2.732
197

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Godwin

Mensen wachten zich er wel voor om te wijzen op mogelijke parallellen met politieke bewegingen in de eerste helft van de twintigste eeuw, want je wordt stijf gescholden en afgemaakt

Prof. dr. W.S.P. Fortuyn is ermee begonnen. Zodra in het debat de grond hem te heet onder de voeten werd, kraaide hij: “U demonisééért mij”. Dat hebben zijn adepten, sycophanten, bewonderaars, navolgers en imitatoren goed onthouden. Je kunt kritiek buiten de orde verklaren door te roepen dat je voor duivel wordt uitgemaakt. En dat is niet eerlijk. Zo kruip je veilig weg in je slachtofferrol. Een bijzondere vorm van deze strategie is het zogenaamde “Godwin” roepen.

In 1990 formuleerde ene Mike Godwin een naar hem genoemde wet:

Naarmate een discussie op het internet langer duurt, is de kans groter dat iemand vergelijkingen begint te maken met Hitler of de Nazi’s”.

Wie in Nederland “Godwin” roept, bedoelt daar echter iets anders mee. Die zegt:”Je komt met vergelijkingsmateriaal uit de jaren dertig/de tijd van Hitler/ het fascisme/het nationalisme en dat mag niet. Daarmee plaats je je automatische buiten de discussie”.

Deze aanpak is in het afgelopen decennium zeer succesvol gebleken. Als iemand maar een lichte hint geeft dat de roep om strengere straffen of de afkeer van de moslims misschien een parallel heeft met vergelijkbare verschijnselen in de jaren dertig, klinkt er onmiddellijk een woest gehuil op in de rechterkrochten van het internet . In de praktijk heeft dat een zeer intimiderende werking gehad. Mensen wachten zich er wel voor om te wijzen op mogelijke parallellen met politieke bewegingen in de eerste helft van de twintigste eeuw, want je wordt stijf gescholden en afgemaakt. En je laffe vrienden distantiëren zich van je.
Dat heeft de filosoof en VVD-senator Sybe Schaap tot zijn schade ervaren. Nog voordat zijn studie over rancune in de maatschappij is verschenen, heeft zijn partijgenoot en premier Rutte al afstand van hetm genomenomdat de geleerde parallellen aanstipt tussen de PVV en rancuneuze bewegingen in de jaren dertig. En Geert Wilders heeft beweerd, dat dr. Schaap niet goed bij zijn hoofd is.

Op deze manier hebben de hoeders van Fortuyns erfgoed – Wilders voorop met de partijdenker Bosma in zijn kielzog – veel debat en veel interessante gedachtenwisseling onmogelijk gemaakt: er is een verschil tussen vergelijken en gelijkstellen en met hun “Godwin”-geschreeuw hebben de Wilderianen deze vruchtbare manier van denken sterk ontmoedigd. Neem Sybe Schaap: zijn boek is al afgeserveerd voor het besproken is. Altijd zal de beschuldiging van demoniseren hem aankleven, ook al is hij nog zo’n zorgvuldig denker.

Het wordt tijd dat we het Godwin-volk eens een proefje geven van eigen medicijn. Wie denkt zich met “Godwin! Godwin!” van iets af te kunnen maken, lijdt op zijn best aan geestelijke luiheid. Die is onze aandacht niet waard. De PVV en haar omgeving drijft op het aanwijzen van zondebokken: van de islam tot de EU, van de Polen tot de linkse kerk. Het schept veel inzicht als wij deze benadering van de maatschappelijke problemen eens vergelijken met die van bepaalde bewegingen in de eerste helft van de twintigste eeuw. Wie nu nog godwint, plaatst zich zélf buiten de discussie.

Godwinroepers tracteren we voortaan op onze eigen Godwin. En als ze er niet meteen genoeg van hebben, dan nog een en nog een.

Dat is goed voor ze.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (197)