor, Paul Cliteur in 2016.
Wie op zoek is naar een veelvoud van democratische vernieuwingen zal sowieso in dit onderzoek bedrogen uitkomen. De auteurs bieden maar één oplossing voor de problemen binnen het huidige politieke systeem: bindende, initiërende referenda.

Het hele rapport leest dan ook als een zogenaamde confirmation bias, waarbij toegewerkt wordt naar de enige vorm van democratie die er bestaat in de hooggeleerde hoofden van Baudet en Cliteur: referenda. Alle andere vormen van democratische organisatie worden simpelweg genegeerd of zonder bewijs afgeschreven vanwege een gebrek aan ‘praktische uitvoerbaarheid’.
Sterker nog, Baudet en Cliteur geven zelfs aan helemaal niet te geloven in een democratische vorm van organisatie. Zo schrijven zij:

Elke organisatie heeft leiding nodig – zoals de ‘ijzeren wet’ van Robert Michels (1876-1936) luidt: organisatie impliceert oligarchie.47 Er zullen altijd enkelen (of in elk geval: weinigen) zijn die het gros van de beslissingen nemen en het dagelijks bestuur vormgeven.

Baudet en Cliteur gingen er dus van meet af aan al vanuit dat het FvD geen democratische organisatie zou worden. Waarom niet? Omdat dit nu eenmaal niet mogelijk is. Dat staat immers in een sociologische theorie van meer dan een eeuw oud.
Bij elke socioloog of politicoloog zullen er alarmbellen afgaan zodra er over ‘ijzeren wetten’ binnen menselijke organisatie wordt gesproken. Niet bij figuren als Dr. Thierry Baudet en Prof. Dr. Paul Cliteur. Maar ja, als het om sociale filosofie gaat, hebben beide heren zich natuurlijk al keer op keer ontvankelijk getoond voor elke vorm van rigiditeit.

Alle mooie democratische woorden ten spijt, Baudet en Cliteur geloven er dus in dat elke organisatie uiteindelijk oligarchisch wordt. De term ‘democratie’ dient bij het FvD daarom alleen als lokmiddel om de stemmen te vergaren van mensen die ontevreden zijn over het gebrek aan democratie in de samenleving. Burgers doen er dus verstandig aan om de woorden van Baudet & Co. in hun propagandistische betekenis op te vatten. Vanuit een prefiguratief perspectief belooft de contradictie tussen democratische vernieuwingen en oligarchische organisatie bij het FvD namelijk weinig goeds.

Hiermee bedoel ik dat we moeten nagaan in hoeverre de politieke organisatie van FvD als model dient voor hun beoogde politieke inrichting van de samenleving. De democratische voorstellen van het FvD waren al niet origineel en zeer conservatief, maar nu is haar hele speerpunt een wassen neus gebleken. Het FvD is gewoon een politieke partij net als alle anderen. En elke politieke partij is tot dusver een forum voor oligarchie gebleken.

Voor werkelijke democratische vernieuwingen in het politieke systeem hoeven we dus niet op onze politici te rekenen. Niet zolang ze dit al niet eens binnen hun eigen organisatie wensen in te voeren.

Geef een reactie

Laatste reacties (57)